Qazaqstanda bazalyq mólsherlemeniń 16,75%-ǵa deiin tómendeýi, alǵashqy jartyjyldyqta bastapqy turǵyn úi naryǵyndaǵy mámileler sanynyń shamamen 20%-ǵa azaiýy jáne suranystyń báseńdeýi turǵyn úi baǵasy tómendeidi degen boljamdardy kúsheitti. Alaida jyljymaityn múlik salasynyń sarapshysy, Qazaq Expert Club múshesi Diliara Seitnýrovanyń aitýynsha, mundai stsenariidiń júzege asý yqtimaldyǵy ázirge tómen, dep habarlaidy dalanews.kz.
Baǵa tómendemeidi, turaqty nemese baiaý ósedi
Sarapshynyń pikirinshe, 2026 jyldyń ekinshi jartysynda Qazaqstannyń iri qalalarynda turǵyn úi baǵasy turaqty deńgeide saqtalady nemese birtindep ósýin jalǵastyrady.
«Baǵanyń aitarlyqtai tómendeýine negiz kórip turǵan joqpyn. Kerisinshe, qazirgi faktorlardyń basym bóligi baǵanyń qazirgi deńgeide saqtalatynyn kórsetip otyr», – deidi Diliara Seitnýrova.
Onyń aitýynsha, 2026 jylǵy 1 qańtardan bastap qurylys kompaniialary turǵyn úi satý kezinde 16% mólsherinde qosylǵan qun salyǵyn (QQS) tólei bastady. Bul salyq árbir sharshy metrdiń qunyna qosylady. Kóptegen developerler jańa talaptarǵa aldyn ala daiyndalyp, baǵany 2025 jyldan bastap-aq túzete bastaǵan.
Qurylys quny ósip jatyr
Sarapshynyń aitýynsha, merdiger uiymdarǵa arnalǵan jeńildetilgen salyq rejimderiniń joiylýy qurylys jumystarynyń qunyn arttyrǵan. Nátijesinde qurylystyń ózindik quny ýaqytsha emes, turaqty túrde ósip keledi. Mundai shyǵyndar keiin turǵyn úidiń sońǵy baǵasyna engiziledi.
Almatyda jer tapshy, Astanada infraqurylym jetispeidi
Diliara Seitnýrova Almatyda jańa qurylysqa jaramdy jer telimderiniń azaiyp bara jatqanyn atap ótti. Buǵan tabiǵi shekteýler men seismikalyq qaýipsizdik talaptary áser etedi. Sondyqtan qalada negizgi nazar renovatsiia men buryn igerilgen aýmaqtardy tiimdi paidalanýǵa aýdarylyp otyr.
Al Astanada jer jetkilikti bolǵanymen, basty másele injenerlik jelilerdiń jetkiliksizdigi bolyp otyr. Sarapshylardyń baǵalaýynsha, elordada jyl saiynǵy turǵyn úige suranys paidalanýǵa beriletin turǵyn úi kóleminen shamamen 15–20%-ǵa joǵary. Sonymen qatar turaqty kóshi-qon ósimi de suranysty saqtap tur.
Shymkent pen óńirlerde jer qory mol bolǵanymen, olardyń kópshiligi qajetti injenerlik infraqurylymmen qamtamasyz etilmegen. Sý, jylý jáne elektr jelilerin tartý qosymsha shyǵyndardy talap etedi.
Jańa Qurylys kodeksi usynysty azaitýy múmkin
2026 jylǵy 1 shildeden bastap kúshine engen jańa Qurylys kodeksi de naryqqa áser etýi yqtimal. Qujat jobalardy mindetti saraptamadan ótkizýdi, egjei-tegjeili josparlaý jobalaryn ózgertýdi shekteýdi jáne qurylys protsesine qatysýshylardyń jaýapkershiligin kúsheitýdi kózdeidi.
Sarapshynyń pikirinshe, bul jańa jobalardy daiyndaý merzimin uzartyp, ákimshilik shyǵyndardy kóbeitedi. Keibir qurylys kompaniialary jańa talaptarǵa beiimdelý úshin jobalardy ýaqytsha keiinge qaldyrýy múmkin. Sonyń saldarynan jańa turǵyn úi usynysy azaiyp, suranys qaita jandansa, bul baǵanyń saqtalýyna yqpal etedi.
Ekinshi naryqta da baǵanyń túsýine negiz joq
Seitnýrovanyń aitýynsha, kóptegen páter ieleri buryn tómen paiyzben rásimdelgen ipotekalaryn saqtap otyr jáne baspanasyn satýǵa asyqpaidy. Ulttyq statistika biýrosynyń málimetinshe, 2026 jylǵy maýsymda Almatydaǵy qaitalama naryqta turǵyn úidiń bir sharshy metri orta eseppen 741 myń teńge, al bastapqy naryqta 720 myń teńge bolǵan. Osylaisha eki segment arasyndaǵy baǵa aiyrmashylyǵy is júzinde joiylǵan.
Baǵaǵa áser etýi múmkin faktorlar
Sonymen birge sarapshy turǵyn úi naryǵyna yqpal etýi múmkin birneshe táýekeldi de atady. Sonyń biri – zeinetaqy jinaqtaryn paidalaný shekteriniń aitarlyqtai ulǵaiýy. Bul ózgeris Almatyda quny 25–45 mln teńge bolatyn turǵyn úige suranysty tómendetýi múmkin.
Budan bólek, nesie qunynyń áli de joǵary bolýy satyp alýshylar belsendiligin tejep otyr. Eger infliatsiia kútkendei baiaýlamasa, Ulttyq bank aqsha-nesie saiasatyn odan ári jumsartýdy toqtatýy múmkin. Mundai jaǵdaida naryq memlekettik turǵyn úi baǵdarlamalaryna táýeldi bolyp qala beredi.
Sarapshynyń qorytyndysyna sáikes, turǵyn úi baǵasynyń eleýli tómendeýi úshin bir mezgilde birneshe shart oryndalýy qajet: qurylys kóleminiń aitarlyqtai artýy, qurylys shyǵyndarynyń azaiýy, paidalanýǵa beriletin turǵyn úi sanynyń kóbeiýi jáne suranystyń uzaq ýaqyt álsireýi. Qazirgi jaǵdaida mundai faktorlar qatar baiqalmai otyrǵandyqtan, Qazaqstanda baspana baǵasynyń jappai arzandaý yqtimaldyǵy ázirge tómen.
