قازاقستان ستاتي ٸسٸ بويىنشا سوت پروتسەستەرٸنە قانشا قاراجات جۇمساعانى تۋرالى دەرەكتەر پايدا بولدى, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz Shiskin like تەلەگرام ارناسىنا سٸلتەپ.
اناتوليي ستاتي 2013 جىلدىڭ جەلتوقسانىنان باستاپ قازاقستان بۇل ٸس بويىنشا سوت شىعىندارىنا 300 ميلليون اقش دوللارىنان استام قاراجات جۇمسادى دەپ مەلٸمدەگەن بولاتىن. الايدا قازاقستاننىڭ ەدٸلەت مينيسترلٸگٸ بۇل اقپاراتتى جوققا شىعارىپ.
«سىبايلاس جەمقورلىقتى زەرتتەۋ قورى» 2021 جىلى جۋرناليستەردٸڭ وسى ٸسكە بايلانىستى تٸكەلەي جەنە جاناما مٷلٸكتٸك شىعىنداردى ەسەپتەپ شىققانىن جازعان بولاتىن. سول ەسەپ بويىنشا شىعىن كٶلەمٸ - 337 ميلليون اقش دوللار.
دەپۋتات ازات پەرۋاشەۆتٸڭ ايتۋىنشا, كەيبٸر دەرەكتەرگە سەيكەس, قازاقستان سوت پروتسەستەرٸنە ستاتي تالاپ ەتكەن سومادان ەكٸ ەسە كٶپ قاراجات جۇمساعان. 2024 جىلدىڭ ناۋرىزىندا ول وسى كٶپجىلدىق سوت ٸستەرٸنە جۇمسالعان شىعىنداردى ناقتىلاۋ ٷشٸن دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى. سول كەزدە مەجٸلٸسمەن قازاقستاننىڭ بۇل ٸس بويىنشا مٷددەلەرٸن ۇزاق ۋاقىت بويى قورعاعان Bolashak Consulting Group زاڭگەرلٸك فيرماسىنا مەملەكەت جىل سايىن 60 ميلليون دوللار تٶلەپ وتىرعانىن مەلٸمدەدٸ.
ەسكە سالايىق, كٷنٸ كەشە قازاقستاننىڭ ٷكٸمەتٸ, ۇلتتىق بانك جەنە ستاتي تاراپى كەلٸسٸمگە كەلٸپ, مۇناي-گاز سالاسىنداعى داۋ-دامايعا نٷكتە قويىلعانى بەلگٸلٸ بولدى.
بۇل تۋرالى ەدٸلەت مينيسترلٸگٸ حابارلادى.
"قول قويىلعان تٷپكٸلٸكتٸ رەتتەۋ تۋرالى بۇل كەلٸسٸم بارلىق اعىمداعى داۋلاردى بولاشاقتا قايتا قوزعاۋ قۇقىعىنسىز دوعارۋعا نەگٸز بولىپ تابىلادى. كەلٸسٸمنٸڭ ناقتى شارتتارى قۇپييا قالدىرىلادى", دەلٸنگەن مينيسترلٸك حابارلاماسىندا.
CEO Argentem Creek Partners دەنيەل چاپمان بۇل رەتتەۋ جۇمىسى بارلىق تاراپتار ٷشٸن مەسەلەنٸ ەدٸل شەشۋ جولىن ٸزدەۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى قابىلداعان تەسٸلدٸ, بۇل اتالعان ەل ينۆەستوردىڭ قۇقىقتارى ساقتالاتىن ورىن بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ كٶرسەتەدٸ.
"بٸز پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆقا شەتەلدٸك ينۆەستورلاردىڭ قازاقستان تۋرالى تٷسٸنٸگٸن ٶزگەرتۋدەگٸ كٶشباسشىلىعى ٷشٸن العىس ايتامىز. بٸز بولاشاقتا جاڭا جوبالارمەن جۇمىس ٸستەۋدٸ اسىعا كٷتەمٸز", - دەدٸ ول.
Argentem Creek Partners – ستاتي تاراپتارىنىڭ ينۆەستيتسييالىق قۇرالى - Tristan Oil Limited-تٸڭ كرەديتورلارى بولىپ تابىلاتىن ناقتى قورلاردىڭ ينۆەستيتسييالىق باسقارۋشىسى.
"ۇزاققا سوزىلعان داۋ-دامايعا نٷكتە قويىلعاننان كەيٸن قازاقستاندا ەكونوميكانى دامىتۋ ٷشٸن, ونىڭ ٸشٸندە ينۆەستيتسييالار تارتۋ ارقىلى, قوسىمشا مٷمكٸندٸكتەر پايدا بولادى. بۇل رەتتە, مەن بۇرىن اتاپ ٶتكەندەي, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن رەتتەۋ شەڭبەرٸندە قاراجات پايدالانىلمادى", - دەدٸ ەدٸلەت مينيسترٸ ازامات ەسقاراەۆ.
ايتا كەتەلٸك, 2018 جىلدىڭ قاڭتار ايىنىڭ باسىندا امستەردام سوتى مولدوۆان كەسٸپكەرٸنٸڭ شاعىمى بويىنشا, "سامۇرىق-قازىنا" ۇلتتىق ەل-اۋقات قورىنا تيەسٸلٸ KMG Kashagan BV گوللاند كومپانيياسىنىڭ 5,2 ملرد دوللار بولاتىن اكتسيياسىن بۇعاتتاۋ تۋرالى شەشٸمٸن ٶزگەرٸسسٸز قالدىردى.
ال بۇل سوت شەشٸمٸ 2017 جىلدىڭ 8 قىركٷيەگٸندە شىققان ەدٸ. ستوكگولم ساۋدا پالاتاسى باستاماسىمەن قۇرىلعان سوت قازاقستاندىق تاراپقا حالىقارالىق مٸندەتتەمەلەرٸن بۇزىپ, ستاتيگە زالال كەلتٸرگەن ٷشٸن 500 ميلليوننان استام دوللار تٶلەۋدٸ مٸندەتتەگەن. ال جەلتوقسان ايىندا ۇلتتىق قوردىڭ اكتيۆٸنە قىزمەت كٶرسەتەتٸن Bank of New York Mellon قازاقستان ۇلتتىق قورىنىڭ 22 ميلليارد دوللارىن بۇعاتتاعان ەدٸ.
ودان سوڭ ۇلتتىق قوردىڭ اقشاسىن رەتتەۋشٸ ۇلتتىق بانك ەلٸمٸزدٸڭ اتىنان قارسى شاعىم تٷسٸرگەنٸن مەلٸمدەدٸ. بٸزگە بەلگٸلٸ بولعانداي,قازاقستان مولدوۆان كەسٸپكەرٸ ستاتي مەن ونىڭ سىبايلاستارىن الاياقتىق ەرەكەتتەرٸ ٷشٸن "ۇجىمداسقان قىلمىسپەن جەنە سىبايلاس جەمقورلىقپەن كٷرەس تۋرالى" اقش زاڭى اياسىندا جازاعا تارتۋدى سۇرادى.
اناتولي ستاتي "بٸز قازاقستاننان ٶتەماقىنى اسىقپاي, بٸراق سەنٸمدٸ تٷردە ٶندٸرتٸپ جاتىرمىز. بٸرنەشە جىل بۇرىن قازاقستاننىڭ 1 ميلليارد دوللاردىڭ جارتىسىن تٶلەپ قۇتىلاتىن مٷمكٸندٸگٸ بولىپ ەدٸ. بٸراق وسى قوماقتى شىعىنداردان جەكە پايدا كٶرگەندەر باسقاشا شەشٸم قابىلدادى", – دەپ وتىرعان ەدٸ.
