قازاقستاندا بازالىق مٶلشەرلەمەنٸڭ 16,75%-عا دەيٸن تٶمەندەۋٸ, العاشقى جارتىجىلدىقتا باستاپقى تۇرعىن ٷي نارىعىنداعى مەمٸلەلەر سانىنىڭ شامامەن 20%-عا ازايۋى جەنە سۇرانىستىڭ بەسەڭدەۋٸ تۇرعىن ٷي باعاسى تٶمەندەيدٸ دەگەن بولجامداردى كٷشەيتتٸ. الايدا جىلجىمايتىن مٷلٸك سالاسىنىڭ ساراپشىسى, Qazaq Expert Club مٷشەسٸ ديليارا سەيتنۋروۆانىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي ستسەنارييدٸڭ جٷزەگە اسۋ ىقتيمالدىعى ەزٸرگە تٶمەن, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
باعا تٶمەندەمەيدٸ, تۇراقتى نەمەسە باياۋ ٶسەدٸ
ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, 2026 جىلدىڭ ەكٸنشٸ جارتىسىندا قازاقستاننىڭ ٸرٸ قالالارىندا تۇرعىن ٷي باعاسى تۇراقتى دەڭگەيدە ساقتالادى نەمەسە بٸرتٸندەپ ٶسۋٸن جالعاستىرادى.
«باعانىڭ ايتارلىقتاي تٶمەندەۋٸنە نەگٸز كٶرٸپ تۇرعان جوقپىن. كەرٸسٸنشە, قازٸرگٸ فاكتورلاردىڭ باسىم بٶلٸگٸ باعانىڭ قازٸرگٸ دەڭگەيدە ساقتالاتىنىن كٶرسەتٸپ وتىر», – دەيدٸ ديليارا سەيتنۋروۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, 2026 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قۇرىلىس كومپانييالارى تۇرعىن ٷي ساتۋ كەزٸندە 16% مٶلشەرٸندە قوسىلعان قۇن سالىعىن (ققس) تٶلەي باستادى. بۇل سالىق ەربٸر شارشى مەتردٸڭ قۇنىنا قوسىلادى. كٶپتەگەن دەۆەلوپەرلەر جاڭا تالاپتارعا الدىن الا دايىندالىپ, باعانى 2025 جىلدان باستاپ-اق تٷزەتە باستاعان.
قۇرىلىس قۇنى ٶسٸپ جاتىر
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, مەردٸگەر ۇيىمدارعا ارنالعان جەڭٸلدەتٸلگەن سالىق رەجيمدەرٸنٸڭ جويىلۋى قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ قۇنىن ارتتىرعان. نەتيجەسٸندە قۇرىلىستىڭ ٶزٸندٸك قۇنى ۋاقىتشا ەمەس, تۇراقتى تٷردە ٶسٸپ كەلەدٸ. مۇنداي شىعىندار كەيٸن تۇرعىن ٷيدٸڭ سوڭعى باعاسىنا ەنگٸزٸلەدٸ.
الماتىدا جەر تاپشى, استانادا ينفراقۇرىلىم جەتٸسپەيدٸ
ديليارا سەيتنۋروۆا الماتىدا جاڭا قۇرىلىسقا جارامدى جەر تەلٸمدەرٸنٸڭ ازايىپ بارا جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ. بۇعان تابيعي شەكتەۋلەر مەن سەيسميكالىق قاۋٸپسٸزدٸك تالاپتارى ەسەر ەتەدٸ. سوندىقتان قالادا نەگٸزگٸ نازار رەنوۆاتسييا مەن بۇرىن يگەرٸلگەن اۋماقتاردى تيٸمدٸ پايدالانۋعا اۋدارىلىپ وتىر.
ال استانادا جەر جەتكٸلٸكتٸ بولعانىمەن, باستى مەسەلە ينجەنەرلٸك جەلٸلەردٸڭ جەتكٸلٸكسٸزدٸگٸ بولىپ وتىر. ساراپشىلاردىڭ باعالاۋىنشا, ەلوردادا جىل سايىنعى تۇرعىن ٷيگە سۇرانىس پايدالانۋعا بەرٸلەتٸن تۇرعىن ٷي كٶلەمٸنەن شامامەن 15–20%-عا جوعارى. سونىمەن قاتار تۇراقتى كٶشٸ-قون ٶسٸمٸ دە سۇرانىستى ساقتاپ تۇر.
شىمكەنت پەن ٶڭٸرلەردە جەر قورى مول بولعانىمەن, ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ قاجەتتٸ ينجەنەرلٸك ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتٸلمەگەن. سۋ, جىلۋ جەنە ەلەكتر جەلٸلەرٸن تارتۋ قوسىمشا شىعىنداردى تالاپ ەتەدٸ.
جاڭا قۇرىلىس كودەكسٸ ۇسىنىستى ازايتۋى مٷمكٸن
2026 جىلعى 1 شٸلدەدەن باستاپ كٷشٸنە ەنگەن جاڭا قۇرىلىس كودەكسٸ دە نارىققا ەسەر ەتۋٸ ىقتيمال. قۇجات جوبالاردى مٸندەتتٸ ساراپتامادان ٶتكٸزۋدٸ, ەگجەي-تەگجەيلٸ جوسپارلاۋ جوبالارىن ٶزگەرتۋدٸ شەكتەۋدٸ جەنە قۇرىلىس پروتسەسٸنە قاتىسۋشىلاردىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن كٷشەيتۋدٸ كٶزدەيدٸ.
ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل جاڭا جوبالاردى دايىنداۋ مەرزٸمٸن ۇزارتىپ, ەكٸمشٸلٸك شىعىنداردى كٶبەيتەدٸ. كەيبٸر قۇرىلىس كومپانييالارى جاڭا تالاپتارعا بەيٸمدەلۋ ٷشٸن جوبالاردى ۋاقىتشا كەيٸنگە قالدىرۋى مٷمكٸن. سونىڭ سالدارىنان جاڭا تۇرعىن ٷي ۇسىنىسى ازايىپ, سۇرانىس قايتا جاندانسا, بۇل باعانىڭ ساقتالۋىنا ىقپال ەتەدٸ.
ەكٸنشٸ نارىقتا دا باعانىڭ تٷسۋٸنە نەگٸز جوق
سەيتنۋروۆانىڭ ايتۋىنشا, كٶپتەگەن پەتەر يەلەرٸ بۇرىن تٶمەن پايىزبەن رەسٸمدەلگەن يپوتەكالارىن ساقتاپ وتىر جەنە باسپاناسىن ساتۋعا اسىقپايدى. ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, 2026 جىلعى ماۋسىمدا الماتىداعى قايتالاما نارىقتا تۇرعىن ٷيدٸڭ بٸر شارشى مەترٸ ورتا ەسەپپەن 741 مىڭ تەڭگە, ال باستاپقى نارىقتا 720 مىڭ تەڭگە بولعان. وسىلايشا ەكٸ سەگمەنت اراسىنداعى باعا ايىرماشىلىعى ٸس جٷزٸندە جويىلعان.
باعاعا ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن فاكتورلار
سونىمەن بٸرگە ساراپشى تۇرعىن ٷي نارىعىنا ىقپال ەتۋٸ مٷمكٸن بٸرنەشە تەۋەكەلدٸ دە اتادى. سونىڭ بٸرٸ – زەينەتاقى جيناقتارىن پايدالانۋ شەكتەرٸنٸڭ ايتارلىقتاي ۇلعايۋى. بۇل ٶزگەرٸس الماتىدا قۇنى 25–45 ملن تەڭگە بولاتىن تۇرعىن ٷيگە سۇرانىستى تٶمەندەتۋٸ مٷمكٸن.
بۇدان بٶلەك, نەسيە قۇنىنىڭ ەلٸ دە جوعارى بولۋى ساتىپ الۋشىلار بەلسەندٸلٸگٸن تەجەپ وتىر. ەگەر ينفلياتسييا كٷتكەندەي باياۋلاماسا, ۇلتتىق بانك اقشا-نەسيە ساياساتىن ودان ەرٸ جۇمسارتۋدى توقتاتۋى مٷمكٸن. مۇنداي جاعدايدا نارىق مەملەكەتتٸك تۇرعىن ٷي باعدارلامالارىنا تەۋەلدٸ بولىپ قالا بەرەدٸ.
ساراپشىنىڭ قورىتىندىسىنا سەيكەس, تۇرعىن ٷي باعاسىنىڭ ەلەۋلٸ تٶمەندەۋٸ ٷشٸن بٸر مەزگٸلدە بٸرنەشە شارت ورىندالۋى قاجەت: قۇرىلىس كٶلەمٸنٸڭ ايتارلىقتاي ارتۋى, قۇرىلىس شىعىندارىنىڭ ازايۋى, پايدالانۋعا بەرٸلەتٸن تۇرعىن ٷي سانىنىڭ كٶبەيۋٸ جەنە سۇرانىستىڭ ۇزاق ۋاقىت ەلسٸرەۋٸ. قازٸرگٸ جاعدايدا مۇنداي فاكتورلار قاتار بايقالماي وتىرعاندىقتان, قازاقستاندا باسپانا باعاسىنىڭ جاپپاي ارزانداۋ ىقتيمالدىعى ەزٸرگە تٶمەن.
