قوعامدىق قۇندىلىقتاردىڭ ٶمٸرشەڭ بولۋىنا ينستيتۋتتسيونالدى قۇرىلىمى قاجەت
تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى ەل ازاماتتارىنىڭ جٷرەگٸندە وتانشىلدىق سەزٸمٸن وياتىپ, بەرەكە-بٸرلٸك پەن تولەرانتتىلىق قاعيداسىن سٸڭٸرۋدە كەشەندە جۇمىستار قولعا الىنىپ, ماڭىزدى مەملەكەتتٸك باعدارلامالار جٷزەگە استى. بٷگٸندە بٸزدەر سول جۇمىستاردىڭ نەتيجەسٸن كٶرٸپ, جەمٸسٸن جەپ وتىرمىز دەسەك بولادى.
ۇلت كٶشباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇسىنعان قوعامدىق كەلٸسٸم جەنە جالپىۇلتتىق بٸرلٸكتٸڭ قازاقستاندىق مودەلٸندەگٸ بەس قاعيدا ەلٸمٸزدەگٸ اۋىز-بٸرلٸكتٸ نىعايتىپ, جاڭا ساياسي ترەندتٸ قالىپتاستىرعانى بەلگٸلٸ.
جالپىۇلتتىق بٸرلٸكتٸڭ قازاقستاندىق مودەلٸندە ەلباسى قازاقستاننىڭ ەتنيكالىق, كونفەسسيونالدٸ, مەدەني جەنە تٸلدٸك تۇرعىدان ەر الۋاندىعى ەلٸمٸزدٸ تۇتاستىراتىن باستى كٷشتەردٸڭ بٸرٸ ەكەنٸن اتاپ كٶرسەتٸپ, بۇل باعىتتا جٷيەلٸ جۇمىستار جٷرگٸزگەننەن كەيٸن قازاقستان ۇلتارالىق كەلٸسٸمنٸڭ مەكەنٸنە اينالىپ, ەلەم ەلدەرٸنٸڭ نازارىن ٶزٸنە اۋدارعانى اقيقات.
بٷگٸندە كٶپتەگەن ەلدەردە ۇلتارالىق كەلسٸمدەردٸڭ ساقتالماۋىنىڭ سوڭ قارۋلى قاقتىعىستارعا ۇلاسىپ جاتقانى جاسىرىن ەمەس. ال مۇنداي جاعدايدا جالپىۇلتتىق بٸرلٸكتٸڭ قازاقستاندىق مودەلٸن دامىتىپ, بٸرٸلٸگٸمٸزدٸ نىعايتا بەرۋدٸڭ ماڭىزى زور ەكەنٸن تٷسٸنەسٸڭ.
بٷگٸندە الاي-تٷلەي جاعدايدى باستان كەشٸپ جاتقان اۋعانستاندا قاقتىعىستىڭ استارىندا ۇلتارالىق تٷسٸنٸسۋشٸلٸكتەردٸڭ جوقتىعى جاتقانى انىق. اۋعان جەرٸندە مەكەندەيتٸن ەتنيكالىق توپتاردىڭ بەرٸ بٸردەي يسلام دٸنٸن ۇستانادى. بۇل رەتتە ولاردىڭ دٸني كٶزقاراستار بويىنشا بٸر-بٸرٸمەن قاقىتىعىسىپ جاتپاعانىن اڭعاراسىڭ. وسى تۇستا بار مەسەلە ۇلاتارلىق كەلسٸمگە كەلٸپ تٷرەلەتٸنٸن بايقايسىڭ.
ورتالىق ازييادا ورىن العان وسى جاعدايدىڭ ٶزٸ بٸزدٸڭ سەرگەك بولىپ, وسىعان دەيٸن قالىپتاسقان قۇندىلىقتارىمىزدى ودان ەرٸ دامىتۋدىڭ ماڭىزى زور ەكەنٸن ايقىنداي تٷسەدٸ.
قازاقستاندا جالپىۇلتتىق بٸرلٸكتٸڭ قازاقستاندىق مودەلٸ قالاي دامىدى دەگەن مەسەلەگە كٶڭٸل توقتاتاتىن بولساق, ەلٸمٸزدە بۇل باعىتتاعى جۇمىستار تٶمەننەن جوعارى قاراي جٷرگٸزٸلگەنٸن بايقاۋ قيىن ەمەس.
تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى اۋىل-اۋدانداردا ەتنو-مەدەني بٸرلەستٸكتەر قۇرىلىپ, ەلٸمٸزدەگٸ ٶزگە ۇلت ٶكٸلدەرٸنٸڭ تٶل مەدەنيەتٸن دامىتۋعا مٷمكٸندٸك جاسالىندى. ٶز كەزگەندە قازاق جەرٸن مەكەندەيتٸن ۇلتتار قازاق بيلٸگٸ ۇسىنعان وسى مٷمكٸندٸكتٸ جاقسى تٷسٸنٸپ, قازاق قوعامىمەن ىقپالداسۋعا تٷسۋدٸڭ ماڭىزى زور ەكەنٸن تٷسٸندٸ. وسىلايشا تٶمەننەن جوعارىعا قاراي باعىتتالعان جۇمىس ٶز نەتيجەسٸن بەردٸ.
بٷگٸندە سول اۋىل-ايماقتاردا قۇرىلعان شاعىن مەدەني بٸرلەستٸكتەر ٷلكەن ۇيىمدارعا اينالىپ, ەرقايسى قازاقستا حالقى اسسەمبلەياسىنىڭ بٸر-بٸر ۋىعى بولۋدا.. بۇدان جالپىۇلتتىق بٸرلٸكتٸڭ قازاقستاندىق مودەلٸن قالىپتاستىرۋ جولىندى قوعامدىق ينستيتۋتتار تولىقتاي قالىپتاسقانان كٶرە الامىز.
كەز كەلگەن قوعامدىق قۇندىلىقتاردىڭ ٶمٸرشەڭ بولۋى ٷشٸن ينستيتۋتتسيونالدى قۇرىلىمى قالىپتاسۋى كەرەك ەكەنٸن بايقايسىڭ. وسى رەتتە قازاقستان 30 جىلدا وسى قوعامدىق ينستيتۋتتاردى قۇرىپ, ەلٸمٸز ٷشٸن ٷلكەن سىن-قاتەرلەردٸڭ الدىن العانىن اڭعارۋعا بولادى. الداعى ۋاقىتتا بٸزدەر وسى ينستيتۋتتارمىزدى دامتىپ, نىعايتا تٷسۋٸمٸز كەرەك.
نۇرلان جۇماحان
