رۋدنىي قالاسىنداعى قوعامدىق كٶلٸكتە حابارلاندىرۋلاردىڭ تەك ورىس تٸلٸندە بەرٸلۋٸ جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىنداردىڭ اشىق نارازىلىعىنا ۇلاستى. قوعام بەلسەندٸسٸ ەرٸ ۇستاز اقمارال شاتەمٸرقىزى باستاعان تٸل جاناشىرلارى قالا ەكٸمدٸگٸنە اشىق ٷندەۋ جولداپ, ٶڭٸردە مەملەكەتتٸك تٸلدٸڭ شەتتەتٸلٸپ جاتقانىن سىنعا الدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
“مەملەكەتتٸك تٸل مەرتەبەسٸ كونستيتۋتسييادا ناقتى جازىلعانىمەن, ٶمٸردە مٷلدە باسقاشا بولىپ تۇر. رۋدنىي قالاسىنداعى جاعداي — سونىڭ بٸر دەلەلٸ. اۆتوبۋستا تەك ورىس تٸلٸندە حابارلاندىرۋدىڭ جاسالۋى — جاي عانا تەحنيكالىق قاتە ەمەس, بۇل تٸل ساياساتىنىڭ شىنايى بەت-بەينەسٸ. ال ەكٸمشٸلٸك ٷنسٸز وتىرسا نەمەسە قولداپ وتىرسا — وندا مەسەلە ودان دا تەرەڭ. قوعامدىق كٶلٸكتە, تاعى بٸر انىقتاپ قويايىن, جەكە كٶلٸكتە ەمەس, قوعامدىق اۆتوبۋستا كوندۋكتوردان قازاق تٸلٸندە سٶيلەۋٸن سۇراعان قازاقتٸلدٸ ازاماتتاردىڭ ٶتٸنٸشٸنە رۋدنىي ەكٸمدٸگٸ قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسيياسىنىڭ 7-بابىنا سەيكەس “مەملەكەتتٸك تٸل – قازاق تٸلٸن” مٷلدەم سىرىپ قويىپ, ورىس تٸلٸ رەسمي تٷردە قازاق تٸلٸمەن تەڭ قولدانىلادى جەنە تٸل تۋرالى زاڭنىڭ 6 بابىنا وراي قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتىنىڭ انا تٸلٸن ەركٸن تاڭداۋى قۇقىلى دەپ, قازاق تٸلٸنٸڭ ماڭىزىن بۇرمالاپ جاۋاپ بەرگەنٸنە نە ايتۋعا بولادى?”, — دەيدٸ تٸل جاناشىرى.
شاتەمٸرقىزى رۋدنىي قالاسى ەكٸمدٸگٸنە جولداعان اشىق ٷندەۋٸندە مەملەكەتتٸك تٸل — قازاق تٸلٸنٸڭ قوعامدىق كەڭٸستٸكتە تاسادا قالىپ جاتقانىن جەتكٸزدٸ. ول ەكٸمدٸكتٸڭ بۇل ەرەكەتٸن تٸل ساياساتىنا جاسالعان نەمقۇرايلىلىق جەنە كونستيتۋتسيياعا قايشى ەرەكەت دەپ باعالادى.
“قۇرمەتتٸ رۋدنىي قالاسىنىڭ ەكٸمدٸگٸ, بٸزگە رۋدنىي قالاسىنىڭ تٸل جاناشىرلارىنان شاعىم تٷسٸپ وتىر. قوعامدىق كٶلٸكتە تەك ورىس تٸلٸندە حابارلاندىرۋ بەرٸلەتٸنٸ ايتىلعان. مەملەكەتتٸك تٸل — قازاق تٸلٸ ەسكەرۋسٸز قالىپ وتىر. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيياسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتٸك تٸلٸ — قازاق تٸلٸ. بۇل تالاپ تەك قۇجاتتا ەمەس, ٶمٸردە كٶرٸنٸس تابۋى تيٸس.
اۆتوبۋستاعى ەربٸر حابارلاما, باعىت اتاۋى, ايالداما — ەكٸ تٸلدە, بٸرٸنشٸ كەزەكتە قازاق تٸلٸندە ايتىلۋى مٸندەتتٸ. بۇل — مەملەكەتتٸك تٸلدٸ ناسيحاتتاۋدىڭ ەڭ قاراپايىم ەرٸ ناقتى جولى.”, – دەپ اتاپ ٶتتٸ ول.
سونداي-اق ول بۇل جاعدايدىڭ تەك تٸلگە قاتىستى ەمەس, ەلدٸڭ تۇتاستىعى مەن ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸگٸنە دە قاتىسى بارىن العا تارتىپ, مەملەكەتتٸك مەكەمەلەر, سونىڭ ٸشٸندە جەرگٸلٸكتٸ ەكٸمدٸك حالىققا ٷلگٸ بولۋعا تيٸس ەكەنٸن ەسكەرتتٸ.
“تٸل تەك قارىم-قاتىناس قۇرالى ەمەس — ول ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك, ەلدٸڭ بولاشاعى. رۋدنىي — ەگەمەن قازاقستاننىڭ قالاسى. ەندەشە, قازاق تٸلٸ بۇل قالانىڭ دا تٸرٸ تىنىسىنا اينالۋى كەرەك”, – دەدٸ اقمارال شاتەمٸرقىزى.
تٸل جاناشىرلارى قوعامدىق كٶلٸكتەگٸ بارلىق حابارلاندىرۋدىڭ قازاق تٸلٸندە جٷرگٸزٸلۋٸن جەنە قالالىق كەڭٸستٸكتەگٸ بارلىق دىبىستىق, مەتٸندٸك اقپاراتتىڭ مەملەكەتتٸك تٸلدە بولۋىن تالاپ ەتٸپ وتىر.
ايتا كەتەيٸك, كەيٸنگٸ ۋاقىتتا قازاق تٸلٸنە قاتىستى مەسەلەلەر جيٸلەپ كەتتٸ. مەملەكەتتٸك تٸل مەرتەبەسٸ كونستيتۋتسييادا ناقتى جازىلعانىمەن, كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە بۇل تالاپتىڭ ورىندالماي جاتقانى جيٸ كٶزگە ۇرىنادى.
مەسەلەن, جاقىندا ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە Magnum سۋپەرماركەت جەلٸسٸنٸڭ كۋرەرٸ جۇمىستان شىعارىلعانى تۋرالى اقپارات قىزۋ تالقىعا تٷستٸ. داۋدىڭ تۋىنداۋىنا كۋرەردٸڭ كليەنتتەن قازاق تٸلٸندە سٶيلەۋٸن سۇراۋى سەبەپ بولعان.
تاپسىرىس بەرۋشٸ اسىلحان ەسٸمدٸ ازاماتتىڭ ايتۋىنشا, ول Magnum-نان ازىق-تٷلٸككە تاپسىرىس بەرگەن كەزدە, كۋرەر ودان قازاقشا سٶيلەۋٸن تالاپ ەتكەن. كەيٸن بۇل وقيعا ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە جارييالانىپ, نەتيجەسٸندە كۋرەردٸڭ جۇمىستان قۋىلعانى بەلگٸلٸ بولدى.
Magnum كومپانيياسى بۇل جاعدايعا قاتىستى رەسمي مەلٸمدەمە جاساپ, كۋرەردٸڭ جۇمىستان شىعارىلۋى تەك تٸل مەسەلەسٸنە بايلانىستى ەمەس ەكەنٸن ايتتى. ولاردىڭ مەلٸمەتٸنشە, كۋرەر كليەنتتەرمەن بٸرنەشە رەت دٶرەكٸ سٶيلەسكەن.
كومپانييا بارلىق تۇتىنۋشىعا بٸردەي قۇرمەتپەن قارايتىنىن جەنە قىزمەت كٶرسەتۋ مەدەنيەتٸن جوعارى باعالايتىنىن جەتكٸزدٸ.
بۇل جاعداي قوعامدا ٷلكەن نارازىلىق تۋدىردى. قازاقستاندىقتار Magnum جەلٸسٸنە بويكوت جارييالايتىنىن مەلٸمدەدٸ. ەلەۋمەتتٸك جەلٸ قولدانۋشىلارى كومپانييانىڭ ەرەكەتٸن سىنعا الىپ, مەملەكەتتٸك تٸلگە دەگەن قۇرمەت تٶمەن ەكەنٸن جازدى.
ال كٷنٸ كەشە بٸراز كٷننەن بەرٸ قىزۋ داۋعا اينالعان Magnum مەسەلەسٸنە نٷكتە قويىلدى.
ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە كۋرەر مەن تاپسىرىس بەرۋشٸنٸڭ ۆيدەوسى تارادى. ولار ورتاق كەلٸسٸمگە كەلگەنٸن مەلٸمدەدٸ.
"سوڭعى كٷندەرٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸدە ماعان جەنە Magnum-عا قاتىستى ەڭگٸمە بولىپ جاتىر. سول تۋرالى تٷسٸندٸرٸپ كەتسەم دەيمٸن. الدىمەن بارشاڭىزعا قولداۋ كٶرسەتٸپ جاتقاندارىڭىز ٷشٸن ٷلكەن راقمەت! ٶمٸر بولعان سوڭ تٷسٸنٸسپەۋشٸلٸكتەر بولىپ تۇرادى. بٸراق بەرٸمٸز قازاقپىز عوي. ەلٸمٸزگە تىنىشتىق پەن تاتۋلىق كەرەك. بٸز كەزدەسٸپ, تاتۋلاسىپ, قول الىستىق. قازٸر Magnum-دا جۇمىسىمدى جالعاستىرىپ جاتىرمىن. بەرٸ جاقسى. جۇمىس بەرۋشٸگە ەشقانداي شاعىمىم جوق. وسىمەن مەسەلەگە نٷكتە قويىپ, توقتاساق دەيمٸن. بەرٸمٸز بٸر قازاقپىز", - دەيدٸ ۆيدەودا كۋرەر.
اسىلحان ەسٸمدٸ تاپسىرىس بەرۋشٸ دە جاعداي شەشٸلگەنٸن جەتكٸزدٸ.
"قادٸرلٸ اعايىن, مۇنداي جاعداي بولعانى ٶكٸنٸشتٸ. قاتەمٸزدٸ تٷسٸندٸك. ەكەۋمٸزدٸڭ بٸر-بٸرٸمٸزگە ەشقانداي ٶكپە-رەنٸشٸمٸز جوق", - دەدٸ اسىلحان جاناگيزوۆ.
