قازاقستان ەۋروپالىق وداققا شيكٸ مۇناي ەكسپورتتاۋشى ٸرٸ ٷش ەلدٸڭ قاتارىنا كٸردٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
Eurostat مەلٸمەتٸنشە, 2024 جىلى ەو ەلدەرٸنٸڭ تەۋلٸگٸنە تۇتىنعان مۇناي كٶلەمٸ 9,1 ملن باررەلدى قۇرايدى. سونىڭ ٸشٸندە:
- اقش – تەۋلٸگٸنە 1,40 ملن باررەل (15,4%);
- نورۆەگييا – 1,10 ملن باررەل (12,1%);
- قازاقستان – 1,05 ملن باررەل (11,5%).
- ليۆييا – 0,67 ملن باررەل (7,4%);
- ساۋد ارابيياسى – 0,66 ملن باررەل (7,2%);
- يراك – 0,57 ملن باررەل (6,3%);
- نيگەرييا – 0,54 ملن باررەل (5,9%);
- برازيلييا – 0,45 ملن باررەل (4,9%);
- ۇلىبريتانييا – 0,41 ملن باررەل (4,6%).
2024 جىلى قازاقستان بارلىعى 68,6 ملن توننا مۇناي ەكسپورتتادى.قازاقستاننىڭ بۇلايشا رەيتينگ باسىنا قاراي شىعۋىنا ت.رتكٸ باستى بٸرنەشە فاكتور بار.بٸرٸنشٸدەن, ٷزدٸكسٸز مۇناي ٶندٸرۋشٸ قازاقستان ونىڭ كٶلەمٸن جىلدان جىلعا ۇلعايتا تٷسۋدە. ەكٸنشٸدەن, ٸرٸ كەن ورىنى پوتەنتسيالدارىنىڭ جوعارىلىعى. مەسەلەن, تەڭٸزدەگٸ كەڭ اۋقىمدى جوبانىڭ ۇلعايتىلۋىن ايتۋعا بولادى.
وسىنداي وڭ ديناميكاعا قاراماستان, 2025 جىلدىڭ باسىندا قازاقستاندىق مۇناي ەكسپورتىنا قاتىستى بەلگٸلٸ بٸر تەۋەكەلدەر تۋىندادى. اقش قازاقستاندىق مۇنايدى ەكسپورتتاۋعا ارنالعان نەگٸزگٸ ارتەرييا – كاسپيي قۇبىر كونسورتسيۋمىمەن (كقك) جەنە "تەڭٸزشەۆرويل" جوباسىمەن بايلانىستى وپەراتسييالارعا ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن شەكتەۋلەر ەنگٸزدٸ. بۇل شارالار بولاشاق جەتكٸزٸلٸمدەردٸڭ تۇراقتىلىعىنا قاتىستى الاڭداۋشىلىق تۋعىزدى جەنە ەكسپورتتىڭ ودان ارى ارتۋىنا كەدەرگٸ كەلتٸرۋٸ مٷمكٸن ەدٸ. الايدا بۇل ٸس ەدەل-جەدەل شەشٸلدٸ. 2025 جىلى 16 مامىردا اقش كاسپيي قۇبىر كونسورتسيۋمى مەن تەڭٸزشەۆرويلعا رەسەيگە قارسى سانكتسييالار اياسىندا مۇناي قىزمەتتەرٸن پايدالانۋعا رۇقسات بەردٸ. ياعني, اقش قارجى مينيسترلٸگٸنٸڭ شەتەلدٸك اكتيۆتەردٸ باقىلاۋ باسقارماسى (OFAC) رەسەيمەن بايلانىستى №124-شٸ - "كاسپيي قۇبىر كونسورتسيۋمى مەن "تەڭٸزشەۆرويل-مەن» بايلانىستى مۇناي قىزمەتتەرٸن اۆتوريتيزاتسييالاۋ " تۋرالى باس ليتسەنزيياسىن بەردٸ.
بۇل قۇجات كقك جەنە تشو جوبالارىنا بايلانىستى مۇناي قىزمەتتەرٸن ۇسىنۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
وسىلايشا 2025 جىلى 10 قاڭتاردا ("مۇناي قىزمەتتەرٸنە تىيىم سالۋ") جارييالانعان قاۋلىمەن تىيىم سالىنعان وسى ەكٸ كومپانييامەن بايلانىستى بارلىق وپەراتسييالارعا رۇقسات ەتٸلدٸ. ۋاقىتشا بەرٸلگەن بۇل قۇجاتتىڭ مەرزٸمٸ ماۋسىم اياعىندا اياقتالۋى تيٸس بولعان, ەندٸ ول ۇزاق مەرزٸمگە ۇزارتىلىپ وتىر.
اتاپ ايتقاندا, بۇل قۇجاتتىڭ باستى ەرەكشەلٸگٸ - باس ليتسەنزييانىڭ b تارماعى. بۇل تارماققا سەيكەس, مىنانداي ارتىقشىلىق قاراستىرىلادى: رەسەيدٸڭ زيياندى شەتەلدٸك قىزمەتكە سالىنعان سانكتسييالار تۋرالى ەرەجەلەرٸ بويىنشا تىيىم سالىنعان كەز-كەلگەن وپەراتسييالاردى جٷرگٸزۋگە رۇقسات بەرمەيدٸ, 31 CFR, 587-بٶلٸم (RuHSR), ونىڭ ٸشٸندە RuHSR-گە سەيكەس بۇعاتتالعان كەز-كەلگەن ادامنىڭ قاتىسۋىمەن بولاتىن وپەراتسييالار, ەگەر (!) جەكە-دارا رۇقسات ەتٸلگەن جاعدايلاردى قوسپاعاندا.
ايتا كەتسەك, بۇل ليتسەنزييا امەريكالىق كومپانييالاردىڭ رەسەي تەرريتوريياسىندا مۇناي ٶندٸرۋ نەمەسە تاسىمالمەن اينالىسۋىنا رۇقسات بەرەدٸ.
