«اۋىلدىق جەرلەردٸ تۇراقتى دامىتۋدى قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن قازاقستاننىڭ وڭتٷستٸك ٶڭٸرلەرٸندە شٶلەيتتەنۋ پروتسەستەرٸنٸڭ الدىن الۋدا تابيعي-اۋىلشارۋاشىلىق جٷيەلەرٸن (تاج) ورنىقتى باسقارۋدى عىلىمي-قولدانبالى نەگٸزدەۋ» باعدارلاماسى بويىنشا عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ شەڭبەرٸندە ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ عالىمدارى ەگٸنشٸلٸك پەن جايىلىمدى پايدالانۋدىڭ تابيعي ەگٸنشٸلٸك جٷيەلەرٸنٸڭ جاي-كٷيٸنە دالالىق زەرتتەۋلەر جٷرگٸزدٸ.
دالالىق ەكسپەديتسيياعا قاتىسۋشىلار: گەوگرافييا, جەرگە ورنالاستىرۋ جەنە كاداستر, كارتوگرافييا جەنە گەوينفورماتيكا, بيوالۋانتٷرلٸلٸك جەنە بيولوگييالىق رەسۋرستار كافەدرالارىنىڭ پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرامى, سونىمەن قاتار عارىشتىق تەحنولوگييالار جەنە جەردٸ قاشىقتىقتان زوندتاۋ ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرلەرٸ.
نەگٸزگٸ باعىتتارداعى شٶلەيتتەنۋ پروتسەستەرٸنٸڭ دامۋىن باقىلاۋ باعدارلاماسىنا كليماتتىڭ ٶزگەرۋٸمەن كٷرەسۋگە باعىتتالعان تۇراقتى دامۋدىڭ 13-شٸ ماقساتى جەنە جەردەگٸ ەكوجٷيەلەردٸ ساقتاۋعا باعىتتالعان تۇراقتى دامۋدىڭ 15-شٸ ماقساتى ەنگٸزٸلدٸ.
ەكسپەديتسييانىڭ نەگٸزگٸ مٸندەتتەرٸ اۋىل شارۋاشىلىعى جەنە جايىلىمدىق جەرلەردٸ پايدالانۋدىڭ قازٸرگٸ جاعدايىن زەردەلەۋ, شٶلەيتتەنۋ پروتسەستەرٸنە ىقپال ەتەتٸن نەگٸزگٸ فاكتورلاردى انىقتاۋ, سونداي-اق اۋماقتاردى تۇراقتى باسقارۋ بويىنشا عىلىمي-قولدانبالى ۇسىنىستار ەزٸرلەۋ بولدى.
اۋىل شارۋاشىلىعى مەن جايىلىمدى پايدالانۋ ٷشٸن تابيعي جەنە انتروپوگەندٸك تاج كەشەندەرٸن قامتيتىن بارلىعى 96 نەگٸزگٸ باقىلاۋ نٷكتەلەرٸنە شولۋ جٷرگٸزٸلدٸ.
دالالىق جۇمىستاردى جٷرگٸزۋ بارىسىندا بارلىق جوسپارلانعان نٷكتەلەر قارالدى. بارلىق باقىلاۋ نٷكتەلەرٸندە توپىراق كەسكٸندەرٸ ارقىلى سيپاتتاۋ جٷرگٸزٸلدٸ, توپىراق ٷلگٸلەرٸ جيناقتالدى, ۇشقىشسىز اپپاراتتى قولدانۋ ارقىلى تاج سيپاتتاماسى جەنە ٶسٸمدٸك جامىلعىسىنىڭ سيپاتتاماسى جاسالدى. كەيبٸر باقىلاۋ نٷكتەلەرٸندە تابيعي جەنە جاساندى (كارەرلەر) تاۋ جىنىستارى زەرتتەلدٸ جەنە سيپاتتالدى.
جەردٸ قاشىقتىقتان زوندتاۋ دەرەكتەرٸمەن سالىستىرۋ ٷشٸن باقىلاۋ نٷكتەلەرٸندە جەتەكشٸ فيزيكالىق-گەوگرافييالىق جەنە گەومورفولوگييالىق پروتسەستەرگە دالالىق تالداۋ جٷرگٸزٸلدٸ. الدىن الا دالالىق دەرەكتەر ٸشٸنارا ٶڭدەلدٸ جەنە ودان ەرٸ ٷستەل ٷستٸلٸ زەرتتەۋلەرٸ ٷشٸن مەلٸمەتتەر بازاسى جاسالدى.
دالالىق زەرتتەۋ كەزەڭٸندە توپىراق ٷلگٸلەرٸ الىنىپ, باقىلاۋ نٷكتەلەرٸنەن بەينە- جەنە فوتوماتەريالدار جاسالدى.
ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ باسپاسٶز قىزمەتٸ
