قازاقستاننىڭ مەملەكەتتٸك قارىزى 41,3 ترلن تەڭگەگە جەتتٸ

قازاقستاننىڭ مەملەكەتتٸك قارىزى 41,3 ترلن تەڭگەگە جەتتٸ
فوتو: جي

2026 جىلدىڭ العاشقى توعىز ايىندا قازاقستاننىڭ سالىقتان تٷسكەن كٸرٸسٸ كٶبەيدٸ. سوعان قاراماستان, بيۋدجەت شىعىندارىن ٶتەۋ ٷشٸن مەملەكەت ەلٸ دە قارىز الۋعا مەجبٷر. قازٸر مەملەكەتتٸك قارىز كٶلەمٸ 41,3 ترلن تەڭگەگە جەتٸپ, ونى ٶتەۋگە جەنە پايىزىن تٶلەۋگە جۇمسالاتىن قاراجات تا ارتىپ وتىر. بۇل تۋرالى قازاقستان قارجىگەرلەرٸ قاۋىمداستىعىنىڭ اناليتيكالىق ورتالىعى مەلٸمدەدٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.

قاۋىمداستىق مەلٸمەتٸنشە, قاڭتار-قىركٷيەك ارالىعىندا ۇلتتىق قور, رەسپۋبليكالىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتكە تٷسكەن سالىقتاردىڭ جالپى كٶلەمٸ 22,7 ترلن تەڭگەنٸ قۇرادى. بۇل بىلتىرعى سەيكەس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 18,5 پايىزعا نەمەسە 3,5 ترلن تەڭگەگە كٶپ.

سالىق تٷسٸمدەرٸنٸڭ ارتۋىنا زاڭناماداعى ٶزگەرٸستەر, ەكٸمشٸلەندٸرۋدٸڭ كٷشەيۋٸ جەنە جەكەلەگەن شيكٸزات تٷرلەرٸ باعاسىنىڭ ٶسۋٸ ەسەر ەتكەن. الايدا قوسىمشا كٸرٸستٸڭ باسىم بٶلٸگٸ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە تٷستٸ. ونىڭ سالىقتىق تٷسٸمٸ 30,3 پايىزعا نەمەسە 3 ترلن تەڭگەگە كٶبەيگەن.

ٶسٸمنٸڭ شامامەن 90 پايىزى قوسىلعان قۇن سالىعى, كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىعى جەنە مۇنايدان ٶزگە سالالار تٶلەيتٸن پايدالى قازبالاردى ٶندٸرۋ سالىعى ەسەبٸنەن قامتاماسىز ەتٸلدٸ. اتاپ ايتقاندا, ققس تٷسٸمٸ 1,6 ترلن تەڭگەگە, كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىعى 636 ملرد تەڭگەگە, ال مۇنايدان تىس ٶندٸرۋ سالىعى 480 ملرد تەڭگەگە ارتقان.

"ققس تٷسٸمٸنٸڭ ٶسۋٸنە سالىق مٶلشەرلەمەسٸنٸڭ جوعارىلاۋى, ەسەپكە قويۋ شەگٸنٸڭ تٶمەندەۋٸ جەنە تاۋارلار مەن قىزمەتتەر اينالىمىنىڭ ۇلعايۋى ىقپال ەتتٸ. كەسٸپورىنداردىڭ قارجىلىق كٶرسەتكٸشتەرٸنٸڭ جاقسارۋى كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىعى بويىنشا تٷسٸمدٸ دە كٶبەيتتٸ", – دەپ تٷسٸندٸردٸ قاۋىمداستىق ساراپشىلارى.

2026 جىلدىڭ ەكٸنشٸ توقسانىندا ٸرٸ جەنە ورتا كەسٸپورىنداردىڭ جالپى پايداسى بٸر جىل ٸشٸندە 25,2 پايىزعا ٶسكەن. مەتالل مەن ۋران نارىعىنداعى قولايلى باعا دا بيۋدجەت كٸرٸسٸنە وڭ ەسەر ەتتٸ.

جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردٸڭ كٸرٸسٸ ازايدى

رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت پەن ۇلتتىق قوردىڭ سالىقتىق كٸرٸسٸ ٶسكەنٸمەن, ٶڭٸرلەردەگٸ جاعداي كەرٸسٸنشە قالىپتاسقان. جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردٸڭ سالىق تٷسٸمٸ 0,8 پايىزعا نەمەسە 54 ملرد تەڭگەگە قىسقاردى.

شاعىن جەنە ورتا بيزنەس تٶلەيتٸن كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىعىنان تٷسەتٸن كٸرٸس 157 ملرد تەڭگەگە, ەلەۋمەتتٸك سالىق تٷسٸمٸ 112 ملرد تەڭگەگە ازايعان. ساراپشىلار مۇنى سالىق رەجيمدەرٸنٸڭ ٶزگەرۋٸمەن جەنە ەلەۋمەتتٸك سالىق مٶلشەرلەمەسٸنٸڭ 11 پايىزدان 6 پايىزعا دەيٸن تٶمەندەۋٸمەن بايلانىستىرادى.

بۇل شىعىننىڭ بٸر بٶلٸگٸ اكتسيزدەر مەن جەكە تابىس سالىعى ەسەبٸنەن ٶتەلدٸ. اكتسيزدٸك تٷسٸمدەر 162 ملرد تەڭگەگە ٶسكەن. ال جالاقىنىڭ 8,4 پايىزعا ارتۋى جەكە تابىس سالىعىنان تٷسەتٸن كٸرٸستٸ 133 ملرد تەڭگەگە كٶبەيتتٸ.

قارىزدى ٶتەۋ مەن قىزمەت كٶرسەتۋگە 6,7 ترلن تەڭگە جۇمسالدى

بيۋدجەت كٸرٸسٸ ارتقانىمەن, مەملەكەت شىعىنداردى قارجىلاندىرۋ ٷشٸن جاڭا قارىز تارتۋدى جالعاستىرىپ وتىر. توعىز ايدا الىنعان قارىز كٶلەمٸ 11,5 پايىزعا ٶسٸپ, 7,3 ترلن تەڭگەگە جەتتٸ. وسى كەزەڭدە بۇرىنعى مٸندەتتەمەلەردٸ ٶتەۋگە 3,9 ترلن تەڭگە باعىتتالعان.

مەملەكەتتٸك قارىز بٸر جىلدا 8,8 پايىزعا ٶسٸپ, 41,3 ترلن تەڭگەنٸ قۇرادى. ال وعان قىزمەت كٶرسەتۋ شىعىندارى 20,6 پايىزعا ارتىپ, 2,8 ترلن تەڭگەگە جەتكەن.

وسىلايشا, بۇرىن الىنعان قارىزداردى ٶتەۋ مەن ولارعا قىزمەت كٶرسەتۋگە توعىز ايدا شامامەن 6,7 ترلن تەڭگە جۇمسالدى.

"قارىزعا قىزمەت كٶرسەتۋ شىعىنى مەملەكەتتٸك قارىزدىڭ ٶزٸنەن ەكٸ ەسەدەن استام جىلدام ٶسٸپ وتىر. بۇل – قارىز قاراجاتىنىڭ قىمباتتاعانىن جەنە پايىزدىق تٶلەمدەردٸڭ بيۋدجەتكە تٷسٸرەتٸن سالماعى كٷشەيگەنٸن كٶرسەتەدٸ", – دەيدٸ افك ساراپشىلارى.

ۇلتتىق قوردان الىنعان قاراجات ازايدى

ەسەپتٸ كەزەڭدە ۇلتتىق قوردان بيۋدجەتكە اۋدارىلعان ترانسفەرت كٶلەمٸ 4,2 ترلن تەڭگەدەن 2,8 ترلن تەڭگەگە دەيٸن نەمەسە 34 پايىزعا قىسقاردى.

قورعا تٷسكەن 3,43 ترلن تەڭگە الىنعان قاراجاتتان اسىپ تٷسكەن. سونىمەن بٸرگە ونىڭ ينۆەستيتسييالىق كٸرٸسٸ 2,2 ملرد دوللاردى قۇرادى. نەتيجەسٸندە 2026 جىلعى قازان ايىنىڭ باسىندا ۇلتتىق قور اكتيۆتەرٸ جىل باسىنان بەرٸ 2,8 ملرد دوللارعا ٶسٸپ, 66,7 ملرد دوللارعا جەتتٸ.

دەگەنمەن قاۋىمداستىق ماماندارى بيۋدجەت جٷيەسٸنٸڭ مۇناي كٸرٸستەرٸ مەن قارىز قاراجاتىنا تەۋەلدٸلٸگٸ ەلٸ دە ساقتالىپ وتىرعانىن ەسكەرتتٸ.

"ۇلتتىق قور ترانسفەرتتەرٸ ازايعانىمەن, الداعى ۋاقىتتا ودان الىناتىن قاراجاتتى كٶبەيتۋ جوسپارى جەنە بيۋدجەتكە قاجەتتٸ قارىز كٶلەمٸنٸڭ جوعارى بولۋى مۇناي كٸرٸستەرٸ مەن بورىشتىق قارجىلاندىرۋعا تەۋەلدٸلٸكتٸ قىسقارتۋ مٷمكٸندٸگٸ ەزٸرگە شەكتەۋلٸ ەكەنٸن اڭعارتادى", – دەلٸنگەن شولۋدا.

جالپى, توعىز ايدا رەسپۋبليكالىق جەنە جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەردٸڭ جيىنتىق شىعىنى 10,2 پايىزعا ٶسٸپ, 30,1 ترلن تەڭگەنٸ قۇرادى. شىعىن قۇرىلىمىندا ەلەۋمەتتٸك مٸندەتتەمەلەردٸڭ, قارىزعا قىزمەت كٶرسەتۋ مەن قارجىلىق وپەراتسييالاردىڭ ٷلەسٸ ارتىپ كەلەدٸ. ال كٷردەلٸ شىعىندار 9,9 پايىزعا قىسقارعان.