«قىتاي ەلٸنٸڭ دەمدەرٸ» اتتى شەبەرلٸك-سىنىپ ٶتكٸزدٸ
قىتاي اسحاناسى – قىتاي مەدەنيەتٸنٸڭ قۇرامداس بٶلٸگٸ بولىپ تابىلادى. بۇل اسحانانىڭ ٷش مىڭ جىلدان استام تاريحى بار. باعى زامانداردان-اق قىتاي پاتشالىعىنىڭ تۇرعىندارى تاعامدى دەمدٸ ەرٸ تەز دايىنداۋدى شەبەر مەڭگەرگەن. ٶز كەزٸندە قىتايدىڭ ۇلى ويشىلى كونفۋتسيي قىتايلاردىڭ دەستٷرلٸ تاعام دايىنداۋىن جەكە بٸر ٶنەر رەتٸندە قابىلداۋعا نەگٸز قالاعان ەكەن. قىتاي ۇلتىنىڭ پايىمىنشا, دۇرىس دايارلانعان تاعام دەنساۋلىقتىڭ كەپٸلٸ دەپ ەسەپتەلٸنگەن. ال تاعاممەن قوسا جاقسىلاپ قايناتىلعان حوش يٸستٸ شەي مەن ٷيلەسٸمدٸ توقباسارلار كەز كەلگەن اۋرۋدىڭ ەمٸ بولىپ سانالعان. قىتاي مەدەنيەتٸنٸڭ بٶلٸنبەس بٶلشەگٸ سانالعان – اسحانا مەدەنيەتٸمەن, اس مەزٸرٸمەن, شەي سالتاناتىمەن كٶپشٸلٸكتٸ تانىستىرۋ ماقساتىندا 2016 جىلدىڭ قاراشا ايىنىڭ وتىزىشى جۇلدىزىندا ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ شىعىستانۋ فاكۋلتەتٸ قىتايتانۋ كافەدراسىنىڭ ماگيسترانتتارىنىڭ ۇيىمداستىرىپ وتىرعان «اينالاڭدى نۇرلاندىر!» ٸس-شاراعا جوباسى اياسىندا قىتاي تاعامدارىن دايىنداۋدان شەبەرلٸ-سىنىپ ٶتكٸزدٸ. ٸس-شاراعا قوناق رەتٸندە شاقىرىلعان اباي اتىنداعى الماتى مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ قىتاي تٸلٸ مۇعالٸمدەرٸ, حالىق شارۋاشىلىعى ۋنيۆەرسيتەتٸ لينگۆيستيكالىق ورتالىعىنىڭ قىتاي تٸلٸ مۇعالٸمدەرٸ, د.قوناەۆ اتىنداعى قازاق گۋمانيتارلىق ۋنيۆەرسيتەتٸ قىتاي تٸلٸ مۇعالٸمدەرٸ, جٷرگەنوۆ اتىنداعى ٶنەر اكادەميياسىنىڭ مۇعالٸمدەرٸ, الماتى كٶلٸك جەنە ترانسپورت كوللەدجٸنٸڭ شەت تٸلٸ مۇعالٸمدەرٸ مەن ستۋدەنتتەرٸ قاتىسىپ, بٸزدٸڭ ماگيسترانتتاردىڭ ٶنەرٸ مەن تەرەڭ بٸلٸمٸنە تەنتٸ بولدى.
«اۋدارما ٸسٸ» جەنە «ايماقتانۋ» ماماندىقتارىنىڭ 1 كۋرس ماگيسترانتتارى كەمەلبەك اينا, مۇقاتاي كلارا, قانات گٷلنار, مەجيت مەرەي قىتاي تاعامدارىنىڭ تاريحى مەن دايىندالۋ ەدٸستەرٸمەن تانىستىرىپ ٶتٸپ, سول تاعامداردىڭ شىعۋ تاريحىنا بايلانىستى قىزىقتى وقيعالار تۋرالى شاعىن قويىلىمدار كٶرسەتتٸ. ال «شىعىستانۋ», «شەتەل فيلولوگي» ساعىنبەك مارجان, جەڭٸسباەۆا مەرۋەرت 1 ماگيسترانتتارى شەي سالتاناتىنا بايلانىستى تىڭ اقپارتتارىمەن جيىلعان قاۋىمنىڭ نازارىن باۋراپ الدى.
52670758138318764بٸزدٸڭ كٶڭٸلگە قۋانىش ۇيالاتقان باستى نەرسە – سايىس بارىسىندا ماگيسترانتتار ٶزدەرٸ وقىپ وتىرعان قىتاي تٸلٸن عانا ەمەس, قىتايدىڭ سان-سالالى مەدەنيەتٸ مەن تاريحىن, ەدەت-عۇرىپتارى مەن دەستٷرلەرٸن دە تەرەڭ مەڭگەرگەنٸ ەدٸ. ەسٸرەسە «اۋدارما ٸسٸ» ماماندىعىنىڭ 1 كۋرس ماگيسترانتى مۇقاتاي كلارا, قانات گٷلنار جەنە «ايماقتانۋ» ماماندىعىنىڭ 1 كۋرس ماگيسترانتى كەمەلبەك اينا شەبەرلٸك-سىنپ بارىسىندا ٶز قولدارىمەن جاساپ كٶرسەتكەن - «گۋڭباو تسيتسزين» جەنە «قىتاي تۇشپاراسى» «داپانتسزي» اتتى قىتاي تاعامدارى ٶزەشەلٸگٸمەن, شىنايىلىعىمەن قوناقتاردى تەنتٸ ەتتٸ كٶپشٸلٸكتٸ تەنتٸ ەتتٸ. ماگيسترانتتار سونىمەن بٸرگە قىتايدىڭ ەر بٶلٸگٸنٸڭ ٶزٸنە تەن سالت-دەستٷرلەرٸ, ەدەت-عۇرىپتارى, قىتاي ۇلتىنىڭ تاماق ەزٸرلەۋ جاعىنان دا ٶزٸندٸك ايىرماشىلىقتارى تۋراسىندا قىزىقتى اقپاراتتارمەن قالىڭ جۇرتشىلىقتى تانىستىرىپ وتىردى. قىتايدىڭ وڭتٷستٸك جەنە سولتٷستٸك اسحانالارىنىڭ ٶزٸندٸك ايشىقتارى, ولاردىڭ ٸشٸندە دە جيىرما شاقتى سالاعا جٸكتەلەتٸنٸ تۋراسىندا تىڭ ماعلۇماتتار بەرٸپ وتىردى. قىتاي اسپازشىلارىنا ورتاق ەرەجەلەر تۋرالى جەنە ەر اسحانانىڭ دايىنداۋ ەدٸستەرٸندەگٸ تٷرلٸ تاريحي وقيعالار تۋرالى دا بايانداپ ٶتتٸ. قىتايلاردىڭ استىڭ تەك دەمدٸ ەرٸ كٶرەمدٸلٸگٸمەن عانا شەكتەلمەي, مٸندەتتٸ تٷردە دەنساۋلىققا پايداسى, ەمدٸك قاسيەتتەرٸنە دە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ. ٸس-شارا بارىسىندا «اسپان استىنىڭ حوش يٸستٸ تاعامدارى» اتتى دەرەكتٸ فيلم كٶرسەتٸلدٸ جەنە قىتاي ۇلتىنىڭ ەندەرٸ مەن بيلەرٸ ورىندالعان شاعىن كونتسەرت قويىلدى. ٸس-شاراعا كەلگەن قوناقتار ەجەلگi قىتايدىڭ مەدەنيەتiن, دانالىعىن, پەلساپاسى مەن رۋحىن بەينەلەيتiن تاعامدارىنىڭ دايىندالۋ ەدٸستەرٸ تۋرالى قۇندى ماعلۇماتتار الدى. ٸس-شاراعا كەلگەن قوناقتار اراسىندا تۇشرارا تٷيۋ سايىسى ٶتكٸزٸلٸپ جيىلعان جۇرتشىلىق بٸر سەرپٸلٸپ قالدى. اباي اتىنداعى الماتى مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ قىتاي تٸلٸ ورتالىعىنىڭ دوتسەنتٸ فاريدا ورازاقىن جەنە ت.رىسقۇلوۆ اتىنداعى حالىق شارۋاشىلىعى ۋنيۆەرسيتەتٸ لينگۆيستيكالىق ورتالىعىنىڭ قىتاي تٸلٸ وقىتۋشىسى ر.تلەشباەۆا, ٶنەر اكادەميياسىنىڭ ٶنەرتانۋ كافەدراسىنىڭ وقىتۋشىسى گ.قوسانوۆا وسى ٸس–شارانى بولاشاقتا ۋنيۆەرسيتەتتەر اراسىنداعى بايلانىستى نىعايتا تٷسەتٸن باسپالداق دەپ اتاپ ٶتتٸ. ٸس-شاراعا كەلگەن قوناقتار ماگيسترانتتاردىڭ ٶزدەرٸ دايىنداعان تاعامداردان اۋىز تيدٸ. شەبەرلٸك-سىنىپ سوڭىندا شىعىستانۋ فاكۋلتەتٸ قىتايتانۋ كافەدراسىنىڭ مەڭگەرۋشٸسٸ ن.مۇقامەتحانۇلى مۇنداي شەبەرلٸك-سىنىپتار كافەدرامىزدا ۇدايى ٶتٸپ تۇراتىن دەستٷرگە اينالعاندىعى تۋرالى ماقتانىشپەن اتاپ ٶتتٸ.
ٶنەرٸ مەن بٸلٸم دەڭگەيمەن الىس جاقىن شەتەلدەن كەلگەن قوناقتاردى تاڭ قالدىرعان شەكٸرتتەرمٸز ٷشٸن ٷلكەن ماقتانىش سەزٸمگە يە بولعان ۇستازدار قاۋىمى ٶز قۋانىشتارىن جاسىرا المادى. ەلەمدەگٸ ەڭ قيىن تٸلدەردٸڭ بٸرٸ بوپ سانالاتىن – قىسقا مەرزٸم ٸشٸندە تەرەڭ مەڭگەرگەن ستۋدەنتتەرٸمٸزدٸڭ باعىندىرار بيٸگٸ ەلٸ الدا دەپ سەنەمٸز.
ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتi شىعىستان فاكۋلتەتٸ قىتايتانۋ كافەدراسىنىڭ وقىتۋشىلارى ا.كەنجەباەۆا, ا. نۋرجاەۆا
