قوسانوۆتىڭ ايتقانىنا قوسىلعاننان باسقا الىپ قوسارىمىز جوق. قازاقتايمسقا سۇحبات بەرگەن ساياساتكەر قازٸرگٸ جاعدايىمىزدى قالاي بار سولاي سيپاتتاپ بەرٸپتٸ. قازٸرگٸ كٷيٸمٸز قانداي سوندا? كەتەۋٸمٸز كەتكەن. حالىق «حاباردىڭ» سىڭارجاق اقپاراتىنا الدانۋدان قالعان ەلدەقاشان. حالىق بٷگٸنمەن ٶمٸر سٷرگٸسٸ كەلەدٸ, حالىق بٷگٸن جاقسى ٶمٸر سٷرگٸسٸ كەلەدٸ. سولاي. ەمٸرجان قوسانوۆتىڭ سۇحباتىن ىقشامداپ ۇسىندىق.
بيلٸك پەن ەكونوميكانى كلاندار بٶلٸپ العان
نازارباەۆ ٶكٸلەتتٸلٸگٸنٸڭ بٸر بٶلٸگٸن پارلامەنتكە, ٷكٸمەتكە بٶلٸپ بەرەم دەدٸ.
بۇل يدەيا كٷنٸ كەشە پايدا بولعان جوق, بۇرىننان ايتىلىپ كەلە جاتىر. كەزٸندە قازاقستاندا مىقتى وپپوزيتسييا بولدى. بيلٸك بٸزدەن يمەندٸ, بٸزبەن ساناسۋعا مەجبٷر بولدى! ٶيتكەنٸ بٸز بٸرگە بولدىق! بٸزدٸڭ بٸر ساياسي تالابىمىز دا وسى بولدى, ياعني سۋپەرپرەزيدەنتتٸك بيلٸكتەن باس تارتىپ, بيلٸكتٸڭ ٷش تارماعىنىڭ تەپە-تەڭدٸگٸن جاساۋ.
بٸر قىزىعى وسى كٶزقاراستى پرەزيدەنت تە وسىدان ەرتەرەك قولداپ, رەسمي مەلٸمدەگەن. بٸراق بەرٸ سٶز جٷزٸندە قالىپ كەلدٸ. وسىدان ەكٸ جىل بۇرىن پرەزيدەنت مۇنى قايتادان ايتتى.
شىنىمدى ايتسام, بۇل جەردە مەن سول كەزدە پرەزيدەنتكە كەڭەسشٸ بولعان توني بلەردٸڭ ىقپالىن كٶرٸپ وتىرمىن. ول ەلباسىنا: «ەۋروپالىق ٶركەنيەت بولعان سوڭ قالاي بولعاندا دا مىنا اۆتوريتارلىق جٷيەدەن باسقا جٷيەگە كٶشۋ كەرەك. ەۋروپالىق وداققا جاقىنداۋ ٷشٸن بەتٸڭٸز اشىق بولۋ كەرەك» دەگەن بولسا كەرەك, ەيتەۋٸر بٸر ٸلگەرٸلەۋشٸلٸك بولعان سيياقتى. قوعام ول باستامانى قولدادى دا.
«ايتىلعان سٶز اتىلعان وقپەن تەڭ» دەگەندەي قالاي بولعاندا دا مۇنى جٷزەگە اسىرۋ كەرەك بولدى. ونىڭ ٷستٸنە بارلىق بيلٸكتٸ بٸر قولىنا شوعىرلاندىرىپ, سۋپەرٶكٸلەتتٸ «ەكٸنشٸ نازارباەۆتى» بٸزدٸڭ ساياسي جٷيە كٶتەرە المايدى. سوندىقتان دا رەفورما كەرەك.
پرەزيدەنتتٸڭ ٶزٸ قازٸرگٸدەن ٶزگەشە جاعدايدا بيلٸككە كەلدٸ. ول كەزدە ىقپالدى جوعارعى كەڭەس بولدى. پرەزيدەنت ٶز اياعىمەن بارىپ, دەپۋتاتتاردىڭ الدىندا ەسەپ بەرٸپ جٷردٸ. قازٸرگٸدەي كلاندىق جٷيە بولمادى. دەموكراتيانىڭ بٸرقاتار نىشاندارى بار ەدٸ. ال قازٸر, ياعني, بيلٸكتٸ ترانزيت كەزەڭٸ الدىندا جاعداي مٷلدەم باسقاشا.
«ەكٸنشٸ نازارباەۆ» مٷلدەم باسقا ساياسي احۋال تۇسىندا بيلٸككە كەلەيٸن دەپ وتىر.
قىسقاشا ايتساق, دياگنوز مىناداي: بيلٸك پەن ەكونوميكانى كلاندار بٶلٸپ العان, ەلدە بيلٸكتٸ بٷگٸن الۋعا دايىن 4-5 كلان بار, رەسمي وپپوزيتسييا جوقتىڭ قاسى. وسىنداي جاعدايدا بٸر كلان باس بيلٸككە قول جەتكٸزسە, ارتى سوعىسقا ۇلاسىپ كەتۋٸ مٷمكٸن.
ٶيتكەنٸ, بٸر-بٸرٸمەن تەرەزەسٸ تەڭ ولار ەرتەڭ بٸر-بٸرٸن قۋدالاي باستايدى. ونىڭ ارتى جاقسىلىققا اپارمايدى! بولاشاق پرەزيدەنتتٸڭ قاسىندا «سەن تۇر مەن اتايىن» دەگەن بەسەكەلەستەرٸ تۇرادى. قارجى جاعىنان دا, جاس جاعىنان دا, بەدەل جاعىنان دا, قازاقشىلدىعى, رەسەيشٸلدٸگٸ, باتىسشىلدىعى جاعىنان دا ولاردىڭ ساياسي سالماعى بٸردەي. مەنٸڭشە, ەلباسى ٶزٸنٸڭ ماڭايىندا شارتتى تٷردە تٶرت كلان بولسا, تٶرتەۋٸن شاقىرىپ الىپ, بيلٸك تارماقتارىن ٶزارا ٷلەستٸرٸپ بەرەتٸن سيياقتى. ياعني, ەشكٸم دە رەنجٸمەيتٸندەي بولۋى تيٸس. پرەزيدەنتتٸك, پارلامەنتتٸك, ٷكٸمەتتٸك, سوت جٷيەسٸ سيياقتى تارماقتار, سٶيتٸپ, ەر كلاننىڭ قولىنا كٶشەدٸ.
بايقاپ وتىرساق, وسى جوبا جٷزەگە اسۋ ٷشٸن, ەلباسى وسى كونستيتۋتسييالىق رەفورمانى جاساعىسى كەلگەندەي.
بٸراق, مەنٸڭ پايىمداۋىمشا, جەمە-جەمگە كەلگەندە, «وسىنىڭ بەرٸن قايتەسٸز, ەلدەگٸ بيلٸكتٸ ٶيتٸپ بٶلشەكتەۋگە بولمايدى, بٸر ادامعا تاپسىرساڭىز, بەرٸمٸز دە سونىڭ ايتقانىن ٸستەيمٸز. ونىڭ الدىندا رەسمي وپپوزيتسييانى قۇرتايىق. پرەزيدەنتتٸككە ٶز-ٶزٸن ۇسىنۋ قۇقىن الىپ تاستايىق, سول كەزدە ەشكٸم دە بٸزگە كەدەرگٸ جاساي المايدى, كەز كەلگەن ادامىڭىزدى ىڭ-شىڭىسىز سايلاپ الامىز. ٶزٸمٸزدٸڭ ماڭداعى كلانداردىڭ ٸشٸندەگٸ ەڭ بەدەلدٸلەرٸنە كومپرومات جيناپ, اۋىزدارىن جاپتىرايىق. سٸز ساسپاڭىز, نۇرەكە» دەگەن اقىلمانداردىڭ سٶزٸ ٶتكەندەي.
ٶيتكەنٸ, كونستيتۋتسيياعا ەنگٸزٸلگەن سوڭعى ٶزگەرٸستەردٸ مەن تولىققاندى, تيٸمدٸ ەرٸ زامان تالابىنا ساي دەپ ايتا المايمىن. بەينەلەپ ايتسام, «بٸر قادام ٸلگەرٸ, ەكٸ قادام ارتقا» بولىپ وتىر!
500 ملن. اقشا ەمەس پە?!
بٸرازدان بەرٸ باق بەتتەرٸندە ۇلتتىق قوردىڭ 22 ملرد دوللارى اقش-تا بۇعاتتالىپ قالعاندىعى شۋ بوپ جاتىر. وسى مەسەلەنٸڭ بٸر جاعى ەلٸ دە قۇپييا.
سول مولداۆان كەسٸپكەرٸن بٸزدٸڭ مۇناي سالامىزعا الىپ كەلگەن, جوعارعى كابينەتتەرگە كٸرگٸزٸپ, سول جاقتىڭ باتاسىن الۋعا كٶمەكتەسكەندەر كٸم?! ەگەر دە ول كەسٸپكەردٸڭ قۇقىعى بۇزىلسا, وعان كٸنەلٸ كٸم? جەكە كومپانييا ما ەلدە مەملەكەتتٸك كومپانييا ما? جەكە بولسا, وندا نەگە بيۋدجەت جاۋاپ بەرۋٸ تيٸس? ال مەملەكەتتٸك كومپانييا بولسا, ناقتى قاي باسشى نە شەنەۋنٸك? ول تالاپ ەتٸپ وتىرعان 500 ميلليون دوللار قايدان پايدا بولدى? مٸنە, وسى ساۋالدارعا اشىق تا بٷكپەسٸز جاۋاپتار بەرٸلۋٸ تيٸس! ونسىز بەرٸ دە بوس سٶز بوپ قالادى!
مۇناي سالاسىنا كٸم كٶرٸنگەن كٸرە المايدى.
وسى سكاندالدىڭ ارتىندا ٶتە بەدەلدٸ تۇلعالار مەن توپتار تۇرۋى مٷمكٸن!
سوندىقتان دا مەسەلەٸنڭ انىق-قانىعىنا جەتٸپ, ەل بيۋدجەتٸنە وراسان زور نۇقسان كەلتٸرمەۋ ٷشٸن تەۋەلسٸز, قۇرامىندا قوعام ٶكٸلدەرٸ بار كوميسسييا قۇرىلۋى تيٸس. ونىڭ جۇمىسى بارلىق باق-تا جان-جاقتى كٶرسەتٸلۋٸ كەرەك.
جاقىندا ەدٸلەت مينيسترلٸگٸ وسىعان بايلانىستى كوممەنتاريي بەردٸ. سوندا مەنٸ تاڭ قالدىرعان بٸر نەرسە بار, ياعني, بٸزدٸڭ شەندٸلەر «اسا ٷلكەن قاۋٸپ جوق, 22 ميلليارد دوللار بۇعاتتالسا دا, ٶزٸمٸزدە قالادى, اسىپ كەتسە, ستاتيدىڭ تالابىنداعى قارجىنى تٶلەي سالارمىز» دەگەن سىڭايدا سٶز ايتىپ وتىر! ال ول دەگەنٸڭٸز, اناۋ-مىناۋ ەمەس, 500 ميلليون دوللار!
ولاي بولسا, سوتتا جەڭٸلٸپ جاتساق, سول سومانى ۇلتتىق قورعا نەمەسە قازاقستاننىڭ شەتەلدەگٸ باسقا دا اكتيۆتەرٸنە سالماي, وسى جاعدايدىڭ پايدا بولۋىنا تٸكەلەي كٸنەلٸ ادامداردان ٶندٸرٸپ الۋ كەرەك!
مەسەلەنٸڭ تاعى بٸر قاۋٸپتٸ جاعى بار; ەلدەگٸ بيزنەس قانداي جاعدايدا جٷرٸپ جاتقانىن بٸرٸمٸز بٸلەمٸز – كوررۋپتسيياسىز ەشنەرسە جٷزەگە اسپايدى. ال ەندٸ بٸزدٸڭ شەنەۋنٸكتەرگە رەنٸشٸ, اشۋى جەنە سوت تالابى بار جالعىز وسى ستاتي ما? قۋىرداقتىڭ كٶكەسٸن تٷيە سويعاندا كٶرٸپ جٷرمەيٸك!
بٸز قاندايمىز جەنە قانداي ەدٸك?
20 جىل بۇرىن دا بٸز وپپوزيتسييالىق ميتينگٸلەرگە شىققانبىز. كونستيتۋتسييالىق ٶزگەرٸستەرگە قارسى بولعانبىز. زامانبەك پەن التىنبەكتٸڭ قازاسىنان كەيٸن باس كٶتەرگەنبٸز, جاڭاٶزەننەن كەيٸن اباي ەسكەرتكٸشٸ الدىنا شىققانبىز. سول كەزدە 1 جارىم ميلليون حالقى بار الماتىدا الاڭعا 3-4 مىڭ ادام عانا شىعاتىن. ەرينە ناليسىڭ. سەبەپتەرٸ نە?
مۇنىڭ بٸرنەشە سەبەبٸ بار. بٸرٸنشٸ سەبەپ - سالىستىرمالى تٷردە (مەن بۇل جايتتى باسا ايتقىم كەلٸپ وتىر!) وسى كٷنگە دەيٸن مۇنايدىڭ ارقاسىندا, گازدىڭ ارقاسىندا ەلەۋمەتتٸك دەڭگەي ٶتە تٶمەن دەڭگەيدە بولسا دا, بٸرشاما بولسا دا, قامتاماسىز ەتٸلٸپ كەلدٸ. بارلىعى قازاقتىڭ شٷكٸرشٸلدٸگٸ مەن تەۋباشىلدىعىندا دەپ ساناۋدان اۋلاقپىن. ەرينە, جالاقى, زەينەتاقى جوق دەسە, جۇرت شىعادى كٶشەگە. ەزٸرشە – بار. ەرينە, ٶتە از. بٸراق بار.
الايدا, جاعداي كٷننەن-كٷنگە ۋشىعىپ, مەملەكەت بيۋدجەت سارقىلىپ بارا جاتقانىن دا ەسكەرۋٸمٸز كەرەك!
ەكٸنشٸ سەبەپ – رەسمي ٷگٸت-ناسيحاتتا. كٷندەلٸكتٸ جاعىمدى حابار كٶرسەتٸپ, تەلەديدار ەلدٸڭ ساناسىن ۋلاپ جاتىر. ەبدەن زومبي ەتكٸسٸ كەلەدٸ. «جاڭا زاۋىت اشىلىپ جاتىر, جاڭا جۇمىس ورىندارى پايدا بولدى» دەگەنگە ەلٸ دە بٸراز ادام سەنٸپ كەلە جاتىر. بٸراق ونداي ناسيحاتتىڭ زامانى كەتٸپ بارا جاتىر. قازٸر جاڭالىقتىڭ بەرٸن مىنادان بٸلٸپ الادى (تەلەفونىن كٶرسەتٸپ – رەد.). بۇرىن قوعام مەن اقپارات اراسىندا رەسمي باق-تىڭ فيلترٸ تۇراتىن. قازٸر جۇرتشىلىق كەز كەلگەن اقپاراتقا ٶزٸ تٸكەلەي قول جەتكٸزەدٸ. ال ول اينادا – ينتەرنەت, ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەر, مەسسەندجەرلەر – ٶمٸر ٶزٸنٸڭ شىنايى قالپىندا, ەشبٸر بوياماسىز كٶرسەتٸلٸپ جاتىر! وسىدان بارىپ, ەلدٸڭ جەمقور ەرٸ بىلىققا باتقان بيلٸككە كٶزقاراسى قانداي بولارىن ٶزٸڭٸز بٸلە بەرٸڭٸز!
ٷشٸنشٸ سەبەپ بٸزدە, وپپوزيتسييادا جاتىر دەپ ويلايمىن. ياعني, وپپوزيتسييا قازٸرگٸ تاڭدا ۇيىمدىق تٷردە بٸرلٸك تانىتىپ, ەل ٸشٸندەگٸ نارازىلىق ەلەۋەتتٸ بٸر ارناعا توعىستىرا الماي جاتىر! قازٸر ساياسي تٷردە ساياق جٷرسەم دە رنپك مەن جسدپ پارتييالارىنىڭ باسشىلىعىندا بولدىم.
بٷكٸل وپپوزيتسييانى بٸرٸكتٸرگەن «ەدٸلەتتٸ قازاقستان ٷشٸن» قوزعالىسىنىڭ باس حاتشىسى بولدىم. «جسدپ ازات» پارتيياسىنىڭ باس حاتشىسى بولدىم. سوندىقتان وپپوزيتسيياعا ايتىلىپ جٷرگەن بار كٸنەعا مەنٸڭ دە قاتىسىم, جەكە جاۋاپكەرشٸلٸگٸم بار. ونى مەن مويىندايمىن. بٸراق مەن ەشقاشان دا جەكە باس مٷددەمدٸ ورتاق مٷددەدەن جوعارى قويعان جوقپىن. و جاعىنان ارىم تازا! بٸراق وپپوزيتسيياعا كەلگەن باستىقتاردىڭ بٸر اۋرۋى بار, ونىڭ اتى – شەكسٸز ەرٸ كٶپ جاعدايدا تٸپتٸ ورىنسىز, رەتسٸز امبيتسييا!
«مەن عانا پرەزيدەنت بولامىن, مەن عانا تٶراعا بولامىن, مەن عانا باسشى بولامىن, مەن تٸزٸمدە بٸرٸنشٸ تۇرامىن» - سونداي كەۋدەمسوقتىق بار.
بٸزدٸڭ كەيبٸر ەرٸپتەستەر كەزٸندە سٶيتٸپ, نەتيجەسٸندە بٸز جالپى وپپوزيتسييانىڭ حالىق الدىنداعى بەدەلٸن تٷسٸرٸپ الدىق. اشىنعان حالىقتى بٸرٸكتٸرە الاتىن ساياسي كٷش بولماي تۇر.
جاڭاٶزەندەگٸ مۇنايشىلار پرەزيدەنتكە قارسى شىققان جوق
سوڭعى اراب ەلدەرٸندە بولعان, پارسى ەلٸندە بولىپ جاتقان وقيعالاردىڭ مەن جايىنا قاراساڭىز, ونىڭ ارتىندا ٷش فاكتور تۇر. بٸرٸنشٸ فاكتور - ەكونوميكالىق فاكتور. ياعني ول جەردە تۇرعان بٸرەۋلەر ەڭ باسىندا: «مەن اياتوللاعا, ونىڭ ساياساتىنا قارسىمىن» دەپ شىققان جوق. جۇمىرتقا باعاسىنىڭ قىمباتتاعانىنا قارسى شىقتى.
بٸزدٸڭ جاڭاٶزەندەگٸ مۇنايشىلار پرەزيدەنتكە قارسى شىققان جوق. وپپوزيتسييانى قولداپ شىققان جوق. مەن ەكٸ-ٷش رەت باردىم ەرٸپتەستەرمەن جاڭاٶزەنگە.
بٸزگە الاڭدا جەتٸ اي بويىنا تۇرعان مۇنايشىلاردىڭ ايتقانى: «ٷكٸمەت بەكٸتكەن كوەففيتسيەنتكە ساي لايىقتى جالاقىمىزدى بەرسٸن» دەدٸ. ياعني ەكونوميكالىق جاعدايدىڭ ناشارلاۋى ەڭ الدىمەن دەل سول ەكونوميكالىق تالاپ قويۋعا الىپ كەلەدٸ. بٸراق ارتى ساياسي تالاپتارعا ۇلاسىپ كەتٸپ جاتقانىن سوڭعى وقيعالار اپ-ايقىن كٶرسەتٸپ وتىر!
ەكٸنشٸ فاكتور ساياسي سيپاتى بار. ٶيتكەنٸ شەتەلدٸك باق كٶرسەتەن ۆيدەولاردى قاراساڭىز – ولار دا ساياسي ۇرانداردى كٶتەرٸپ وتىر. ياعني ولار مەسەلەنٸڭ جۇمىرتقادا ەمەس ەكەنٸن تٷسٸنٸپ وتىر, جۇمىرتقا – ەلدەگٸ ساياسي احۋالدىڭ جەكەلەلەن بٸر سالدارى عانا. ياعني قازٸرگٸ ساياسي جٷيەدە ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەر مٸندەتتٸ تٷردە ساياسي ۇراندارعا الىپ كەلٸپ وتىر.
ٷشٸنشٸ فاكتور - قازٸرگٸ اقپارات ينفراقۇرىلىمىندا. دەلٸرەك ايتسام, بارلىق رەسمي باق تارالىمىنان ەلدەقاشان اسىپ كەتكەن ينتەرنەت پەن ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە. وسى ەلەۋمەتتٸك جەلٸ فۋتبولداعى فورۆارد سيياقتى اقپارات الاڭىنىڭ «شابۋىلشىسى» بولىپ كەلە جاتىر. ول اقپارات تاراتىپ قانا قويماي, نارازىلىق اكتسييالارىن ۇيىمداستىرىپ, باعىتتاي الاتىن قوعامدىق-ساياسي كٷشكە اينالىپ بارا جاتىر!
ەل نە دەيدٸ, ەلباسى نە دەيدٸ?
يراندا بولعان تولقۋلار قازاقستاندا بولمايدى دەپ كٸم كەسٸپ-پٸشٸپ ايتا الادى?! ەشكٸم دە ايتا المايدى! يراندا شەشۋشٸ رول اتقارعان فاكتورلاردىڭ ٷشەۋٸ دە قازٸر قازاقستاندا جوق دەپ كٸم ايتا الادى? قاراڭىز, جاڭا جىل باستالدى, اي سوڭىندا حالىق جاڭا كوممۋنالدىق كۆيتانتسييالاردى الادى. تاريفتەر بولسا, كٷرت ٶسٸپ, ەشبٸر توقتاۋسىز شارىقتاپ جاتىر! وعان قوسا دٷكەندەگٸ باعالار دا كٶتەرٸلٸپ جاتىر. ايلىق پەن زەينەتاقى بولسا, سول قالپىندا.
كەشەگٸ ەلباسى جولداۋىن الىڭىز. جولداۋ تەحنيكالىق ەمەس, ساياسي قۇجات بولۋى كەرەك!
بٸراق, بۇل جولى حالىق ٶزٸنە جانى اشيتىن, ٶزٸنٸڭ سويىلىن سوعاتىن پرەزيدەنتتٸ كٶرگەن جوق.
حالىق ٶزٸنٸڭ ٷكٸمەتٸنە كەزەكتٸ بٸر تاپسىرمالاردى بەرٸپ جاتقان باسشىنى كٶردٸ. ەگەر دە پرەزيدەنت ستولدى قويىپ قالىپ: «ەي, اينالايىن ٷكٸمەت, مىناۋ نە بولىپ جاتىر ٶزٸ? حالقىمنىڭ جاعدايى تٶمەندەپ كەتتٸ عوي! سەندەر ماعان جالعان اقپارات بەرٸپ جاتىر ەكەنسٸڭدەر عوي! ەلٸم ازىپ-توزىپ كەتٸپتٸ! ٷكٸمەت, كەت! پارلامەنتكە جاڭا, ٷكٸمەتكە تيٸمدٸ باقىلاۋ جاساي الاتىن پارتييالار كەلسٸن!» دەپ ايتقان كەزدە پرەزيدەنتتٸڭ رەيتينگٸ 200 پايىزعا ٶسٸپ كەتەر ەدٸ!
ٶكٸنٸشكە وراي, پرەزيدەنت ماڭايىنداعى ات تٶبەلٸندەي عانا توپتىڭ ايتقانىنان شىعا الماي قالدى. مۇنىڭ ٶزٸ ەلدەگٸ جاعدايعا وبەكتيۆتٸ باعا بەرٸپ, تيٸستٸ شەشٸم قابىلداۋىنا ٶز كەسٸرٸن تيگٸزٸپ وتىر. بۇل جىلدىڭ ستسەنارييٸ قيىن بولۋى مٷمكٸن. باعا ٶسٸپ, جاعدايى قيىنداپ, اشىنعان جۇرت ٷنسٸز وتىرا قويماس. تىعىرىقتان شىعاتىن بيلٸكتٸڭ ناقتى باعدارلاماسى, جوسپارى جوق! «2030, 2050»-دە بەرٸن دە جارىلقايمىز!» دەگەن ستراتەگييالارعا ەل سەنۋدەن قالدى! بٸزگە ۇزاق مەرزٸمدٸ ستراتەگييادان, مەسەلەنٸ بٷگٸن, دەل قازٸر شەشەتٸن مىقتى تاكتيكا كەرەك! ەيتپەسە, ٸس ناسىرعا شابۋى مٷمكٸن!
بيلٸك: «ەل ٸشٸندەگٸ وپپوزيتسييانى قۇرتىپ تىندىق! ەبليازوۆ شەتەلدە. ەش جاقتان قاۋٸپ جوق!» دەپ ٶزٸن-ٶزٸ الداپ وتىر.
يراندا دا حالىق كٶشەگە ەلدەگٸ رەسمي ساياسي پارتييانىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن شىققان جوق! حالىق ٶزٸ شىقتى. ونىڭ ٸشٸندە, ورتالىق قالالار ەمەس, ايماقتاعى جۇرت شىقتى! جاعداي ٶزگەرمەسە, بيلٸك ٶز حالقىمەن ساناسۋدى باستاماسا, ەشبٸر رەسمي پارتييانىڭ ٷندەۋٸنسٸز-اق قازاقتىڭ «سپارتاگى» نە «لەنينٸ» شىعا كەلەدٸ, ونىڭ سوڭىنا ەرەتٸن جۇرت تا تابىلادى! سول كەزدە بيلٸك وپپوزيتسييالىق پارتييالاردى جاۋىپ تاستادى ما, تەۋەلسٸز باق-تىڭ كٶزٸن قۇرتتى ما, بيلٸك سىنشىلارىن شەتەل اسىرىپ جٸبەردٸ مە, سوتتاپ جٸبەردٸ مە - ونىڭ بەرٸ تٷك بولماي قالادى! بيلٸك: «قارسىلىق اكتسييالارى بولسا, باسىپ, جانشىپ تاستايمىز!», - دەيتٸن بولار.
مەن بيلٸككە بٸر نەرسەنٸ ايتقىم كەلەدٸ: ەگەر دە الدا-جالدا سونداي نارازىلىق كەزٸندە بٸر قازاقتىڭ كٶزٸ شىعىپ, باسى جارىلاتىن بولسا, ونىڭ ارتى جالپىحالىقتىق شەرۋ بوپ كەتۋٸ ىقتيمال. قازٸرگٸ اقپاراتتىق تەحنولوگييالار مەن مٷمكٸندٸكتەر زامانىندا ونداي سوراقىلىقتى جاسىرىپ قالا المايسىڭ! حالىق قوزعالسا, حان دا قوزعالىپ كەتەدٸ!
