مەجٸلٸس دەپۋتاتى نارتاي سەرسەنعاليەۆ پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆكە جولداعان دەپۋتاتتىق ساۋالىندا قازاقستانداعى جول-كٶلٸك وقيعالارىنىڭ كٷرت ٶسۋٸنە الاڭداۋشىلىق بٸلدٸرٸپ, ٷكٸمەتتەن شۇعىل جەنە جٷيەلٸ شارالار قابىلداۋدى تالاپ ەتتٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ونىڭ ايتۋىنشا, ايماقتارعا جاسالعان ساپارلار بارىسىندا تۇرعىندار جولداعى قاۋٸپسٸزدٸك دەڭگەيٸنٸڭ كٷرت تٶمەندەپ كەتكەنٸنە شاعىمدانىپ وتىر.
«تاس جول قاتەلٸكتٸ كەشٸرمەيدٸ. بٸراق تاقتايداي تراسساعا شىعىپ, قاتەلٸكتٸڭ قۇنىن ادام ٶمٸرٸمەن ٶتەيتٸن جاعدايعا جەتتٸك», - دەدٸ دەپۋتات.
سەرسەنعاليەۆ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ دا جول اپاتتارىنىڭ كٶبەيۋٸنە نازار اۋدارعانىن ەسكە سالدى. پرەزيدەنت سوڭعى بەس جىلدا ەلدەگٸ اۆتوكٶلٸك سانى 1,7 ملن-عا ارتقانىن, جىل سايىن قازاقستان اۋماعىنان شامامەن 3 ملن ترانزيتتٸك كٶلٸك ٶتەتٸنٸن ايتقان.
دەپۋتاتتىڭ سٶزٸنشە, كٶلٸك كٶبەيگەن سايىن اپات قاۋپٸ دە ەسەلەپ ارتىپ وتىر.
32 مىڭ ادام زارداپ شەككەن, 1 446 ادام قازا تاپقان
رەسمي دەرەكتەرگە سٷيەنسەك, 2025 جىلدىڭ قاڭتار–تامىز ايلارى ارالىعىندا قازاقستاندا 22 مىڭنان استام جول-كٶلٸك وقيعاسى تٸركەلگەن. سونىڭ سالدارىنان 32 مىڭنان اسا ادام جاراقات الىپ, 1 446 ادام قازا تاپقان.
نارتاي سەرسەنعاليەۆ بۇل كٶرسەتكٸش 2024 جىلدىڭ وسى كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا شامامەن 7 مىڭ اپاتقا كٶپ ەكەنٸن ايتتى.
«سوڭعى بەس جىلدا جولداعى تراگەدييا سالدارىنان 12 مىڭنان استام ازاماتىمىزدان ايىرىلدىق. ونىڭ مىڭنان استامى - بالالار», - دەدٸ ول.
جٷرگٸزۋشٸ جاۋاپكەرشٸلٸگٸ مەن زاڭسىز كۋەلٸكتەر
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا, اپاتتاردىڭ باستى سەبەپتەرٸنٸڭ بٸرٸ - جٷرگٸزۋشٸلەردٸڭ جاۋاپسىزدىعى.
تٶلەۋ سٶزبەن ايتقاندا, ول 2024 جىلى 12,6 ملن جول ەرەجەسٸن بۇزۋ فاكتٸسٸ تٸركەلگەنٸن, ال 2025 جىلدىڭ توعىز ايىندا بۇل كٶرسەتكٸش 9,7 ملن-عا جەتكەنٸن كەلتٸردٸ. ماس كٷيٸندە ۇستالعان جٷرگٸزۋشٸلەر سانى 16 مىڭنان اسقان.
سوندىقتان, ونىڭ پٸكٸرٸنشە, جول ەرەجەسٸن بٸرنەشە رەت ٶرەسكەل بۇزعان ازاماتتاردى قايتا ەمتيحان تاپسىرۋعا مٸندەتتەۋ قاجەت.
سونىمەن قاتار, سەرسەنعاليەۆ جٷرگٸزۋشٸ كۋەلٸكتەرٸن زاڭسىز بەرۋ دەرەكتەرٸن تٷبەگەيلٸ جويۋدى تالاپ ەتتٸ.
«ينتەرنەتتە “250 مىڭ تەڭگەگە كۋەلٸك جاساپ بەرەمٸن” دەگەن جارنامالار قاپتاپ جٷر. سوڭعى جىلدارى وسىنداي 222 قىلمىستىق فاكت انىقتالعان», - دەدٸ ول.
كامەرا مەن درون – تەك جازالاۋ قۇرالى بولماۋى تيٸس
دەپۋتات ايىپپۇلدى كٶبەيتۋ مەن باقىلاۋ كامەرالارى مەن درونداردى تەك جازالاۋ ٷشٸن قولدانۋ دۇرىس ەمەس ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
ونىڭ ايتۋىنشا, اقش پەن ەۋروپادا دروندار جول ساپاسىن باقىلاۋعا پايدالانىلادى. ەگەر جولدا اقاۋ انىقتالسا, ول تۋرالى اقپارات اۆتوماتتى تٷردە جاۋاپتى ورگاندارعا جٸبەرٸلەدٸ.
ساپاسىز جول مەن بٸرجولاقتى تراسسالار – باستى قاتەر
سەرسەنعاليەۆتٸڭ ايتۋىنشا, جول اپاتتارىنىڭ 30 پايىزى ساپاسىز جولداردىڭ كەسٸرٸنەن بولادى.
ول قازاقستان جول ساپاسى بويىنشا ەلەمدە 90-ورىندا تۇرعانىن ايتىپ, بەلگٸسٸ جوق, سىزىعى سىزىلماعان, شۇڭقىرى جامالماعان جولدار اپاتقا تٸكەلەي ەكەلەتٸنٸن جەتكٸزدٸ. سوندىقتان جول سالۋ مەن باقىلاۋدىڭ اشىق ەرٸ جاڭا تەتٸگٸ قاجەت دەپ سانايدى.
بۇدان بٶلەك, دەپۋتات بٸرجولاقتى تراسسالاردى «ٶلٸم وشاعى» دەپ اتادى.
2025 جىلى ادام ٶلٸمٸنە ەكەلگەن جول اپاتتارى 41,9 پايىزعا ارتقان, ال اتىراۋ, اقتٶبە جەنە قىزىلوردا وبلىستارىندا جاعداي اسا اۋىر.
ناۆيگاتسييا, جارىق شامدارى جەنە قاۋٸپسٸزدٸك
دەپۋتات تسيفرلىق ناۆيگاتسييا پلاتفورمالارى جٷرگٸزۋشٸلەردٸ قاۋٸپتٸ ۋچاسكەلەر, اۋا رايى مەن جول جٶندەۋ جۇمىستارى تۋرالى جەدەل ەرٸ ناقتى اقپاراتپەن قامتاماسىز ەتۋٸ تيٸس ەكەنٸن دە ايتتى.
سونداي-اق, ول كٶلٸكتەرگە زاڭسىز ورناتىلاتىن LED جەنە Bi-LED شامدارعا قاتاڭ تىيىم سالۋدى ۇسىندى.
«قارسى باعىتتاعى جٷرگٸزۋشٸنٸڭ كٶزٸن شاعىلىستىراتىن جارىق تالاي ادامنىڭ ٶمٸرٸن قيدى», - دەدٸ سەرسەنعاليەۆ.
دەپۋتات جول قاۋٸپسٸزدٸگٸن جەكەلەگەن سالانىڭ ەمەس, مەملەكەتتٸڭ ستراتەگييالىق دەڭگەيدەگٸ مەسەلەسٸ دەپ باعالادى.
«جول قىسقارتامىن دەپ اسىققان ادامنىڭ ٶمٸرٸ قىسقارىپ كەتٸپ جاتىر. سوندىقتان دەپۋتاتتىق ساۋالدا كٶتەرٸلگەن بارلىق مەسەلەلەر بويىنشا ناقتى شارالار قابىلدانىپ, جٷيەلٸ جۇمىس جٷرگٸزٸلۋٸ تيٸس», - دەپ تٷيٸندەدٸ نارتاي سەرسەنعاليەۆ.
