"ەلدٸ ەلەمدٸك كٶشباسشى ەتەتٸن قوزعاۋشى كٷش — بۇل ونىڭ ازاماتتارى", دەگەن قاعيداعا سٷيەنەتٸن CEOWORLD Magazine ساراپشىلارى جىل سايىن ادام پروگرەسٸنٸڭ رەيتينگ تٷزەيدٸ (Human Progress Index, HPI). بۇل — ٶمٸر ساپاسى, ٶمٸر سٷرۋ ۇزاقتىعى, بٸلٸم, ساياسي تۇراقتىلىق, جان باسىنا شاققانداعى تابىس جەنە جۇمىسى مەن ٶمٸرٸنە قاناعاتتانۋ تۇرعىسىنداعى فاكتورلاردى تالداي وتىرىپ, جاسالاتىن ەلدەردٸڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسى بويىنشا رەيتينگٸ. بۇل كٶرسەتكٸشتەر نەعۇرلىم جوعارى بولسا, يندەكستەگٸ بالل دا سوعۇرلىم جوعارى بولادى. 2024 جىلعى HPI مەلٸمەتتەرٸ بويىنشا ٶمٸر سٷرۋ ساپاسى بويىنشا ەلەمدەگٸ ەڭ مىقتى ەل شۆەيتسارييا بولىپ سانالادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
"ودان كەيٸن نورۆەگييا مەن يسلاندييا تۇر, ال دانييا مەن گەرمانييا سەيكەسٸنشە التىنشى جەنە جەتٸنشٸ ورىنعا ورنىققان", دەلٸنگەن رەيتينگ سيپاتتاماسىندا.
ٷزدٸك وندىققا يرلاندييا, سينگاپۋر جەنە اۆسترالييا سىندى ەلدەر دە كٸرەدٸ. ٶمٸر سٷرۋ ساپاسى مىقتى ەلدەردٸڭ ۇپايلارى — 100 بالدىڭ 97,9 (شۆەيتسارييا), 95,78 (اۆسترالييا) ارالىعىن قامتيدى.
بٸردەن 72-ورىنعا دەيٸنگٸلەر حالقىنىڭ ٶمٸر سٷرۋ دەڭگەيٸ "ٶتە جوعارى" دەپ باعالانادى. مەسەلەن, 78,97 باللمەن 72-ورىندا بەلارۋس تۇرسا, ودان 78,6 باللمەن بٸر ساتى تٶمەن تۇرعان بولگارييا ەندٸ "ٶتە جوعارى" ەمەس, "جوعارى" دەڭگەيدەگٸ مەملەكەتكە جاتادى.
"جوعارى" ٶمٸر سٷرۋ دەڭگەيٸنە يە 120 ەلدٸڭ تٸزٸمٸن بەليز تٷيٸندەيدٸ, ونىڭ ەنشٸسٸندە - 67,87 ۇپاي. بۇل مەننەن تٶمەندەگٸلەر – حالقىنىڭ ٶمٸر سٷرۋ دەڭگەيٸ "ورتاشا" دەپ باعالانادى: ۆەنەسۋەلا, ماروككو, بوليۆييا جەنە ت.ب. بۇل تٸزٸمدە سوڭعىسى بولىپ زيمبابۆە (161-ورىن, 54,72 ۇپاي) تۇر.
"تٶمەن" ٶمٸر سٷرۋ دەڭگەيٸندەگٸ مەملەكەتتەر ساناتىن نيگەرييا باستايدى: 162-ورىن, 54,69 ۇپاي. ودان كەيٸن رۋاندا (163), توگو (164) جەنە پەكٸستان (165) تۇر. بۇل تٸزٸمدٸ سومالي تٷيٸندەيدٸ (196 -ورىن, 45,09 ۇپاي).
79,32 ۇپايعا يە قازاقستان اتالعان رەيتينگٸدە 70-ورىنعا ورنىققان. بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدەن جوعارىدا چەرنوگورييا, رەسەي, گرۋزييا, ترينيداد جەنە توباگو سيياقتى ەلدەر بار. ال تٶمەنٸمٸزدە قىتاي (77 ورىن), ارمەنييا (78), ەزٸربايجان (92), تٷرٸكمەنستان (96), ۋكراينا (102), ٶزبەكستان (108), قىرعىزستان (119), تەجٸكستان (128) تۇر.
رەيتينگتٸ انىقتاۋ دا ٷشٸن CEOWORLD جۋرنالىنىڭ زەرتتەۋشٸلەرٸ 196 ەلدٸ ٷش نەگٸزگٸ سانات بويىنشا تالداپ, سالىستىردى:
- تۇراقتىلىق,
- قاناعات,
- تەپە-تەڭدٸك.
بۇل ٶلشەمدەردٸ باعالاۋ ٷشٸن ٷش ساناتتىڭ بٸرٸنە جاتاتىن 23 كٶرسەتكٸش قاراستىرىلدى. ەربٸر اتريبۋت 100 بالدىق شكالا بويىنشا باعالاندى. مىسالى, تۇراقتىلىققا ەكونوميكالىق ٶسٸم, سالىق مٶلشەرلەمەلەرٸ, ورتاشا ٶمٸر سٷرۋ ۇزاقتىعى, تابىس پەن شىعىستار, باسپانا جاعدايلارى جەنە ت. ب. كٸردٸ. قاناعاتقا قاۋٸپسٸزدٸك, باقىت دەڭگەيٸ, سىبايلاس جەمقورلىقتى قابىلداۋ, بالا مەن انا ٶلٸمٸ, كٶلٸك, بٸلٸم بەرۋ جەنە دەنساۋلىق ساقتاۋ جاتادى. تەپە-تەڭدٸككە - ادام قۇقىقتارى, جىنىستاردىڭ تەڭدٸگٸ, ەكولوگيياعا قامقورلىق جەنە ت. ب.
