قىرعىزستان 30 قاراشادا مەرزٸمٸنەن بۇرىن پارلامەنت سايلاۋىن ٶتكٸزدٸ. بۇل ەلدٸڭ كەيٸنگٸ جىلدارداعى ەڭ داۋلى ساياسي ناۋقاندارىنىڭ بٸرٸ رەتٸندە باعالانىپ وتىر. الدىن الا نەتيجەلەر بويىنشا, پرەزيدەنت سادىر جاپاروۆقا جاقىن ٷمٸتكەرلەر پارلامەنتتە ايقىن باسىمدىققا يە بولدى. حالىقارالىق باق سايلاۋ كەزٸندە وپپوزيتسييانىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸ شەكتەلٸپ, باقىلاۋشىلار سانى ازايعانىن اتاپ ٶتتٸ. اتالعان دەرەكتەرگە سٷيەنە وتىرىپ, Dalanews.kz رەداكتسيياسى سايلاۋدىڭ نەگٸزگٸ تۇستارىنا قىسقاشا شولۋ جاسادى.
پارلامەنتتٸڭ مەرزٸمٸنەن بۇرىن تاراتىلۋى
قىركٷيەك ايىندا قىرعىزستان پارلامەنتٸ جوگوركۋ كەنەش ٶزٸن-ٶزٸ تاراتۋ تۋرالى شەشٸم قابىلدادى.
The Times of Central Asia مەلٸمەتٸنشە, بۇل قادام بيلٸككە سايلاۋ كٷنتٸزبەسٸن قايتا قۇرىپ, ساياسي پروتسەستٸ باقىلاۋعا مٷمكٸندٸك بەرمەك.
جاڭا سايلاۋ جٷيەسٸ
Reuters دەرەگٸنە سٷيەنسەك, بيىلعى سايلاۋدا قىرعىزستان ەسكٸ جٷيەدەن تولىق باس تارتىپ, ماجوريتارلىق جٷيەنٸ قولدانعان. ەل 30 سايلاۋ وكرۋگٸنە بٶلٸندٸ. ەر وكرۋگتەن ەڭ كٶپ داۋىس جيناعان ٷش كانديدات دەپۋتات بولىپ سايلانادى. ال قالعان ٷمٸتكەرلەردٸڭ داۋىسى ەسەپكە الىنبايدى.رەفورمانىڭ نەتيجەسٸندە پارلامەنتتەگٸ ورىن سانى 120-دان 90-عا قىسقاردى.
Associated Press باسىلىمى بۇل ٶزگەرٸستٸ “وپپوزيتسييانىڭ ٶرٸسٸن شەكتەۋ” دەپ اتادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, اتالعان جٷيە ورتالىق بيلٸككە جاقىن ٷمٸتكەرلەر ٷشٸن تيٸمدٸ.
باقىلاۋشىلار سانى
حالىقارالىق ۇيىمدار مەن شەتەلدٸك باقىلاۋشىلار سانى الدىڭعى سايلاۋلارمەن سالىستىرعاندا بٸراشما ازايعان. AP دەرەگٸ بويىنشا, سايلاۋ ناۋقانى كەزٸندە تەۋەلسٸز باق پەن وپپوزيتسييالىق ساياساتكەرلەرگە قىسىم جاسالعانى جٶنٸندە بٸرنەشە مەلٸمدەمە تٷسكەن.
Al Jazeera مەلٸمەتٸنشە, قىرعىزستاندا “رەسمي وپپوزيتسييا جوققا جاقىن”, ال نەگٸزگٸ سىنشىلاردىڭ كەيبٸرٸ قاماۋدا, ەندٸ بٸرٸ ەميگراتسييادا.
الدىن الا نەتيجەلەر
الدىن الا دەرەكتەرگە سەيكەس, پرەزيدەنت سادىر جاپاروۆقا جاقىن كانديداتتار پارلامەنت قۇرامىندا ايقىن باسىمدىققا قول جەتكٸزدٸ. بۇل تۋرالى العاش بولىپ Reuters حابارلادى.
حالىقارالىق ساراپشىلار مۇنى بيلٸكتٸڭ كٷشەيۋٸ ەرٸ 2027 جىلى ٶتەتٸن پرەزيدەنت سايلاۋى الدىنداعى ماڭىزدى قادام دەپ باعالادى.
“بۇل سايلاۋ جاپاروۆ بيلٸگٸنٸڭ ودان ەرٸ نىعايۋىنا جول اشپاق”, - دەيدٸ Associated Press اگەنتتٸگٸ.
وپپوزيتسييانىڭ جاعدايى
قىرعىزستانداعى وپپوزيتسييالىق كٷشتەر بٸرتۇتاس ەمەس, قارجىلىق جەنە اقپاراتتىق رەسۋرستاردان ايىرىلعان. كەيبٸر پارتييالاردىڭ سايلاۋعا قاتىسۋىنا كەدەرگٸلەر بولعان.
سايلاۋ جٷيەسٸنٸڭ ٶزگەرۋٸ دە وپپوزيتسييانىڭ پارلامەنتكە ٶتۋٸن قيىنداتتى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, ماجوريتارلىق جٷيە بيلٸكشٸل كانديداتتاردىڭ جەڭۋٸن ايتارلىقتاي جەڭٸلدەتتٸ.
ەليتا رەسۋرستارى جەنە جەرگٸلٸكتٸ ىقپال
بۇل سايلاۋ ايماقتىق ەليتالار ٷشٸن دە ماڭىزدى بولدى. ماجوريتارلىق جٷيە ەر وكرۋگتە جەڭۋ ٷشٸن كانديداتتاردىڭ قارجى رەسۋرسى, ٶڭٸرلٸك ىقپالى جەنە ەكٸمشٸلٸك قولداۋى قاجەت بولدى. سول سەبەپتٸ بيلٸكشٸل كانديداتتاردىڭ جەڭٸسكە جەتۋٸ جەڭٸلدەپ, سايلاۋدىڭ ەدٸلدٸگٸ مەن تەڭدٸگٸ شەكتەلگەن.
سايلاۋدان كەيٸن نە ٶزگەرۋٸ مٷمكٸن?
1. بيلٸكتٸڭ شوعىرلانۋى جالعاسادى
جاپاروۆ كومانداسىنىڭ پارلامەنتتە باسىم بولۋى, الداعى رەفورمالاردىڭ پرەزيدەنت اپپاراتىنا تولىق باعىنىشتى بولاتىنىن كٶرسەتەدٸ.
2. وپپوزيتسييا ٷشٸن جاڭا شەكتەۋلەر
سايلاۋ جٷيەسٸ ٶزگەرمەيٸنشە, وپپوزيتسييالىق كٷشتەردٸڭ پارلامەنتكە ەنۋٸ ودان سايىن قيىندايدى.
3. پرەزيدەنت سايلاۋىنا دايىندىق باستالدى
حالىقارالىق ساراپشىلار بۇل قادامدى 2027 جىلعى پرەزيدەنتتٸك سايلاۋ الدىنداعى پوزيتسييانى كٷشەيتۋ پروتسەسٸنٸڭ بٸرٸنشٸ كەزەڭٸ دەپ اتادى.
حالىقارالىق باق-تىڭ جازۋىنشا, 2025 جىلى مەرزٸمٸنەن بۇرىن ٶتكەن پارلامەنت سايلاۋى بيلٸكتٸڭ كونستيتۋتسييالىق جەنە پارلامەنتتٸك دەڭگەيدە كٷشەيۋٸنە جول اشىپ وتىر.
