قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ بيىلعى قاڭتار-شٸلدە ايلارىنداعى ٶسٸمٸنە قاتىستى رەسمي دەرەكتەر جارييالاندى. مەلٸمەتتەرگە سەيكەس, سىرتقى نارىقتارداعى تۇراقسىزدىق پەن تٷرلٸ ەكونوميكالىق سىن-قاتەرلەرگە قاراماستان, ەل ەكونوميكاسى تۇراقتى ٶسٸم كٶرسەتٸپ وتىر, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
ۇلتتىق ستاتيستيكاعا سەيكەس, 2026 جىلدىڭ العاشقى جەتٸ ايىندا قازاقستاننىڭ جالپى ٸشكٸ ٶنٸمٸ (جٸٶ) 4,1%-عا ٶستٸ. بۇل كٶرسەتكٸش بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىقتاعى دەڭگەيمەن شامالاس بولعانىمەن, ساراپشىلار ونى ەكونوميكا تۇراقتىلىعىنىڭ بەلگٸسٸ رەتٸندە باعالايدى.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, مۇناي ٶندٸرۋ كٶلەمٸ 8,9%-عا تٶمەندەپ, ەلەمدٸك نارىقتاردا قۇبىلمالىلىق ساقتالعانىنا قاراماستان, جٸٶ ٶسٸمٸ بەسەڭدەگەن جوق. بۇعان نەگٸزگٸ ٷلەستٸ شيكٸزاتتىق ەمەس سەكتور قوستى. اتالعان سالانىڭ ٶسٸمٸ 5,4%-دى قۇرادى.
ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ قارقىندى دامىپ جاتىر
ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىنداعى ەڭ جوعارى ٶسٸم ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸندە تٸركەلدٸ. سالاداعى ٶندٸرٸس كٶلەمٸ بٸر جىلدا 9%-عا ارتقان.
ٶسٸم كٶرسەتكەن نەگٸزگٸ باعىتتار:
ماشينا جاساۋ – 22%;
تاماق ٶنٸمدەرٸن ٶندٸرۋ – 13,9%;
حيمييا ٶنەركەسٸبٸ – 26,9%;
فارماتسەۆتيكا ٶندٸرٸسٸ – 38,5%;
قۇرىلىس ماتەريالدارىن شىعارۋ – 9,4%;
دايىن مەتالل بۇيىمدارىن ٶندٸرۋ – 35%.
ساراپشىلار مۇنى ٶندٸرٸستٸك ەلەۋەتتٸڭ كٷشەيۋٸمەن جەنە ٶڭدەۋشٸ سەكتورعا ينۆەستيتسييالاردىڭ ارتۋىمەن بايلانىستىرادى.
شيكٸزاتتىق ەمەس سالالار ەكونوميكانىڭ قوزعاۋشى كٷشٸنە اينالۋدا
ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸنەن بٶلەك, بٸرقاتار باسقا سالالار دا وڭ ديناميكا كٶرسەتتٸ:
قۇرىلىس – 15,3%;
كٶلٸك جەنە قويمالاۋ – 7,4%;
ساۋدا – 5,9%;
اۋىل شارۋاشىلىعى – 5%;
بايلانىس سالاسى – 4,3%.
ەكونوميستەردٸڭ پٸكٸرٸنشە, سوڭعى جىلدارى اۋىل شارۋاشىلىعى, لوگيستيكا جەنە ٶندٸرٸس سالالارىنا ينۆەستيتسييا كٶلەمٸنٸڭ ارتۋى جاڭا جوبالاردىڭ ٸسكە قوسىلۋىنا مٷمكٸندٸك بەردٸ. نەتيجەسٸندە شيكٸزاتتىق ەمەس سەكتورلاردىڭ ەكونوميكاداعى ٷلەسٸ كٷشەيٸپ كەلەدٸ.
مىسالى, ٶتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مۇناي ٶندٸرۋ سالاسىنىڭ جٸٶ قۇرىلىمىنداعى ٷلەسٸ 8%-دان تٶمەن تٷسكەن.
ەكونوميكانىڭ مۇنايعا تەۋەلدٸلٸگٸ ازايىپ كەلەدٸ
بۇرىن قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ٶسٸمٸ كٶبٸنە شيكٸزات نارىعىنداعى جاعدايعا بايلانىستى بولاتىن. مۇناي ٶندٸرٸسٸ تٶمەندەسە, جٸٶ ٶسٸمٸ دە باياۋلاپ, ال ٶندٸرٸس ارتسا, ەكونوميكا قارقىن الاتىن.
قازٸرگٸ ستاتيستيكا بۇل تەۋەلدٸلٸكتٸڭ ەلسٸرەپ كەلە جاتقانىن كٶرسەتەدٸ. ساراپشىلار مۇنى ەكونوميكانى ەرتاراپتاندىرۋ ساياساتىنىڭ نەتيجەسٸ دەپ باعالايدى.
ٶنەركەسٸپتٸك ەلەۋەتتٸڭ كٷشەيۋٸ, دامۋ ينستيتۋتتارىنىڭ بەلسەندٸ جۇمىسى, كٶلٸك ينفراقۇرىلىمىنىڭ جاڭارۋى, وتاندىق ٶندٸرۋشٸلەر مەن شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ قولداۋ شارالارى ەكونوميكانىڭ جاڭا ٶسٸم نٷكتەلەرٸن قالىپتاستىرىپ جاتىر. سونىمەن قاتار ينۆەستيتسييالار دا بارعان سايىن شيكٸزاتتىق ەمەس سالالارعا باعىتتالۋدا.
وسىنىڭ نەتيجەسٸندە قازاقستان ەكونوميكاسى سىرتقى فاكتورلارعا تٶزٸمدٸ بولىپ, تۇراقتى ٶسٸم تراەكتوريياسىن ساقتاپ كەلەدٸ.
