Freedom Inside '26

قازاقستان تەحنولوگييالىق حابقا قالاي اينالادى? ساراپشى پٸكٸرٸ

قازاقستان تەحنولوگييالىق حابقا قالاي اينالادى? ساراپشى پٸكٸرٸ

پرەزيدەنتتٸڭ شەتەلدٸك ينۆەستورلار كەڭەسٸنٸڭ 37-شٸ پلەنارلىق وتىرىسىندا ينۆەستيتسييالىق احۋالدى جاقسارتۋ, تسيفرلىق ترانسفورماتسييانى جەدەلدەتۋ جەنە جاساندى ينتەللەكتٸنٸ دامىتۋ ەلدٸڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ ەكونوميكالىق باسىمدىقتارى رەتٸندە ايقىندالدى. مەملەكەت باسشىسى ساياسي تۇراقتىلىق, قۇقىقتىق رەفورمالار, جاڭا تسيفرلىق پلاتفورمالار مەن تەحنولوگييالىق ينفراقۇرىلىم قازاقستاننىڭ جاھاندىق بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن كٷشەيتەتٸن نەگٸزگٸ فاكتورلار ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.

ساراپشى دينارا مامىربەكوۆانىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل باستامالار حالىقارالىق ينۆەستورلاردىڭ سەنٸمٸن ارتتىرىپ قانا قويماي, قازاقستاندى ورتالىق ازيياداعى ينۆەستيتسييالىق جەنە تەحنولوگييالىق حابقا اينالدىرۋعا, ەكونوميكانى يننوۆاتسييالىق دامۋ جولىنا كٶشٸرۋگە جەنە ۇزاق مەرزٸمدٸ تۇراقتى ٶسٸمنٸڭ جاڭا مودەلٸن قالىپتاستىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.

- پرەزيدەنت قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسييالىق تارتىمدىلىعى ساياسي تۇراقتىلىقپەن جەنە جاڭا كونستيتۋتسييامەن تٸكەلەي بايلانىستى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. بۇل فاكتورلار حالىقارالىق ينۆەستورلاردىڭ سەنٸمٸنە قانشالىقتى ىقپال ەتەدٸ?

- ساياسي تۇراقتىلىق – حالىقارالىق كاپيتال ٷشٸن ەڭ ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ بٸرٸ. ەلەمدٸك تەجٸريبە كٶرسەتكەندەي, ينۆەستورلار ينۆەستيتسييا كٶلەمٸن نەمەسە جوبانىڭ تابىستىلىعىن عانا ەمەس, ەڭ الدىمەن ەلدەگٸ ساياسي احۋالدىڭ تۇراقتىلىعىن, زاڭ ٷستەمدٸگٸن, سوت جٷيەسٸنٸڭ تەۋەلسٸزدٸگٸن جەنە مەملەكەتتٸك ساياساتتىڭ بولجامدىلىعىن باعالايدى. سەبەبٸ شەتەلدٸك ينۆەستورلار ٶز كاپيتالىن ونداعان جىلدارعا سالادى جەنە وسى كەزەڭدە ولاردىڭ قۇقىقتارى قورعالاتىنىنا سەنٸمدٸ بولۋى قاجەت.

پرەزيدەنت اتاپ ٶتكەن كونستيتۋتسييالىق رەفورمالار وسى تۇرعىدان ٶتە ماڭىزدى. سوڭعى جىلدارى جٷرگٸزٸلگەن رەفورمالار مەملەكەتتٸك باسقارۋدىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋعا, بيلٸك تارماقتارىنىڭ تەپە-تەڭدٸگٸن كٷشەيتۋگە, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا جەنە مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتاردىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالدى. بۇل حالىقارالىق رەيتينگتٸك اگەنتتٸكتەردٸڭ باعالاۋىنا دا وڭ ەسەر ەتەدٸ.

ينۆەستور ٷشٸن ەلدەگٸ تۇراقتى قۇقىقتىق ورتا – تەۋەكەلدٸڭ تٶمەندٸگٸن بٸلدٸرەدٸ. ال تەۋەكەل تٶمەن بولعان سايىن كاپيتال قۇنى دا ارزاندايدى, جاڭا جوبالاردى قارجىلاندىرۋ جەڭٸلدەيدٸ. سوندىقتان ساياسي تۇراقتىلىق پەن قۇقىقتىق رەفورمالار قازاقستاننىڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ ينۆەستيتسييالىق تارتىمدىلىعىنىڭ نەگٸزگٸ ٸرگەتاسى بولىپ قالا بەرەدٸ.

- مەملەكەت باسشىسى 2026 جىلدى جاساندى ينتەللەكت جەنە تسيفرلىق دامۋ جىلى دەپ جارييالاپ, ەكونوميكانى تسيفرلىق ترانسفورماتسييالاۋدى باسىمدىق رەتٸندە بەلگٸلەدٸ. بۇل شەشٸم قازاقستاننىڭ جاھاندىق بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸنە قانداي جاڭا مٷمكٸندٸكتەر بەرەدٸ?

- بۇل باستاما قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ قۇرىلىمدىق ترانسفورماتسيياسىن جەدەلدەتەتٸن ستراتەگييالىق شەشٸم دەپ ەسەپتەيمٸن. قازٸرگٸ تاڭدا ەلەمدەگٸ ەڭ ٸرٸ ەكونوميكالار دەل جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگييالارىن ەنگٸزۋ ارقىلى ٶنٸمدٸلٸكتٸ ارتتىرۋدا. سوندىقتان قازاقستاننىڭ وسى ٷردٸسكە دەر كەزٸندە قوسىلۋى ٶتە ماڭىزدى.

بٸرٸنشٸدەن, جاساندى ينتەللەكت مەملەكەتتٸك باسقارۋدا شەشٸم قابىلداۋ ساپاسىن ارتتىرىپ, بيۋدجەت قاراجاتىن تيٸمدٸ جوسپارلاۋعا جەنە مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸڭ ساپاسىن جاقسارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.

ەكٸنشٸدەن, ٶندٸرٸستٸك سەكتوردا AI تەحنولوگييالارى شىعىنداردى ازايتىپ, ٶندٸرٸس تيٸمدٸلٸگٸن بٸرنەشە ەسەگە ارتتىرا الادى. بۇل ەسٸرەسە تاۋ-كەن ٶنەركەسٸبٸ, مۇناي-گاز, مەتاللۋرگييا جەنە اگروٶنەركەسٸپ سالالارى ٷشٸن ٶتە ٶزەكتٸ.

ٷشٸنشٸدەن, قازاقستان حالىقارالىق IT-كومپانييالار ٷشٸن جاڭا ٶڭٸرلٸك ورتالىققا اينالۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولادى. بۇل جاڭا ينۆەستيتسييالار, جوعارى جالاقىلى جۇمىس ورىندارى جەنە تەحنولوگييا ترانسفەرتٸ دەگەن سٶز.سونىمەن قاتار تسيفرلىق ەكونوميكا دامىعان سايىن ادامي كاپيتالدىڭ ساپاسى ارتادى, جاڭا ماماندىقتار قالىپتاسادى, ال قازاقستان شيكٸزاتتىق ەكونوميكادان يننوۆاتسييالىق ەكونوميكاعا كەزەڭ-كەزەڭٸمەن ٶتە الادى.

- ۇلتتىق تسيفرلىق ينۆەستيتسييالىق پلاتفورماسى, ينۆەستيتسييالىق شتاب جەنە Altyn Visa سيياقتى جاڭا قۇرالدار ينۆەستيتسييالىق احۋالدى جاقسارتۋعا باعىتتالعان. بۇل باستامالار شەتەلدٸك كاپيتالدى تارتۋدا قانشالىقتى تيٸمدٸ بولۋى مٷمكٸن?

- بٷگٸنگٸ تاڭدا ينۆەستور ٷشٸن سالىقتىق جەڭٸلدٸكتەر عانا ەمەس, مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸڭ جىلدامدىعى مەن اشىقتىعى دا ماڭىزدى.

ۇلتتىق تسيفرلىق ينۆەستيتسييالىق پلاتفورماسى ينۆەستوردىڭ جوباسىن بٸر تسيفرلىق تەرەزە قاعيداتى بويىنشا سٷيەمەلدەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بۇرىن ەرتٷرلٸ مەملەكەتتٸك ورگانعا جٷگٸنۋگە تۋرا كەلسە, ەندٸ بارلىق پروتسەستەر تسيفرلىق فورماتتا جٷرگٸزٸلەدٸ. بۇل ۋاقىتتى قىسقارتىپ, ەكٸمشٸلٸك كەدەرگٸلەردٸ ازايتادى.

ينۆەستيتسييالىق شتاب ٸرٸ ينۆەستيتسييالىق جوبالاردىڭ ورىندالۋىن جەدەل باقىلاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ەگەر ينۆەستوردىڭ الدىندا جەر تەلٸمٸ, ينفراقۇرىلىم نەمەسە رۇقسات قۇجاتتارىنا قاتىستى مەسەلە تۋىنداسا, ونى بٸرنەشە اي ەمەس, قىسقا مەرزٸمدە شەشۋگە جاعداي جاسالادى.

Altyn Visa باعدارلاماسى دا حالىقارالىق تەجٸريبەدە تيٸمدٸلٸگٸن دەلەلدەگەن قۇرالداردىڭ بٸرٸ. مۇنداي باعدارلامالار بٸرٸككەن اراب ەمٸرلٸكتەرٸ, سينگاپۋر جەنە بٸرقاتار ەۋروپا ەلدەرٸندە ينۆەستيتسييا تارتۋدىڭ ماڭىزدى مەحانيزمٸ رەتٸندە قولدانىلىپ كەلەدٸ. قازاقستان ٷشٸن بۇل جوعارى تەحنولوگييالىق كومپانييالاردى, كەسٸپكەرلەردٸ جەنە حالىقارالىق ينۆەستورلاردى تارتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.

ەگەر وسى باستامالار تولىق ەرٸ ساپالى ٸسكە اسىرىلسا, قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسييالىق كليماتىن ايتارلىقتاي جاقسارتىپ, تٸكەلەي شەتەلدٸك ينۆەستيتسييا كٶلەمٸن ۇلعايتۋعا ىقپال ەتەدٸ.

- پرەزيدەنت قازاقستاندى ورتالىق ازيياداعى تسيفرلىق جەنە تەحنولوگييالىق حابقا اينالدىرۋ ماقساتىن جارييالادى. سۋپەركومپيۋتەرلەردٸ ٸسكە قوسۋ, دەرەكتەردٸ ٶڭدەۋ ورتالىقتارىن قۇرۋ جەنە ەلەمدٸك تەحنولوگييالىق كومپانييالاردى تارتۋ ەل ەكونوميكاسىنا قانداي مۋلتيپليكاتيۆتٸ ەسەر بەرەدٸ?

- بۇل جوبالاردىڭ ەسەرٸ تەك اقپاراتتىق تەحنولوگييالار سالاسىمەن شەكتەلمەيدٸ. ولار ەكونوميكانىڭ بارلىق سەكتورىنا ىقپال ەتەتٸن مۋلتيپليكاتيۆتٸ نەتيجە بەرەدٸ.

سۋپەركومپيۋتەرلەر عىلىمي زەرتتەۋلەردٸ دامىتۋعا, كٷردەلٸ ينجەنەرلٸك ەسەپتەۋلەر جٷرگٸزۋگە, مۇناي-گاز كەن ورىندارىن مودەلدەۋگە, كليماتتىق بولجام جاساۋعا جەنە جاساندى ينتەللەكت مودەلدەرٸن وقىتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.

دەرەكتەردٸ ٶڭدەۋ ورتالىقتارى حالىقارالىق تسيفرلىق كومپانييالار ٷشٸن ينفراقۇرىلىمدىق بازا قالىپتاستىرادى. مۇنداي ورتالىقتار سالىنعان سايىن تەلەكوممۋنيكاتسييا, ەنەرگەتيكا, قۇرىلىس, لوگيستيكا جەنە قاۋٸپسٸزدٸك جٷيەلەرٸ قاتار داميدى.

ەلەمدٸك تەحنولوگييالىق كومپانييالاردىڭ كەلۋٸ ٶز كەزەگٸندە تەحنولوگييا ترانسفەرتٸنە, جەرگٸلٸكتٸ كادرلاردىڭ بٸلٸكتٸلٸگٸن ارتتىرۋعا جەنە شاعىن يننوۆاتسييالىق كومپانييالاردىڭ دامۋىنا جول اشادى.

مۋلتيپليكاتيۆتٸ ەسەر دەگەنٸمٸز – بٸر ينۆەستيتسييانىڭ بٸرنەشە سالاعا قاتار ىقپال ەتۋٸ. مىسالى, بٸر دەرەكتەر ورتالىعىنىڭ قۇرىلىسى قۇرىلىس سەكتورىن, ەلەكتر ەنەرگەتيكاسىن, بايلانىس ينفراقۇرىلىمىن, بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن جەنە قىزمەت كٶرسەتۋ سالاسىن قاتار دامىتادى. سوندىقتان بۇل باستامالار ەكونوميكانىڭ جاڭا ٶسۋ درايۆەرٸنە اينالۋى مٷمكٸن.

- كەزدەسۋدە كٶلٸك-لوگيستيكا, اگروٶنەركەسٸپ جەنە جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالالارىن تسيفرلاندىرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. بۇل رەفورمالار قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسييالىق تارتىمدىلىعىن جەنە ەكسپورتتىق ەلەۋەتٸن قالاي كٷشەيتەدٸ?

- قازاقستاننىڭ گەوگرافييالىق ورنالاسۋى – ونىڭ باستى ەكونوميكالىق ارتىقشىلىقتارىنىڭ بٸرٸ. سوندىقتان كٶلٸك-لوگيستيكا سالاسىن تسيفرلاندىرۋ ەلٸمٸزدٸڭ حالىقارالىق ترانزيتتٸك ەلەۋەتٸن ايتارلىقتاي ارتتىرا الادى.

جٷك تاسىمالىن تسيفرلىق باسقارۋ, ەلەكتروندىق قۇجات اينالىمى, كەدەندٸك رەسٸمدەردٸ اۆتوماتتاندىرۋ جەنە جاساندى ينتەللەكت ارقىلى لوگيستيكانى وڭتايلاندىرۋ ترانزيت ۋاقىتىن قىسقارتىپ, تاسىمال قۇنىن تٶمەندەتەدٸ.

اگروٶنەركەسٸپتە دەلمە-دەل ەگٸنشٸلٸك, سپۋتنيكتٸك مونيتورينگ جەنە تسيفرلىق اگروتەحنولوگييالار ٶنٸمدٸلٸكتٸ ارتتىرىپ, ەكسپورتتالاتىن ٶنٸمنٸڭ ساپاسىن جاقسارتادى.

جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىندا گەولوگييالىق بارلاۋدى تسيفرلاندىرۋ جاڭا كەن ورىندارىن انىقتاۋدى جەدەلدەتەدٸ, ينۆەستورلاردىڭ تەۋەكەلدەرٸن ازايتادى جەنە ٶندٸرٸستٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرادى.

نەتيجەسٸندە قازاقستان حالىقارالىق جەتكٸزۋ تٸزبەگٸندەگٸ ماڭىزدى بۋىنعا اينالىپ, ەكسپورت كٶلەمٸن ۇلعايتىپ قانا قويماي, جوعارى قوسىلعان قۇنى بار ٶنٸمدەردٸ كٶبٸرەك ٶندٸرۋگە مٷمكٸندٸك الادى.

- پرەزيدەنتتٸڭ بايانداماسىندا جاساندى ينتەللەكتٸنٸ مەملەكەتتٸك باسقارۋدان باستاپ بٸلٸم بەرۋ مەن ٶنەركەسٸپكە دەيٸن كەڭٸنەن ەنگٸزۋ كٶزدەلگەن. مۇنداي كەشەندٸ تەسٸل ۇزاق مەرزٸمدٸ ەكونوميكالىق ٶسٸمنٸڭ جاڭا مودەلٸن قالىپتاستىرا الا ما?

- يە, مۇنداي تەسٸل جاڭا ەكونوميكالىق مودەلدٸڭ نەگٸزٸن قالىپتاستىرا الادى. XXI عاسىرداعى ەكونوميكالىق ٶسٸمنٸڭ نەگٸزگٸ فاكتورى تابيعي رەسۋرستار ەمەس, بٸلٸم, يننوۆاتسييا جەنە تەحنولوگييا بولىپ وتىر.

جاساندى ينتەللەكت مەملەكەتتٸك باسقارۋدا بيۋدجەتتٸ تيٸمدٸ جوسپارلاۋعا, سىبايلاس جەمقورلىق تەۋەكەلدەرٸن تٶمەندەتۋگە جەنە مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.

بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸندە AI ەر وقۋشىنىڭ قابٸلەتٸنە بەيٸمدەلگەن وقىتۋ مودەلٸن ەنگٸزۋگە جاعداي جاسايدى, ەڭبەك نارىعىنا قاجەتتٸ جاڭا مامانداردى دايارلاۋعا ىقپال ەتەدٸ.

ٶنەركەسٸپتە ٶندٸرٸستٸ اۆتوماتتاندىرۋ ەڭبەك ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرىپ, شىعىنداردى قىسقارتادى جەنە ەكسپورتتىق ٶنٸمنٸڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن كٷشەيتەدٸ. ەڭ ماڭىزدىسى – مۇنداي ٶزگەرٸستەر ەكونوميكانى شيكٸزاتتىق تەۋەلدٸلٸكتەن يننوۆاتسييالىق دامۋ جولىنا كٶشٸرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. بۇل ۇزاق مەرزٸمدٸ تۇراقتى ٶسٸمنٸڭ باستى شارتى.

- شەتەلدٸك ينۆەستورلار كەڭەسٸ مەملەكەت پەن حالىقارالىق بيزنەس اراسىنداعى تۇراقتى ديالوگ الاڭى رەتٸندە قانداي رٶل اتقارادى? وسىنداي كەزدەسۋلەردٸڭ نەتيجەسٸ ناقتى ينۆەستيتسييالىق جوبالار مەن ەكونوميكالىق رەفورمالارعا قالاي ەسەر ەتەدٸ?

- شەتەلدٸك ينۆەستورلار كەڭەسٸ – مەملەكەت پەن حالىقارالىق بيزنەس اراسىنداعى سەنٸمدٸ ديالوگتىڭ ەڭ ماڭىزدى ينستيتۋتتارىنىڭ بٸرٸ. مۇندا ەلەمنٸڭ جەتەكشٸ كومپانييالارى ٶزدەرٸنٸڭ ۇسىنىستارىن, مەسەلەلەرٸن جەنە ينۆەستيتسييالىق جوسپارلارىن تٸكەلەي پرەزيدەنت دەڭگەيٸندە تالقىلاي الادى. بۇل مەملەكەتتٸك شەشٸمدەردٸڭ بيزنەستٸڭ ناقتى قاجەتتٸلٸكتەرٸنە بەيٸمدەلۋٸنە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.

وسىنداي كەزدەسۋلەر بارىسىندا زاڭنامانى جەتٸلدٸرۋ, ەكٸمشٸلٸك رەسٸمدەردٸ وڭايلاتۋ, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ جەنە ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى قولداۋ جٶنٸندە ناقتى تاپسىرمالار بەرٸلەدٸ.

ينۆەستورلار ٷشٸن ەڭ ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ بٸرٸ – بيلٸكپەن اشىق ەرٸ تۇراقتى ديالوگتىڭ بولۋى. بۇل ولاردىڭ قازاقستانعا دەگەن سەنٸمٸن ارتتىرىپ, جاڭا ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋعا ىنتالاندىرادى.

حالىقارالىق تەجٸريبەدە مۇنداي كونسۋلتاتيۆتٸك الاڭداردىڭ تيٸمدٸلٸگٸ دەلەلدەنگەن. ولار تەك پٸكٸر الماسۋ ەمەس, ناقتى رەفورمالاردىڭ باستالۋىنا جەنە ميللياردتاعان دوللار كٶلەمٸندەگٸ ينۆەستيتسييالىق جوبالاردىڭ جٷزەگە اسۋىنا ىقپال ەتەدٸ.

- پرەزيدەنت الاتاۋ قالاسىن تولىق تسيفرلانعان حالىقارالىق ينۆەستيتسييالىق جەنە تەحنولوگييالىق ورتالىق رەتٸندە دامىتۋ جوسپارىن تانىستىردى. بۇل جوبا قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ جاڭا ٶسۋ نٷكتەسٸنە اينالىپ, ەلدٸڭ ٶڭٸرلٸك جەنە جاھاندىق ەكونوميكالىق پوزيتسيياسىن قالاي كٷشەيتە الادى?

الاتاۋ قالاسىنىڭ جوباسى – قازاقستاننىڭ الداعى ونجىلدىقتاعى ەڭ ستراتەگييالىق ەكونوميكالىق باستامالارىنىڭ بٸرٸ.

ەگەر بۇل جوبا تولىق ٸسكە اسسا, الاتاۋ ورتالىق ازيياداعى يننوۆاتسييالار, ۆەنچۋرلٸك كاپيتال, تسيفرلىق تەحنولوگييالار جەنە حالىقارالىق بيزنەس شوعىرلاناتىن جاڭا ەكونوميكالىق ورتالىققا اينالۋى مٷمكٸن.

مۇندا ەلەمدٸك تەحنولوگييالىق كومپانييالاردىڭ ٶڭٸرلٸك كەڭسەلەرٸ ورنالاسىپ, عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىقتارى, ستارتاپ ەكوجٷيەسٸ جەنە جوعارى تەحنولوگييالىق ٶندٸرٸستەر داميدى.

بۇل ٶز كەزەگٸندە مىڭداعان جوعارى بٸلٸكتٸ جۇمىس ورىندارىن اشىپ, جاستار ٷشٸن جاڭا مٷمكٸندٸكتەر قالىپتاستىرادى, عىلىمي زەرتتەۋلەردٸ كوممەرتسييالاندىرۋدى جەدەلدەتەدٸ جەنە جوعارى قوسىلعان قۇنى بار ٶنٸمدەردٸڭ ٶندٸرٸسٸن ارتتىرادى.

قارجى سالاسىنىڭ ساراپشىسى رەتٸندە بۇل جوبانىڭ باستى ارتىقشىلىعى – ونىڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ مۋلتيپليكاتيۆتٸ ەسەرٸندە دەپ ەسەپتەيمٸن. ول تەك جاڭا قالا سالۋ جوباسى ەمەس, قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ قۇرىلىمىن ٶزگەرتەتٸن, ينۆەستيتسييا تارتاتىن, ەكسپورتتى ەرتاراپتاندىراتىن جەنە ەلٸمٸزدٸڭ ٶڭٸرلٸك بەسەكەگە قابٸلەتتٸلٸگٸن ارتتىراتىن ستراتەگييالىق دامۋ پلاتفورماسى بولا الادى. ەگەر جوسپارلانعان رەفورمالار مەن ينفراقۇرىلىمدىق جوبالار جٷيەلٸ تٷردە جٷزەگە اسىرىلسا, الاتاۋ قازاقستاننىڭ جاڭا ەكونوميكالىق ٶسۋ پوليۋسٸنە جەنە ورتالىق ازيياداعى جەتەكشٸ تەحنولوگييالىق ەرٸ ينۆەستيتسييالىق ورتالىقتاردىڭ بٸرٸنە اينالۋعا تولىق ەلەۋەتكە يە.