قازاقستان ۇلتتىق بانكٸنٸڭ 2025 جىلعى ساۋالناماسىنا سەيكەس, ەل تۇرعىندارىنىڭ 65%-ىندا جەكە جيناق جوق. بۇل كٷتپەگەن جاعداي تۋىنداعاندا جۇمىسىنان ايىرىلعاندا, سىرقاتتانعاندا نەمەسە باسقا دا تٶتەنشە جاعدايدا – قازاقستاندىقتاردىڭ باسىم بٶلٸگٸ نەسيە الۋعا نەمەسە قارىز سۇراۋعا مەجبٷر بولۋى مٷمكٸن ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, قارجىگەر ايگەرٸم ٸليياسوۆانىڭ ايتۋىنشا, كٶپتەگەن ادام الدىمەن نەسيەسٸن مەرزٸمٸنەن بۇرىن جابۋعا نەمەسە ينۆەستيتسييا سالۋعا تىرىسادى. الايدا ەڭ الدىمەن قارجىلىق قاۋٸپسٸزدٸك جاستىعىن قالىپتاستىرۋ قاجەت.
«ينۆەستيتسييا سالماس بۇرىن نەمەسە نەسيەنٸ مەرزٸمٸنەن بۇرىن جاپپاس بۇرىن مٸندەتتٸ تٷردە قارجىلىق قاۋٸپسٸزدٸك جاستىعىن قالىپتاستىرۋ كەرەك. ٶيتكەنٸ مەرزٸمٸنەن بۇرىن جابىلعان نەسيە ادام جۇمىسسىز قالعان جاعدايدا ازىق-تٷلٸك ساتىپ الۋعا نەمەسە كوممۋنالدىق قىزمەتتەردٸ تٶلەۋگە كٶمەكتەسپەيدٸ», – دەيدٸ ايگەرٸم ٸليياسوۆا.
ماماننىڭ ايتۋىنشا, قارجىلىق جاستىق كٶلٸكتەگٸ قاۋٸپسٸزدٸك جاستىعىنا ۇقسايدى. ول ەشقاشان قاجەت بولماۋى مٷمكٸن, بٸراق قيىن كەزەڭدە جاڭا قارىزعا باتپاي شىعۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
سونداي-اق قارجىگەر قازٸرگٸ كەزدە نەسيە كارتالارى مەن تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەردٸڭ پايىزدىق مٶلشەرلەمەسٸ جوعارى ەكەنٸن, ال بانكتەردٸڭ قارىز الۋشىلارعا قوياتىن تالاپتارى كٷشەيگەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«حالىقارالىق تەجٸريبە بويىنشا ادامنىڭ كەمٸندە التى ايلىق مٸندەتتٸ شىعىنىن جاباتىن قارجىلىق قورى بولۋى كەرەك. بۇل رەتتە تابىستى ەمەس, اي سايىنعى مٸندەتتٸ شىعىنداردى ەسەپتەۋ قاجەت. وعان ازىق-تٷلٸك, تۇرعىن ٷيدٸ جالداۋ نەمەسە ۇستاۋ شىعىندارى, كٶلٸك, نەسيە تٶلەمدەرٸ جەنە باسقا دا تۇراقتى شىعىندار كٸرەدٸ», – دەدٸ ول.
ايگەرٸم ٸليياسوۆا قاجەتتٸ سومانى انىقتاۋ ٷشٸن كەمٸندە ەكٸ اي بويى بارلىق شىعىنداردى جازىپ جٷرۋگە كەڭەس بەرەدٸ.
مىسالى, ەگەر ادامنىڭ ايلىق تابىسى 400 مىڭ تەڭگە, ال مٸندەتتٸ شىعىندارى 250 مىڭ تەڭگە بولسا, قارجىلىق قاۋٸپسٸزدٸك جاستىعى شامامەن 1,5 ملن تەڭگەنٸ قۇراۋى تيٸس.
مامان مۇنداي قوردى تابىستىڭ 20 پايىزىن تۇراقتى تٷردە جيناقتاۋ ارقىلى قالىپتاستىرۋعا بولاتىنىن ايتادى. مۇنداي جاعدايدا قاجەتتٸ سومانى شامامەن بٸر جارىم جىلدا جيناۋعا مٷمكٸندٸك بار.
قارجىلىق رەزەرۆتٸ ساقتاۋ مەسەلەسٸنە دە ەرەكشە نازار اۋدارۋ قاجەت.
«قارجىلىق قاۋٸپسٸزدٸك جاستىعىن اكتسييالاردا نەمەسە باسقا دا باعالى قاعازداردا ساقتاۋعا بولمايدى. شۇعىل قاجەت بولعان جاعدايدا ولاردى نارىقتاعى قولايسىز باعامەن ساتۋعا تۋرا كەلۋٸ مٷمكٸن. قولما-قول اقشانى ٷيدە ساقتاۋ دا دۇرىس ەمەس, ٶيتكەنٸ ينفلياتسييا سالدارىنان ونىڭ قۇنى تٶمەندەيدٸ ەرٸ قاۋٸپسٸزدٸگٸ قامتاماسىز ەتٸلمەيدٸ. ەڭ تيٸمدٸ نۇسقا اقشانى ٸشٸنارا شەشٸپ الۋعا بولاتىن تەڭگەلٸك دەپوزيتتە ساقتاۋ», – دەدٸ قارجىگەر.
ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل قاراجاتتى يپوتەكاعا نەمەسە اۆتونەسيەگە العاشقى جارنا رەتٸندە پايدالانۋ دا قاتەلٸك.
ايگەرٸم ٸليياسوۆا التى ايلىق قور مەن تابىستىڭ 20 پايىزىن جيناقتاۋ قاعيداسى حالىقارالىق تەجٸريبەمەن دەلەلدەنگەنٸن ايتادى. ەدەتتە التى اي ٸشٸندە ادام دەنساۋلىعىن قالپىنا كەلتٸرٸپ, جاڭا جۇمىس تاۋىپ نەمەسە قوسىمشا تابىس كٶزٸن قالىپتاستىرا الادى.
ەگەر تابىس تەك نەگٸزگٸ قاجەتتٸلٸكتەردٸ ٶتەۋگە عانا جەتسە, مامان شىعىندى قىسقارتۋدان گٶرٸ كٸرٸستٸ ارتتىرۋعا كٶڭٸل بٶلۋگە كەڭەس بەرەدٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, skills.enbek.kz پلاتفورماسىندا جاڭا ماماندىق مەڭگەرٸپ, قوسىمشا تابىس تابۋعا نەمەسە جەكە كەسٸپ اشۋعا قاجەتتٸ بٸلٸمدٸ تەگٸن الۋعا بولادى.
قارجىلىق قاۋٸپسٸزدٸك جاستىعى تولىق قالىپتاسقاننان كەيٸن عانا تابىستىڭ سول 20 پايىزىن قىمبات نەسيەلەردٸ مەرزٸمٸنەن بۇرىن ٶتەۋگە, كەيٸن ينۆەستيتسييالاۋعا باعىتتاعان جٶن.
