10 سىنىپ وقۋشىلارى قىمبات بايساپينا مەن نۇراي جاناتبەكقىزىنىڭ «جاڭبىر سۋىن جينايتىن درەناج جٷيەسٸ جەنە زاماناۋي قالاداعى جولدىق ەكوينفراسترۋكتۋرا» اتتى جوباسى قازىلار القاسىنىڭ جوعارى باعاسىنا يە بولعان. جالپى جاس زەرتتەۋشٸلەر بۇل تاقىرىپتاعى ەڭبەكتەرٸن 2 جىل بۇرىن قولعا العان.
– بۇل جوبانى قولعا الۋىمىزعا قالامىزدىڭ كٶشەلەرٸندەگٸ جاعداي سەبەپ بولدى. جاسىراتىنى جوق – جاۋىن جاۋسا سەمەي كٶشەلەرٸنە سۋ جينالاتىنىن كٶزٸمٸز كٶرٸپ جٷر. بٸز باقىلاعان ە.تەڭٸربەرگەنوۆ, گلينكا, سەلەۆين, قابانباي باتىر, اباي, ش.قارجاۋبايۇلى سىندى نەگٸزگٸ كٶشەلەردٸڭ ٶزٸندە وسى مەسەلەمەن جيٸ بەتپە-بەت كەلەمٸز. بۇل ٶز كەزەگٸندە اسفالتتٸڭ بٷلٸنٸپ, ىلعالدىڭ ەسەرٸنەن قوپارىلۋىنان بٶلەك, جاياۋ جٷرگٸنشٸ مەن كٶلٸك كەپتەلٸسٸنە الىپ كەلەدٸ. وسىعان وراي, قالا ٸشٸ جول بويىندا جاڭبىر مەن ەرٸگەن قار سۋىنىڭ جينالۋىن بولدىرمايتىن, اسفالت بۇزىلۋىنىڭ الدىن الىپ, جول جيەگٸن كٶگالداندىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن درەناج جٷيەسٸ مەن ەكولوگييالىق ينفراقۇرىلىم مودەلٸن ەزٸرلەۋدٸ جٷزەگە اسىرماقپىز, – دەيدٸ نۇراي جاناتبەكقىزى.
سونىمەن قاتار, زاماناۋي قالا تۇرعىندارى ٷشٸن ىڭعايلى, ەرٸ قاۋٸپسٸز جول قوزعالىسى جوسپارىن جاساپ شىعارۋدى كٶزدەپ وتىرعان قىمبات پەن نۇرايدىڭ زەرتتەۋ وبەكتٸلەرٸ جول, درەناج, توپىراق, جاڭبىر سۋى, كٶگالداندىرۋ, جەل ەنەرگيياسى. درەناج جٷيەسٸنٸڭ ماكەتٸن جاساۋعا جەنە ماتەماتيكالىق ەسەپتەۋلەرٸ جٷرگٸزۋگە قالامىزداعى قاراعايلى اۋدانى زەرتتەۋ وبەكتٸسٸ رەتٸندە الىندى. بۇل ايماقتا جاڭبىردىڭ جيٸ جاۋۋى مەن جاڭبىر سۋىنىڭ جيٸ تۇرىپ قالۋى جەنە بايقالادى. 3D سحەماسى SketchUp باعدارلاماسىنىڭ كٶمەگٸمەن جاسالدى.
زەرتتەۋ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرە وتىرا, درەناج جٷيەسٸ مەن قالاداعى جول ينفراسترۋكتۋراسىنىڭ ەرەكشە مودەلٸ جاساپ شىعارىلدى. ول ٶزٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸ مەن ەكولوگييالىق تازالىعىمەن ەرەكشەلەنەدٸ. سونداي-اق وقۋشىلار بۇل جوبانى كەز-كەلگەن قالادا ٸسكە قوسۋعا بولاتىندىعىن ايتىپ وتىر.
سەمەي قالاسىنداعى فيزيكا-ماتەماتيكا باعىتىنداعى نازارباەۆ زيياتكەرلٸك مەكتەبٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ
