مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەبۋتەلٸپ مۇتەلٸ زاماناۋي اۆتوموبيلدەر, ونىڭ ٸشٸندە قىتايلىق كٶلٸكتەر دە قازاقستاندىقتاردىڭ جەكە دەرەكتەرٸن جينايتىن قۇرالعا اينالۋى مٷمكٸن ەكەنٸن ايتتى. ول بۇل تۋرالى بٷگٸن مەجٸلٸس وتىرىسىندا دەپۋتاتتىق ساۋالىن جارييالادى,دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, قازٸرگٸ تاڭدا ەلدە زاڭسىز تىڭشىلىققا قولدانىلۋى مٷمكٸن تەحنيكالىق قۇرىلعىلاردىڭ اينالىمى ٸس جٷزٸندە رەتتەلمەي وتىر.
«نارىقتا GPS-ترەكەرلەر, GSM-ماياكتار, ميني-كامەرالار, ديكتوفوندار جەنە ٶزگە دە ەلەكتروندى قۇرىلعىلار ەركٸن ساتىلىپ جاتىر. ولاردى ينتەرنەت ارقىلى ەشقانداي ليتسەنزيياسىز نەمەسە سەرتيفيكاتسىز ساتىپ الۋعا بولادى - بانك كارتاسى مەن ينتەرنەتكە قولجەتٸمدٸلٸك بولسا جەتكٸلٸكتٸ», - دەدٸ مۇتەلٸ مەجٸلٸس وتىرىسىندا.
ونىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي قۇرىلعىلار ازاماتتاردىڭ جەكە ٶمٸرٸنە جەنە وتباسى قۇپيياسىنا قول سۇعىلماۋ جٶنٸندەگٸ كونستيتۋتسييالىق قۇقىقتارىنا تٸكەلەي قاۋٸپ تٶندٸرەدٸ.
دەپۋتات قىلمىستىق كودەكستٸڭ 399-بابىندا تىيىم سالىنعانىنا قاراماستان, جاسىرىن اقپارات جيناۋعا ارنالعان قۇرىلعىلاردىڭ كەڭٸنەن تارالۋى جالعاسىپ جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ.
ونىڭ سٶزٸنشە, رەيدتەر بارىسىندا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ديكتوفونى بار قالامداردى, تۇرمىستىق زاتتارعا جاسىرىلعان بەينەكامەرالاردى, كٶزٸلدٸرٸكتەر مەن فلەشكالارعا ورناتىلعان تىڭشىلىق قۇرىلعىلارىن تەركٸلەگەن.
«الماتىدا, تەمٸرتاۋدا جەنە باسقا ٶڭٸرلەردە ميني-كامەرالار مەن GSM-جٷيەلەر تەركٸلەندٸ, كەيبٸر ساتۋشىلار قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلدى. بٸراق بۇل - جەكەلەگەن عانا شارالار, ال نارىق جۇمىسىن جالعاستىرىپ, تٸپتٸ كەڭەيٸپ كەلەدٸ», - دەدٸ پارلامەنتاريي.
ەبۋتەلٸپ مۇتەلٸ جاڭا بۋىن اۆتوموبيلدەرٸنە, سونىڭ ٸشٸندە قىتاي ماركالارىنا ەرەكشە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي كٶلٸكتەر شەتەلدٸك سەرۆەرلەر مەن پايدالانۋشى اككاۋنتتارى ارقىلى جۇمىس ٸستەيدٸ, ال بۇل قازاقستاندىقتاردىڭ دەرەكتەرٸنٸڭ ەل اۋماعىنان تىس جەردە ٶڭدەلۋٸنە ەكەلەدٸ.
«بۇل - ادامداردىڭ قوزعالىس باعىتتارى, پايدالانۋشى تۋرالى مەلٸمەتتەر جەنە ٶزگە دە بەلسەندٸلٸك. ٸس جٷزٸندە شەتەلدٸك كومپانييالار ازاماتتارىمىزدىڭ قايدا جٷرگەنٸن باقىلاپ, تالداي الادى», - دەدٸ دەپۋتات.
سونىمەن قاتار ول كەيبٸر كٶلٸكتەردٸڭ جەكەلەگەن فۋنكتسييالارىنىڭ قاشىقتان شەكتەلگەن نەمەسە ٶشٸرٸلگەن جاعدايلارى تٸركەلگەنٸن ايتتى.
«مۇنداي قۇرىلعىلاردىڭ قاۋٸپتٸلٸگٸ سىرتقى تٷرٸنە بايلانىستى ەمەس. مۇندا باستىسى - باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ مەن ونى پايدالانۋ تەسٸلٸ. تٸپتٸ زاڭدى ەرٸ سەندٸ قۇرىلعى دا جاسىرىن تٷردە اقپارات جيناۋى مٷمكٸن», - دەدٸ مۇتەلٸ.
مەجٸلٸسمەن حالىقارالىق تەجٸريبەدە مۇنداي ەلەكتروندى قۇرىلعىلار قاتاڭ باقىلاۋدا بولاتىنىن - ولار مٸندەتتٸ تٷردە سەرتيفيكاتتالىپ, ليتسەنزييالاناتىنىن جەنە ازاماتتىق پەن ارنايى ماقساتتاعى تەحنيكانىڭ ارا-جٸگٸ ناقتى اجىراتىلاتىنىن ەسكە سالدى.
ونىڭ ايتۋىنشا, كەشەندٸ رەتتەۋدٸڭ بولماۋى «كەز كەلگەن ازامات جاسىرىن باقىلاۋدىڭ نىسانىنا اينالۋى مٷمكٸن» دەگەن جاعداي تۋعىزىپ وتىر.
وسىعان بايلانىستى دەپۋتات ٷكٸمەتكە بٸرقاتار ۇسىنىس جولدادى. اتاپ ايتقاندا, ول ازاماتتاردىڭ جەكە ٶمٸرگە قول سۇعىلماۋ قۇقىعىن قورعاۋدى كٷشەيتۋدٸ, جاسىرىن باقىلاۋ قۇرىلعىلارىن ساتۋعا مٸندەتتٸ سەرتيفيكاتتاۋ مەن ليتسەنزييالاۋ ەنگٸزۋدٸ, سونداي-اق ولاردىڭ اينالىمىن ٸٸم, سالالىق ۆەدومستۆولار مەن باس پروكۋراتۋرانىڭ قاتىسۋىمەن باقىلاۋ تەتٸكتەرٸن ەزٸرلەۋدٸ ۇسىندى.
بۇعان قوسا, مۇتەلٸ جاڭا بۋىن اۆتوموبيلدەرٸنٸڭ دەرەكتەرٸن ٶڭدەيتٸن سەرۆەرلەر مەن پايدالانۋشى اككاۋنتتارىن قازاقستان اۋماعىندا ورنالاستىرۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرۋدى جەنە ولاردىڭ جۇمىسىن ۇلتتىق زاڭناماعا سەيكەستەندٸرۋدٸ ۇسىندى.
«بٸزگە جەدەل ەرٸ كەشەندٸ قۇقىقتىق جەنە باقىلاۋ تەتٸگٸ قاجەت. قازٸرگٸ جاعداي قاتتى الاڭداتادى», - دەپ تٷيٸندەدٸ دەپۋتات.
