2025 جىلدىڭ ٸ-توقسانىندا قازاقستانداعى ناقتى ايلىق جالاقى كٶلەمٸ ٶتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 1,2%-عا ٶستٸ. جالاقى ٶسٸمٸنٸڭ نەگٸزگٸ درايۆەرٸ – تەلەكوممۋنيكاتسييا سالاسى. بۇل سالاداعى ناقتى جالاقى ٶسٸمٸ 20 پايىزعا دەيٸن جەتٸپ, ەكونوميكانىڭ باسقا باعىتتارىن شاڭ قاپتىردى. دەگەنمەن, ەلدەگٸ جالپى جالاقى ٶسٸمٸنٸڭ قارقىنى بٸرشاما بەسەڭدەگەنٸ بايقالادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
Halyk Finance تالداۋ ورتالىعىنى ۇسىنعان ەسەپتە ەكونوميكادا جالاقى مٶلشەرٸنٸڭ سالالار بويىنشا تەڭگەرٸمسٸزدٸك ەلٸ دە ايقىن بايقالاتىنى باسا كٶرسەتٸلگەن. كەيبٸر باعىتتاردا جالاقى ارتىپ جاتقانىمەن, ەندٸ بٸرٸندە كەرٸسٸنشە تٶمەندەۋ تەندەنتسيياسى جالعاسۋدا.
ناقتىلاپ ايتساق, 2025 جىلدىڭ ٸ-توقسانىندا جالاقى ٶسٸمٸ اۋىل شارۋاشىلىعىندا (+7,2%), ٶنەر مەن ويىن-ساۋىق سەكتورىندا (+6,1%), ساۋدا (+5,9%), جىلجىمايتىن مٷلٸك وپەراتسييالارى (+4,8%) جەنە ٶنەركەسٸپ (+4,4%) سالالارىندا تٸركەلدٸ.
ەسەسٸنە, ەلدەگٸ ماڭىزدى ەلەۋمەتتٸك جەنە ٶندٸرٸستٸك باعىتتاردا كەرٸ ديناميكا كٶرٸنٸس تاپقان: قۇرىلىس سالاسى قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ ناقتى جالاقىسى 7,2%-عا قۇلدىراسا, ەكٸمشٸلٸك جەنە قوسالقى قىزمەت كٶرسەتۋ سالاسى قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ جالاقىسى تٸپتٸ 8,3%-عا تٶمەندەپتٸ. بۇل سالاداعى قۇلدىراۋ بٸر جىل بويىندا جالعاسۋدا. سونىمەن قاتار, بٸلٸم بەرۋ (-3,0%), دەنساۋلىق ساقتاۋ (-2,9%) جەنە قوناق ٷي مەن تاماقتانۋ قىزمەتتەرٸندە (-4,7%) دە ناقتى تابىس تٶمەندەگەن.
سونداي-اق ەسەپتە جالپى, ەلدەگٸ ناقتى جالاقىنىڭ ٶسۋ قارقىنى سوڭعى جىلدارى بٸرشاما باياۋلاعانى دا ايتىلادى. مىسالى, 2022 جىلدىڭ ٸ-توقسانىنداعى ناقتى جالاقى ٶسٸمٸ 12,7%-دى قۇراسا, قازٸر بۇل كٶرسەتكٸش نەبەرٸ 1,2%-عا دەيٸن قىسقارعان. بۇعان, كٶبٸنەسە نومينالدى جالاقىنىڭ باياۋ ٶسٸمٸ سەبەپ بولىپ وتىر. ينفلياتسييانىڭ بٸرتٸندەپ تٶمەندەۋٸ (2022 جىلعى 20,3%-دان 2023 جىلى 9,8%-عا دەيٸن) 2023 جىلدان باستاپ نومينالدى جالاقىنىڭ تٶمەندەۋٸن ٸشٸنارا ٶتەي العانىمەن, كەيٸنگٸ كەزەڭدەردە ينفلياتسييانىڭ 8,6% دەڭگەيٸندە تۇراقتانۋى جالاقىنىڭ ناقتى يندەكسٸن بٸر دەڭگەيدە تەجەپ ۇستاپ تۇر.
"سونداي-اق, جالاقىنىڭ ٶسۋ قارقىنى ەلدٸڭ جالپى ٸشكٸ ٶنٸمٸنٸڭ (جٸٶ) ٶسٸمٸنەن ەدەۋٸر ارتتا قالىپ وتىر. بيىلعى العاشقى تٶرت ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەل ەكونوميكاسىنىڭ ٶسٸمٸ شامامەن 6 پايىز بولسا, بۇل - جالاقى ٶسٸمٸنەن ەلدەقايدا جوعارى. وسىلايشا, قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ قۇرىلىمدىق ەرەكشەلٸكتەرٸ مەن ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸنٸڭ تٶمەندٸگٸ جالاقى ٶسٸمٸن تەجەيتٸن نەگٸزگٸ فاكتورلارعا اينالعان. ەكونوميكا مەن حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن تەڭەستٸرە دامىتۋ ٷشٸن ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرىپ, رەسۋرستاردى جۇمىسپەن قامتۋ دەڭگەيٸ جوعارى سەكتورلارعا باعىتتاۋ قاجەت. بۇل – ەلدٸڭ ەكونوميكالىق دامۋىن تەڭگەرٸمدٸ ەرٸ تۇراقتى ەتۋدٸڭ بٸردەن-بٸر جولى", - دەيدٸ Halyk Finance تالداۋ ورتالىعىنىڭ ساراپشىسى ارسلان ارونوۆ.
بۇعان دەيٸن سايتىمىزدا ەكونوميكالىق ساياسات ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى قايىربەك ارىستانبەكوۆتىڭ قازاقستاندا جالاقى قالاي ەسەپتەلەتٸنٸن ايتقان سۇقباتىنان ٷزٸندٸ جارييالانعان بولاتىن.
"بٸزدەگٸ ينفلياتسييا جۇمىس كٷشٸ اقىسى ٶسٸمٸن ەسەپتەمەگەندە, بٷكٸل تاۋارلار مەن قىزمەتتەر باعاسىنىڭ ٶسٸمٸ بولىپ تابىلادى" دەپ اشىعىن ايتتى. ياعني, "ينفلياتسييا بولدى" دەيدٸ دە تاۋارلار, تاريفتەر, قىزمەتتەر باعاسى ٶسە بەرەدٸ, بٸراق ينفلياتسيياعا قاراپ بٸزدە جالاقىنى ٶسٸرمەيدٸ. ەسەپتەۋدەن وسى اراسىن شورت كەسٸپ تاستاعان بٸزدٸڭ "بٸلگٸشتەر", - دەيدٸ ول ٶز سۇقباتىندا.
