قازاقستان سپورتىنا بٶلٸنگەن بيۋدجەت قارجىسى سوڭعى ٷش جىلدا ەكٸ ەسە ٶسسە دە, سپورتشىلارىمىزدىڭ حالىقارالىق ارەنالارداعى كٶرسەتكٸشتەرٸ كٶڭٸل كٶنشٸتپەي تۇر. جوعارى اۋديتورلىق پالاتانىڭ ساراپشىلارى وسىنداي توقتامعا كەلٸپ, سپورت سالاسىنداعى بيۋدجەت قاراجاتىن پايدالانۋدىڭ تيٸمدٸلٸگٸنە ٷلكەن كٷمەن كەلتٸردٸ,دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
2021 جىلى ەلٸمٸزدٸڭ سپورت سالاسىنا 153 ملرد تەڭگە بٶلٸنسە, بۇل كٶرسەتكٸش 2024 جىلى 315 ملرد تەڭگەگە دەيٸن ارتقان. ياعني, مەملەكەتتٸك قارجىلاندىرۋ ەكٸ ەسەگە ۇلعايعانىمەن, حالىقارالىق دەڭگەيدەگٸ جەتٸستٸكتەرٸمٸز ەكٸ ەسە ٶسپەگەنٸ انىق بايقالادى.
اۋديتورلىق تەكسەرۋ نەتيجەسٸندە ٷش جىل ٸشٸندە 17 ملرد تەڭگەگە جۋىق زاڭبۇزۋشىلىقتار انىقتالعان. ونىڭ 13,7 ملرد تەڭگەسٸ تيٸمسٸز جۇمسالسا, 2,8 ملرد تەڭگە دۇرىس جوسپارلانباعاندىقتان مٷلدە ٸزٸم-قايىمسىز كەتكەن.
"ماماندار سپورتتىڭ دامۋىنا قارجىنىڭ كٶپتٸگٸ ەمەس, جٷيەلٸ جۇمىستىڭ جوقتىعى كەدەرگٸ بولىپ وتىرعانىن العا تارتادى. سوڭعى جىلدارى قابىلدانعان مەملەكەتتٸك باعدارلامالاردىڭ كٶبٸ بٸر-بٸرٸن قايتالايدى. بۇل جوسپارلاردىڭ كەيبٸر مٸندەتتەرٸ تەك قاعاز جٷزٸندە قالىپ, كەلەسٸ باعدارلامالارعا كٶشٸپ وتىرعان. سونىمەن بٸرگە سپورتقا بٶلٸنەتٸن قارجى ناقتى نەتيجە بەرەتٸن وليمپيادالىق سپورت تٷرلەرٸنە ەمەس, كەيبٸر فەدەراتسييالاردىڭ مٷددەسٸنە ساي, وليمپيادالىق ەمەس سپورت تٷرلەرٸنە باعىتتالىپ كەتكەن. 46 جازعى وليمپيادالىق سپورت تٷرٸنٸڭ 19-ىندا سپورتشىلاردى دايارلاۋعا ارنالعان ناقتى باعدارلاما مٷلدە بولماعان. سونىڭ كەسٸرٸنەن قازاقستان بەس سپورت تٷرٸنەن تٸپتٸ وليمپيادانىڭ ٸرٸكتەۋ جارىستارىنا دا قاتىسا المادى. ال وسى باعىتتا بٶلٸنگەن 2 ملرد تەڭگە ەش نەتيجە بەرمەي, بوسقا كەتتٸ", - دەيدٸ ranking.kz ساراپشىلارى.
بۇدان بٶلەك, سپورت ۇيىمدارىنىڭ باسشىلارى ٶزٸن-ٶزٸ ماراپاتتاۋ ٸسٸمەن دە اينالىسقان.
ەكٸمشٸلٸككە استا-تٶك سىياقى, ال بالالار سپورتىنا تٷك تە جوق
مىسالى, جوعارى اۋديتورلىق پالاتانىڭ دەرەگٸنشە, سپورتتى دامىتۋ ديرەكتسيياسىنىڭ ەكٸمشٸلٸك قىزمەتكەرلەرٸ سوڭعى ٷش جىلدا ٶزدەرٸنە 3,5 ملرد تەڭگەدەن استام سىياقى جازعان. تٸپتٸ, كەيبٸر قىزمەتكەرلەردٸڭ سىياقىسى جالاقى مٶلشەرٸنەن دە اسىپ كەتكەن. ورتاشا ەسەپپەن, ەر ادام جىلىنا 7,7 ملن تەڭگە, ياعني ايىنا شامامەن 640 مىڭ تەڭگەدەن سىياقى الىپ وتىرعان.
"قارجىنىڭ بٶلٸنۋٸ جاعىنان تاعى بٸر قىزىق جاعداي بايقالادى. مەسەلەن, مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, ٶتكەن جىلى سپورتتىق ۇيىمداردىڭ باسىم بٶلٸگٸنٸڭ قارجىلاندىرىلۋى ٶسكەن, الايدا ەڭ ماڭىزدى ۇيىمدار – بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەردٸڭ سپورت مەكتەپتەرٸنٸڭ بيۋدجەتٸ بٸردەن قىسقارىپ كەتكەن. بجسم جەنە رەسپۋبليكالىق جوعارى سپورت شەبەرلٸگٸ مەكتەپتەرٸنٸڭ قارجىلاندىرىلۋى 25%-عا ازايعان. ەگەر 2023 جىلى بۇل ۇيىمدارعا 121 ملرد تەڭگە بٶلٸنسە, 2024 جىلى بار-جوعى 91 ملرد تەڭگە تيگەن. ەسٸرەسە, ەڭ ماڭىزدى باپ – جالاقى قورى 22,4%-عا قىسقارعان. ال رەسپۋبليكالىق جوعارى سپورت شەبەرلٸگٸ مەكتەپتەرٸنٸڭ قارجىسى 65,9%-عا ازايعان", - دەيدٸ ساراپشىلار.
كەرٸسٸنشە, سپورتتا دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپ-ينتەرناتتار بىلتىر 69,3%-عا ارتىق قارجى الىپ, 29,7 ملرد تەڭگەگە جەتكەن. ال رەسپۋبليكالىق وليمپيادالىق دايارلىق ورتالىقتارى مەن جوعارى سپورت شەبەرلٸگٸ مەكتەپتەرٸ ەرقايسىسى 16,7 ملرد تەڭگە الىپ, ولاردا دا قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸ ايتارلىقتاي ٶسكەن.
بۇل مەسەلەنٸ رەتتەۋدٸڭ بٸر جولى رەتٸندە مينيسترلٸك 2026 جىلدان باستاپ بالالاردىڭ سپورت مەكتەپتەرٸن جان باسىنا قارجىلاندىرۋ جٷيەسٸن ەنگٸزۋدٸ جوسپارلاپ وتىر. بۇل ەدٸس قارجىنى ەدٸل بٶلۋگە جەنە بالالار اراسىندا ەڭ تانىمال سپورت تٷرلەرٸن انىقتاپ, باسىم باعىتتاردى ايقىنداۋعا مٷمكٸندٸك بەرمەك.
ەلٸمٸزدە سپورتپەن شۇعىلدانۋشىلار سانى كٷرت ازايعان
جالپى بۇقارالىق سپورت سالاسىنىڭ ٶزٸندە دە جاعداي جاقسارىپ تۇرعان جوق. مينيسترلٸكتٸڭ مەلٸمەتٸنشە, ٶتكەن جىلى ەلٸمٸزدە سپورتپەن شۇعىلداناتىنداردىڭ جالپى سانى 8,4 ملن ادامدى قۇراعان. بۇل كٶرسەتكٸش بٸر جىل بۇرىنعىدان 9,8%-عا, ياعني 750,4 مىڭ ادامعا ازايعان. وليمپيادالىق سپورت تٷرلەرٸن تاڭداعانداردىڭ سانى – 4,3 ملن ادام, وليمپيادالىق ەمەس سپورتتى – 1,8 ملن, ۇلتتىق سپورت تٷرلەرٸن 666,9 مىڭ ادام تاڭداعان.
ەلدە ەڭ كٶپ تاراعان سپورت تٷرٸ – فۋتبول. بىلتىر بۇل سپورتپەن كەسٸبي جەنە ەۋەسقوي تٷردە اينالىساتىنداردىڭ سانى 1,1 ملن ادامنان اسقان. ودان كەيٸنگٸ ورىندا – ۆولەيبول (767,6 مىڭ ادام), ٷشٸنشٸ ورىندا – باسكەتبول (656,4 مىڭ ادام).
سپورت ينفراقۇرىلىمىنا كەلسەك, رەسپۋبليكادا قازٸر 37,5 مىڭنان استام سپورت عيماراتى بار. ونىڭ جارتىسىنان كٶبٸ – 21,8 مىڭى اشىق سپورت الاڭدارى بولسا, 10 مىڭعا جۋىعى سپورت زالدار. بۇل سپورت زالداردىڭ ٷشتەن ەكٸسٸ وقۋ ورىندارىندا ورنالاسقان.
"بيۋدجەتتەن بٶلٸنگەن ميللياردتاردىڭ ناقتى قايتارىمى بولماي وتىر. جٷيەلٸ جۇمىس قالىپتاسپاي, سپورتقا قۇيىلعان قارجى قۇمعا سٸڭگەن سۋمەن تەڭ. مەملەكەتتٸڭ مٸندەتٸ – بٶلٸنگەن ەربٸر تەڭگەنٸڭ ناقتى نەتيجەسٸن تالاپ ەتۋ. ەزٸرگە سپورت سالاسىنداعى جاعداي, ٶكٸنٸشكە قاراي, كەرٸسٸنشە بولىپ تۇر", - دەيدٸ ranking.kz ساراشىلارى.
