استانادا قازاقتٸلدٸ ونلاين كونتەنت جاساۋشىلارعا ارنالعان Qazforum تٶرتٸنشٸ رەت ٶتۋدە دەپ حابارلايدى dalanewz.kz arasha.kz پورتالىنا سٸلتەمە جاساپ.
جىل سايىن ٶتٸپ كەلە جاتقان بۇل فورۋم اتى ايتىپ تۇرعانداي, قازاق ونلاين كونتەنت جاساۋشىلارىنىڭ, قازاق ينتەرنەت جۋرناليستيكاسىنىڭ, قازاق سايتتارىنىڭ پروبلەماسىن كٶتەرٸپ, ونى شەشۋدٸڭ جولدارىن قاراستىرادى. فورۋمعا قازاق باسپاسٶزٸن بٸلەتٸنٸ بار, بٸلمەيتٸنٸ بار, وقيتىنى بار, وقىمايتىنى بار كٶپ ادام قاتىسىپ, تٷرلٸ تاقىرىپتاردا پٸكٸر الماسادى, وي ايتادى. جٶن-اق! سىرت قاراعاندا, استاناداعى اق تٷتەك بورانمەن جاعالاسىپ ٶتٸپ جاتقان كٶپ فورۋمنىڭ بٸرٸ. الايدا, بٸر بٸراق بار…
بٸر بٸر-اقتى ايتپاس بۇرىن ەۋەلٸ قازاق ينتەرنەت جۋرناليستيكاسىنىڭ جالپى احۋالىنا ٶز بٸلگەنٸمٸزشە توقتالساق. قازاق باسپاسٶزٸ مەملەكەتتٸك جەنە مەملەكەتتٸك ەمەس بولىپ ەكٸگە بٶلٸنەدٸ. قازاق سايتتارى دا سولاي. بۇعان ٸرٸ ساياسي ھەم قارجىلىق توپتار مەن ساياسي پارتييالار قۇرعان جەنە قارجىلاندىرىپ وتىرعان قازاق سايتتارىن قوسىڭىز. تاعى بار. بيلٸكتەگٸ ىقپالدى تۇلعالاردىڭ پاناسىندا وتىرعان باسپاسٶز دە بار. جالپى كٶرٸنٸس وسىنداي بولعان سوڭ, ونىڭ ەلەۋەتٸ دە ەرقالاي بولاتىنى تٷسٸنٸكتٸ.
ايتالىق, مەملەكەتتٸك باق قازاق باسپاسٶزٸنٸڭ پروبلەماسىنا, ونى شەشۋدٸڭ جولدارىنا, جارناما نارىعىنا باس قاتىرمايدى دەۋگە بولادى.
ٶيتكەنٸ ول – مەملەكەتتٸك باق. قارجىنى مەملەكەت بٶلەدٸ. بارلىق تاراپتان ۋەكٸلەتتٸ ورگاننىڭ پاناسىندا. سوندىقتان قازاق باسپاسٶزٸ جەنە ونىڭ مەسەلەلەرٸ دەگەندە بٸز جەكەمەنشٸك, ياعني اقپارات نارىعىنداعى ازدى-كٶپتٸ تەۋەلسٸز, بالامالى باسپاسٶزدٸ ايتىپ وتىرمىز. جوعارىدا ايتقان فورۋم تاپ وسى قازاق ينتەرنەت كەڭٸستٸگٸندەگٸ تەۋەلسٸز قازاق ونلاين كونتەنت جاساۋشىلارىنىڭ مەسەلەلەرٸن تالقىلايدى. ناقتىراق ايتقاندا, بٸز سولاي تٷسٸنەمٸز.
قازاق حالقىنىڭ سانى ٶسكەن سايىن قازاق تٸلٸندەگٸ اقپاراتقا دەگەن سۇرانىس ارتىپ, بۇرىن تەك ورىس تٸلٸندە اقپارات تاراتاتىن باسپاسٶز قازٸر قازاق تٸلٸندەگٸ قوسىمشاسىن اشتى. بٸراق ول قوسىمشانىڭ كونتەنتٸ بٶلەك تاقىرىپ. مۇنداعى ايتپاعىمىز, قازاق سايتتارىنا ارناپ جىل سايىن فورۋم ٶتكٸزۋدٸڭ ار جاعىندا اقپارات نارىعىنىڭ قازاق تٸلٸنە قاراي ويىسىپ كەلە جاتقانى. ونىڭ ٷستٸنە اقش سەكٸلدٸ ٷلكەن ەلدەر گەوساياسي تۇرعىدان قازاقستانداعى قازاق باسپاسٶزٸنٸڭ دامۋىنا مٷددەلٸ. ياعني, سول ارقىلى قازاقستانداعى ورىس باسپاسٶزٸنٸڭ ىقپالىن ازايتۋ.
قازاقستانعا ساپارىندا اقش-تىڭ مەملەكەتتٸك حاتشىسى مايكل پومپەو ازاتتىق راديوسىنا بەرگەن سۇحباتىندا: «ٶز تاراپىمىزدان ارنايى قولداۋ كٶرسەتەمٸز, بٸزدە بۇل ماقساتتا جۇمىس ٸستەيتٸن باعدارلاما كٶپ. اقش مەملەكەتتٸك دەپارتامەنتٸنٸڭ جۋرناليستەرگە ترەنينگ ۇيىمداستىرۋ جەنە باسپاسٶز ەركٸندٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا قانداي ٷلكەن جۇمىس اتقارىپ جاتقانىن جۋرناليست رەتٸندە بٸلەسٸز دەپ ويلايمىن».
پومپەو ايتىپ وتىرعان كٶپ باعدارلامانىڭ بٸرٸ وسى – Qazforum. فورۋمنىڭ قۇرىلتايشىسى – قازاقستانداعى اقش ەلشٸلٸگٸ. ۇيىمداستىرۋشى – قازاقستان باسپاسٶز كلۋبى.
ال وسى فورۋم قازاق ونلاين كونتەنت جاساۋشىلارىنىڭ, ياعني قازاق سايتتارىنىڭ ٶزەكتٸ پروبلەماسىن شىنىمەن كٶتەرٸپ, ونىڭ شەشٸلۋ جولدارىن قاراستىرىپ, قازاق ينتەرنەت جۋرناليستيكاسىنىڭ دامۋىنا قانداي دا بٸر ىقپالى تيدٸ مە دەيتٸن ساۋال تۋادى.
جوق ەلدە جەي عانا اقش ەلشٸلٸگٸنٸڭ اقشاسىنا فورۋم جاساپ, اسا ۇزاق جەنە تەرەڭ اقپاراتتىق ستراتەگييالىق ٷلكەن مەسەلەلەردٸ جالپىلاما سٶز ەتٸپ, اراسىندا باياعىداي قازاق باسپاسٶزٸنە اقىل ايتىپ, جول كٶرسەتٸپ تاراپ جٷر مە? وسى تەكتەس ساۋالداردى بٸز تەۋەلسٸز قازاق سايتتارىنىڭ باس رەداكتورلارىنا قويعان ەدٸك.
ەسكەرتە كەتەتٸن بٸر جايت, بٸز qazforum قۇرىلتايشىسى – قازاقستانداعى اقش ەلشٸلٸگٸنە جەنە فورۋمنىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى – قازاقستان باسپاسٶز كلۋبىنا حابارلاستىق. ەكٸ جاقتىڭ دا فورۋمعا قاتىستى ايتقاندارىن الدا جارييالايمىز.
«فورۋمدارعا بٸز كەيٸپكەر رەتٸندە عانا قاتىسامىز»
دۋمان بىقاي, dalanews.kz سايتىنىڭ باس رەداكتورى:
– qazforum قازاق سايتتارىنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتتٸ, ەتٸپ جاتىر دەپ ايتا المايمىن. جالپى باق سالاسىنا قاتىستى كەز كەلگەن فورۋم قازاق تٸلٸندەگٸ كونتەنتتٸڭ دامۋىنا سەپ بولعان جوق. قازاق مەدياسى, قازاق سايتتارى ٶز كٷنٸن ٶزٸ كٶرٸپ جٷر. ەلدەگٸ قازاق باسپاسٶزٸنە قاتىستى كٶزقاراس ٶزگەرمەي, قوس تٸلدٸ ساياسات بٸرتٸندەپ مەملەكەتتٸك تٸلگە قاراي ويىسپايىنشا, بٸزدە ەشقانداي دامۋ بولمايدى جەنە وعان ەشبٸر فورۋم كٶمەكتەسە المايدى.
ەكٸنشٸ مەسەلە, qazforum-دى قارجىلاندىرىپ وتىرعان اقش ەلشٸلٸگٸ ەكەن. بٸزدٸڭ رەداكتسييا بۇعان دەيٸن بٸرقاتار باتىستىق ۇيىمدارمەن جۇمىس ٸستەۋگە تىرىستى. سولاردىڭ بارلىعىندا ورىس تٸلدٸ ماماندار وتىر. ال ورىس تٸلدٸ مامان وتىرعان جەردە قازاق كونتەنتٸمەن قالاي جۇمىس ٸستەيدٸ? ولارعا ٶزٸڭنٸڭ كٶزقاراسىڭدى, ٶز پريتسيپٸڭدٸ, ۇستانىمىڭدى قالاي تٷسٸندٸرەسٸڭ? ول ونى قابىلداي المايدى. بەلكٸم اقش ەلشٸلٸگٸنٸڭ نيەتٸ دۇرىس تا شىعار. بٸراق اقش ەلشٸلٸگٸنٸڭ, باسقا دا باتىستىق ۇيىمداردىڭ قازاق تٸلدٸ كونتەنتتٸ دامىتۋعا دەگەن قارجى-قاراجاتى ورىس تٸلدٸلەردٸڭ قولىنا تٷسٸپ جاتىر. باتىستىق ۇيىمداردىڭ بٸزگە بٶلگەن اقشاسى الدىمەن قازاق تٸلدٸ مامانداردىڭ قولىنا تٷسۋٸ كەرەك. سول قاراجاتتى قازاق تٸلدٸ ماماندار ٷلەستٸرۋٸ كەرەك. مۇنى ٶز تەجٸريبەمنەن ايتىپ وتىرمىن. ەگەر مۇنداي ۇيىمدار قازاق تٸلدٸ كونتەنتتٸ دامىتۋعا شىنىمەن دە ىقىلاستى بولسا, قازاق تٸلدٸ سەگمەنتكە بٶلٸنەتٸن قاراجاتتى ناقتى بٸزدٸڭ قولىمىزعا تيگٸزۋدٸڭ باسقا تەتٸگٸن قاراستىرعان جٶن سەكٸلدٸ. دەل قازٸرگٸ امالدار اقشا شاشۋدىڭ جولى تەرٸزدٸ كٶرٸنەدٸ.
ٶتكەندە توقاەۆتىڭ ٶزٸ بەرەكەسٸز باسقوسۋلار, كەرەكسٸز كونفەرەنتسييالار, وسىنداي فورۋمداردىڭ بەرٸن تىيىڭدار دەپ ايتتى عوي. پرەزيدەنت سٶزٸنٸڭ بۇل فورۋمعا دا قاتىسى بار دەپ ويلايمىن.
تاعى بٸر مەسەلە, مۇنداي فورۋمداردان كەيٸن قازاق تٸلدٸ سايتتاردىڭ, قازاق تٸلدٸ كونتەنتتٸڭ جاعدايى وڭالىپ جاتسا, بەلكٸم بٸز دەل قازٸر وسىلاي كٷيٸپ-پٸسپەس ەدٸك. فورۋمدارعا بٸز كەيٸپكەر رەتٸندە عانا قاتىسامىز.
ەگەر اقش جەنە باسقا دا باتىستىق ۇيىمدار بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە شىنىمەن دە دەموكراتييالىق ٶزگەرٸس بولعانىن قالاسا, بٶلٸنگەن قاراجاتتىڭ قازاق تٸلدٸ ۇيىمداردىڭ, مەملەكەتتٸك تٸلدەگٸ سايتتاردىڭ قولىنا تٷسكەنٸن قاداعالاۋى كەرەك. الايدا قازٸرگٸ بٶلٸنٸپ جاتقان قاراجات ورىس تٸلدٸ ۇيىمدار مەن سايتتاردىڭ قولىندا كەتٸپ جاتىر. اشىعىن ايتۋ كەرەك, ولار قازٸرگٸ رەسەيدٸڭ ساياساتىنا قارسى شىقپايدى. ولاردىڭ جوبالارىنان رەسەي ساياساتىنىڭ يٸسٸ اڭقىپ تۇرادى. ال ونى باقىلاپ جاتقان كٸم بار?
«قازاق باسپاسٶزٸنە بٸر-اق نەرسە – جارناما بەرۋشٸلەرگە رەيتينگ جاسايتىن تەۋەلسٸز ۇيىم كەرەك»
رۋسلان ەربوتا, «malim.kz» قوعامدىق-ساياسي سايتىنىڭ باس رەداكتورى:
مۇنداي فورۋمدارعا قاتىسىپ كٶرگەم جوق. الدا ٶتەتٸن فورۋمنىڭ كٷن تەرتٸبٸنە قويعان مەسەلەلەردٸ كٶردٸم. تالقىلاۋعا, اقىلداسۋعا, پٸكٸر الماسۋعا تۇراتىن دٷنيەلەر.
قازاق سايتتارى, قازاق باسپاسٶزٸنە بٸر-اق نەرسە – جارناما بەرۋشٸلەرگە رەيتينگ جاسايتىن تەۋەلسٸز ۇيىم كەرەك.قازاقستانداعى باق بٸر عانا رەيتينگ اگەنتتٸگٸنٸڭ كٶمەگٸنە جٷگٸنەدٸ. ستاندارتىنا ساي سەرتيفيكاتى بٸر عانا ۇيىمدا بار. ول تەك ورىس تٸلدٸ باسپاسٶزدٸڭ رەيتينگٸن جاسايدى. الايدا ولار قازاق تٸلدٸ باسپاسٶزدٸڭ, سايتتاردىڭ رەيتينگٸن جاسامايدى. سوندىقتان جارناما تەك ورىس تٸلدٸ سايتتارعا بەرٸلەدٸ. جارناما كەلمەگەننەن كەيٸن دامۋ دا قيىن, العا جىلجۋ دا كٷردەلٸ. قازاق جۋرناليستيكاسى ەلسٸز, جازا المايدى, تاقىرىپ قوزعاي المايدى دەگەن سەكٸلدٸ سٶزدەر ەركەز ايتىلىپ جاتادى. قارجى بولماسا, جارناما كەلۋ جولىن بٶگەپ تاستاسا قالاي كٷن كٶرەمٸز? بٸزدٸڭ نەگٸزگٸ مەسەلە وسى عانا. ەگەر قازاق سايتتارىنىڭ رەيتينگٸن جاسايتىنداي تەۋەلسٸز ۇيىم قۇراتىن كٷنگە جەتسەك, سول ارقىلى جارناما كەلە باستايتىن بولسا, ناقتى مەسەلەلەردٸڭ شەشٸمٸن قاراستىراتىن فورۋمدار جاساۋعا بولادى. جارناما كەلٸپ جاتسا, كٷش الىپ جاتساڭ, سول كەزدە تٷرلٸ-تٷرلٸ يدەيالار ايتىپ, باستامالار باستاۋعا ەشكٸم قارسى بولماس.
«بٸر دە بٸر فورۋم قازاق سايتتارىن العا جىلجىتپايدى»
ەربول سەرٸكباي, baribar.kz سايتىنىڭ باس رەداكتورى:
– وسى ۋاقىتقا دەيٸن تالاي فورۋمدارعا قاتىستىم. كٶپتەگەن فورۋمدار قازاق سايتتارىنىڭ دامۋىنا اناۋ ايتقانداي ٷلەسٸ بولعان جوق. بٸراق جىلىنا بٸر رەت بولسا دا Qazforum قازاق سايتتارىنىڭ رەداكتورلارىن جيناپ, قانداي دا بٸر مەسەلەنٸ كٶتەرٸپ, تالقىلاي ايتاتىن الاڭعا اينالدى. ونى ەشكٸم جوققا شىعارا المايدى. ەزٸرگە قازٸرگٸ تاڭدا Qazforum-نان باسقا بٸر دە بٸر وسىنداي الاڭ جوق. مەنٸڭ تٷسٸنگەنٸم, فورۋمدا تەك تالقىلاۋ عانا بولسا قازاق سايتتارى العا جىلجىمايدى. بٸردە بٸر فورۋم قازاق سايتتارىن العا جىلجىتپايدى. فورۋم اياسىندا شەبەرلٸك سىنىپتاردى, ٶز سالاسىنىڭ ماماندارىن تارتۋ ارقىلى دەرٸس ساباقتاردى كٶبەيتسەك, فورۋمنىڭ سالماعى ارتىعىراق بولاتىن ەدٸ. جاقسى نەتيجەگە قول جەتكٸزگەن كەيستەردٸ شەبەردٸك ساباقتارىندا ٶز سايتتارىمىزدا قولدانىپ, پراكتيكا جٷزٸندە ٶز سايتىمىزدا ٸسكە اسىرىپ كٶرسەك دەگەن نيەت بار. سوندىقتان فورۋمنىڭ اياسىن كەڭەيتٸپ, جارتى كٷن فورۋم, جارتى كٷن شەبەرلٸك سىنىپتارى بولسا دۇرىس بولادى.
«… مۇنداي فورۋمداردىڭ بەرەرٸ جوق»
جۇلدىز ەبدٸلدا, جۋرناليست, مەدياترەنەر:
– قازاق ينتەرنەت جۋرناليستيكاسىنىڭ ناقتى مەسەلەسٸن تالقىلايتىن پلاتفورما ەلبەتتە, كەرەك. بٸراق تالقىلاۋ نەتيجە بەرەتٸن بولسا جەنە سول تالقىلاۋدان قورىتىندى شىعاتىن بولسا, وندا كٶڭٸلگە قونادى. ال ەگەر جىلىنا بٸر رەت جينالىپ, ەركٸم ٶزٸنٸڭ پروبلەماسىن ايتۋمەن شەكتەلەٸپ جاتسا, وندا ونىڭ قانشالىقتى قاجەتٸ بار.
Qazforum دەگەن جيىنعا مەن بٸر رەت قاتىسىپ كٶردٸم. بۇرىنعى فورۋمدا نەندەي مەسەلەلەر كٶتەرٸلگەنٸنەن حابارسىزبىن. ال ٶزٸم قاتىسقان جيىندا جاقسى دٷنيەلەر ايتىلدى. بٸراق ودان كەيٸنگٸ بٸر جىل ٸشٸندە سول مەسەلەلەر قايتادان كٶتٸرٸلٸپ, يا بولماسا بٸر شارالار قولعا الىندى ما, الىنبادى ما بٸلمەيمٸن. ەگەر فورۋمدا سٶز بولعان جايتتار ٸس جٷزٸندە قول الىنسا, وندا ٶتە جاقسى. ولاي بولماسا, مۇنداي شارالاردىڭ قانداي پايداسى بار. مىسالى, قازٸر قازاق تٸلٸندە اقپارات تاراتاتىن ونلاين مەديانىڭ دەنٸ «جاعا ۇستاتۋ», «تٶبە شاشتى تٸك تۇرعىزۋ», ودان قالسا ەلەۋمەتتٸك جەلٸ مەن WhatsApp-تىڭ دەڭگەيٸنەن اسپايتىن اقپاراتتار تاراتۋمەن شەكتەلٸپ وتىر. بٸر-بٸرٸنەن كٶشٸرٸپ باسۋ, بٸر جاڭالىقتى ەرٸ-بەرٸ اۋدارىپ بەرەدٸ. جەنە قازٸر كٸلەڭ «ٶلدٸ, قىرىلدى, جويىلدى, سۇمدىق» دەگەن جاڭالىقتاردى تارگەت جاساۋ ترەندتە تۇر. ەگەر مۇنداي نەرسەلەردٸ كەلٸسٸپ, ٶزارا ٶزگەرتە الماساق, وندا مۇنداي فورۋمداردىڭ بەرەرٸ جوق.
«قازاق سايتتارىنىڭ مەسەلەسٸن كٶتەرەتٸن پلاتفورما كەرەك»
نۇرگەلدٸ ەبدٸعاني, Abai.kz پورتالىنىڭ باس رەداكتورى:
– Qazforum-عا جەكە مەن شاقىرتۋ الدىم. بٸراق بەلگٸلٸ بٸر سەبەپتەرمەن وعان بارمايتىنىمدى ايتتىم. بارماۋىما بٸر ەمەس بٸرنەشە سەبەپ بار. بٸرٸنشٸ, ول ماعان قىزىقسىز. نەگە? جەكە مەنٸڭ سۋبەكتيۆتٸ پٸكٸرٸم, بۇعان دەيٸن «توقسان توعىز» فورۋم ٶتكەن, بۇدان كەيٸن دە «توقسان توعىز» فورۋم ٶتەدٸ. بٸراق نەتيجەسٸ جوق دەپ ەسەپتەيمٸن. جەكە تانىستارىمنىڭ اراسىنان وسىنداي فورۋمعا قاتىستىق, ينۆەستيتسييا تارتتىق, نەمەسە تەندەر الدىق, جارناما الدىق, اۆتورلار تاپتىق دەگەن سەكٸلدٸ سايتتىڭ شىعارماشىلىق جەنە ماتەريالدىق جۇمىسىنا قاتىستى پايدا كٶردٸك دەگەن ادامدى ەستٸمەدٸم. بەلكٸم بار دا شىعار. بٸراق مەن ەستٸمەدٸم.
بٸزدە ەدەتتە فورۋمنىڭ ٶتۋ فورماسى: داڭعازاداي بٸر ٷلكەن عيماراتقا سپيكەرلەردٸڭ بارلىعىن جيناپ الادى, ول سپيكەرلەردٸڭ اراسىندا دەل قازاق تٸلدٸ اقپارات رەسۋرستارىنا پٸكٸر ايتىپ, بەلسەندٸ ارالاسىپ جٷرمەگەن ادامدار كٶبٸرەك بولادى. سٶيتٸپ, ول سپيكەرلەر قازاق سايتتارىنىڭ جاعدايىن سٶز ەتەدٸ, قازاق سايتتارىنىڭ كونتەنتٸن تالقىلاپ, اقىر اياعىندا فۋرشەتپەن تارقاسادى. بۇل قازاق سايتتارىنىڭ شىعارماشىلىق-ماتەريالدىق جاعدايىنا ەسەر ەتپەيدٸ دەپ ەسەپتەيمٸن.
قازاق سايتتارىنىڭ مەسەلەسٸن كٶتەرەتٸن پلاتفورما كەرەك. بٸراق ول تەۋەلسٸز بولۋى شارت. جالپى قازاق تٸلدٸ كونتەنتتٸڭ رەيتينگٸن تٷزەتٸن, ولارعا كونتەنت ساراپتاما جاسايتىن قازٸرگٸ پلاتفورمالار كٶبٸنە كٶپ ورىس تٸلدٸ پلاتفورمالار دەۋگە بولادى. قازاق تٸلدٸ كونتەنتكە ساراپتاما جاساۋ ٷشٸن الدىمەن سول پلاتفورما ٶزٸ قازاق تٸلدٸ كونتەنت جاساۋعا ارالاسىپ, ونى كٷندەلٸكتٸ وقىپ وتىرۋى تيٸس. بٸزدە قازٸر قازاق تٸلدٸ سپيكەرلەر ساۋساقپەن سانارلىق, ال ورىس تٸلدٸ سپيكەرلەردٸڭ ٶز اۋديتوريياسى بار.
«قازاق ونلاين مەديا سالاسىنىڭ دامۋىنا سەپتەسەتٸن ەشقانداي پلاتفورما جوق»
قويشىبەك مٷبەراك, Qazaqtimes.com سايتىنىڭ باس رەداكتورى:
– بٸزدٸڭ سايتتىڭ قۇرىلىپ, جۇمىس ٸستەپ جاتقانىنا ٷش جىل بولدى. وسى جىلدار ٸشٸندە جوبانىڭ دامۋىنا qazforum دا ايتىلعان, كٶتەرٸلگەن دٷنيەلەردٸڭ ەشبٸرٸنٸڭ ەسەرٸ تيگەن جوق. بۇل فورۋم عانا ەمەس, جالپى قازاق ونلاين مەديا سالاسىنىڭ دامۋىنا ناقتى ۇسىنىس, باعىت-باعدار بەرەتٸن ەزٸرگە ەشقانداي پلاتفورما جوق. ال قازاق ينتەرنەت جۋرناليستيكاسىنا بٸرەۋلەردٸڭ تابىس كٶزٸنە اينالىپ كەتكەن فورۋمداردىڭ كەرەگٸ شامالى. سوندىقتان قازاق باسپاسٶزٸ, قازاق ينتەرنەت جۋرناليستيكاسى ٶز ٸشٸنەن بٸرٸگٸپ, ورتاق مەسەلەلەردٸ تالقىلاپ, ونىڭ شەشٸمٸن بٸرگە تاباتىن پلاتفورما قاجەت-اق.
