ءماجىلىس دەپۋتاتى نارتاي سارسەنعالييەۆ پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆكە جولداعان دەپۋتاتتىق ساۋالىندا قازاقستانداعى جول-كولىك وقيعالارىنىڭ كۇرت وسۋىنە الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ، ۇكىمەتتەن شۇعىل جانە جۇيەلى شارالار قابىلداۋدى تالاپ ەتتى، دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ونىڭ ايتۋىنشا، ايماقتارعا جاسالعان ساپارلار بارىسىندا تۇرعىندار جولداعى قاۋىپسىزدىك دەڭگەيىنىڭ كۇرت تومەندەپ كەتكەنىنە شاعىمدانىپ وتىر.
«تاس جول قاتەلىكتى كەشىرمەيدى. ءبىراق تاقتايداي تراسساعا شىعىپ، قاتەلىكتىڭ قۇنىن ادام ومىرىمەن وتەيتىن جاعدايعا جەتتىك»، - دەدى دەپۋتات.
سارسەنعالييەۆ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ دا جول اپاتتارىنىڭ كوبەيۋىنە نازار اۋدارعانىن ەسكە سالدى. پرەزيدەنت سوڭعى بەس جىلدا ەلدەگى اۆتوكولىك سانى 1،7 ملن-عا ارتقانىن، جىل سايىن قازاقستان اۋماعىنان شامامەن 3 ملن ترانزيتتىك كولىك وتەتىنىن ايتقان.
دەپۋتاتتىڭ سوزىنشە، كولىك كوبەيگەن سايىن اپات ءقاۋپى دە ەسەلەپ ارتىپ وتىر.
32 مىڭ ادام زارداپ شەككەن، 1 446 ادام قازا تاپقان
رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك، 2025 جىلدىڭ قاڭتار–تامىز ايلارى ارالىعىندا قازاقستاندا 22 مىڭنان استام جول-كولىك وقيعاسى تىركەلگەن. سونىڭ سالدارىنان 32 مىڭنان اسا ادام جاراقات الىپ، 1 446 ادام قازا تاپقان.
نارتاي سارسەنعالييەۆ بۇل كورسەتكىش 2024 جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا شامامەن 7 مىڭ اپاتقا كوپ ەكەنىن ايتتى.
«سوڭعى بەس جىلدا جولداعى تراگەديا سالدارىنان 12 مىڭنان استام ازاماتىمىزدان ايىرىلدىق. ونىڭ مىڭنان استامى - بالالار»، - دەدى ول.
جۇرگىزۋشى جاۋاپكەرشىلىگى مەن زاڭسىز كۋالىكتەر
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا، اپاتتاردىڭ باستى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى - جۇرگىزۋشىلەردىڭ جاۋاپسىزدىعى.
تولەۋ سوزبەن ايتقاندا، ول 2024 جىلى 12،6 ملن جول ەرەجەسىن بۇزۋ فاكتىسى تىركەلگەنىن، ال 2025 جىلدىڭ توعىز ايىندا بۇل كورسەتكىش 9،7 ملن-عا جەتكەنىن كەلتىردى. ماس كۇيىندە ۇستالعان جۇرگىزۋشىلەر سانى 16 مىڭنان اسقان.
سوندىقتان، ونىڭ پىكىرىنشە، جول ەرەجەسىن بىرنەشە رەت ورەسكەل بۇزعان ازاماتتاردى قايتا ەمتيحان تاپسىرۋعا مىندەتتەۋ قاجەت.
سونىمەن قاتار، سارسەنعالييەۆ جۇرگىزۋشى كۋالىكتەرىن زاڭسىز بەرۋ دەرەكتەرىن تۇبەگەيلى جويۋدى تالاپ ەتتى.
«ينتەرنەتتە “250 مىڭ تەڭگەگە كۋالىك جاساپ بەرەمىن” دەگەن جارنامالار قاپتاپ ءجۇر. سوڭعى جىلدارى وسىنداي 222 قىلمىستىق فاكت انىقتالعان»، - دەدى ول.
كامەرا مەن درون – تەك جازالاۋ قۇرالى بولماۋى ءتيىس
دەپۋتات ايىپپۇلدى كوبەيتۋ مەن باقىلاۋ كامەرالارى مەن درونداردى تەك جازالاۋ ءۇشىن قولدانۋ دۇرىس ەمەس ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا، اقش پەن ەۋروپادا دروندار جول ساپاسىن باقىلاۋعا پايدالانىلادى. ەگەر جولدا اقاۋ انىقتالسا، ول تۋرالى اقپارات اۆتوماتتى تۇردە جاۋاپتى ورگاندارعا جىبەرىلەدى.
ساپاسىز جول مەن ءبىرجولاقتى تراسسالار – باستى قاتەر
سارسەنعالييەۆتىڭ ايتۋىنشا، جول اپاتتارىنىڭ 30 پايىزى ساپاسىز جولداردىڭ كەسىرىنەن بولادى.
ول قازاقستان جول ساپاسى بويىنشا الەمدە 90-ورىندا تۇرعانىن ايتىپ، بەلگىسى جوق، سىزىعى سىزىلماعان، شۇڭقىرى جامالماعان جولدار اپاتقا تىكەلەي اكەلەتىنىن جەتكىزدى. سوندىقتان جول سالۋ مەن باقىلاۋدىڭ اشىق ءارى جاڭا تەتىگى قاجەت دەپ سانايدى.
بۇدان بولەك، دەپۋتات ءبىرجولاقتى تراسسالاردى «ءولىم وشاعى» دەپ اتادى.
2025 جىلى ادام ولىمىنە اكەلگەن جول اپاتتارى 41،9 پايىزعا ارتقان، ال اتىراۋ، اقتوبە جانە قىزىلوردا وبلىستارىندا جاعداي اسا اۋىر.
ناۆيگاسيا، جارىق شامدارى جانە قاۋىپسىزدىك
دەپۋتات سيفرلىق ناۆيگاسيا پلاتفورمالارى جۇرگىزۋشىلەردى ءقاۋىپتى ۋچاسكەلەر، اۋا رايى مەن جول جوندەۋ جۇمىستارى تۋرالى جەدەل ءارى ناقتى اقپاراتپەن قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس ەكەنىن دە ايتتى.
سونداي-اق، ول كولىكتەرگە زاڭسىز ورناتىلاتىن LED جانە Bi-LED شامدارعا قاتاڭ تىيىم سالۋدى ۇسىندى.
«قارسى باعىتتاعى جۇرگىزۋشىنىڭ كوزىن شاعىلىستىراتىن جارىق تالاي ادامنىڭ ءومىرىن قيدى»، - دەدى سارسەنعالييەۆ.
دەپۋتات جول قاۋىپسىزدىگىن جەكەلەگەن سالانىڭ ەمەس، مەملەكەتتىڭ ستراتەگيالىق دەڭگەيدەگى ماسەلەسى دەپ باعالادى.
«جول قىسقارتامىن دەپ اسىققان ادامنىڭ ءومىرى قىسقارىپ كەتىپ جاتىر. سوندىقتان دەپۋتاتتىق ساۋالدا كوتەرىلگەن بارلىق ماسەلەلەر بويىنشا ناقتى شارالار قابىلدانىپ، جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلۋى ءتيىس»، - دەپ تۇيىندەدى نارتاي سارسەنعالييەۆ.
