سوت شەشٸمٸ بويىنشا قازاقستان پايداسىنا 2-4 ميلليارد دوللار سوما اۋدارىلۋى تيٸس ەدٸ. DALA INSIDE دەرەككٶزٸ KPO مەن قازاقستان تاراپى جٷرگٸزٸپ جاتقان كەلٸسسٶزدەردٸڭ 3 ميلليارد دوللار تٶڭٸرەگٸنە توقتاعانىن ايتادى. بۇل شامامەن 1,5 تريلليون تەڭگە. ەگەر وسى سوما ۇلتتىق قورعا تٷسەتٸن بولسا, ول بيىل رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قوردان الۋى تيٸس 2,77 تريلليون تەڭگەنٸڭ جارتىسىنان استامىن جابا الادى.
ەسٸڭٸزدە بولسا, بيىل قازاقستان قاراشىعاناق بويىنشا حالىقارالىق اربيتراجدا جەڭٸسكە جەتتٸ. داۋدىڭ مەنٸ قاراپايىم تٸلمەن ايتقاندا مىنادا. قاراشىعاناق جوباسى ٶنٸمدٸ بٶلۋ كەلٸسٸمٸ ارقىلى جۇمىس ٸستەيدٸ. بۇل جٷيەدە ينۆەستور الدىمەن “شىعىن جۇمسادىم” دەيدٸ, سول شىعىندى ٶندٸرٸلگەن مۇنايدان قايتارىپ الادى, سودان كەيٸن عانا مەملەكەتپەن پايدانى بٶلٸسەدٸ. ەگەر ينۆەستور شىعىندى كٶپ كٶرسەتسە مەملەكەتكە تيەسٸلٸ ٷلەس ازايادى. قازاقستاننىڭ كٷدٸگٸ دە وسى بولدى.
«قازاقستان اتىنان ٶكٸلەتتٸ PSA كومانداسى تەۋەلسٸز اۋديت شاقىرعاندا, كونسورتسيۋم ۇسىنعان كەيبٸر شىعىنداردىڭ بٸزدٸڭ تاراپپەن كەلٸسٸلمەگەنٸ انىقتالعان. ناقتى فاكتٸلەردەن قاراشىعاناق ينۆەستورلارى بۇلتارا المادى. PSA وسى مانيپۋلياتسييالار كەسٸرٸنەن مەملەكەت ٷلەسٸنٸڭ قىسقارعانىن دەلەلدەپ, حالىقارالىق اربيتراجعا شىقتى. ەكٸ جىلعا سوزىلعان جابىق سوت پروتسەسٸندە قازاقستان جەڭٸپ شىقتى», - دەپ تٷسٸندٸرەدٸ, دەرەككٶز.
قازٸر تٶلەنەتٸن ٶتەماقىنىڭ فورماسى كەلٸسٸلۋدە. 3 ميلليارد دوللار ۇلتتىق قورعا تٸكەلەي تٷسۋٸ دە مٷمكٸن, نەمەسە PSA ەسەپتەرٸ قايتا قارالىپ, بٸرنەشە جىل ٸشٸندە مەملەكەتكە كٶبٸرەك ٷلەس تٷرٸندە كەلۋٸ مٷمكٸن. بٸزگە بٸرٸنشٸ ستسەناريي قولايلى. اقشا بٸردەن قورعا تٷسسە, قور ونى تيٸمدٸ ينۆەستيتسييالاپ, ٷستٸنەن پايدا ەكەلٸپ, قازىنانى تولتىرا الادى.
جالپى, بۇل بٸرٸنشٸ جەڭٸس ەمەس. 2012 جىلى قاراشىعاناق داۋى نەتيجەسٸندە كونسورتسيۋم قازمۇنايگازعا جوبانىڭ 10% ٷلەسٸن ساتۋعا مەجبٷر بولدى. ال 2020 جىلى تاعى 1,3 ميلليارد دوللار ٶتەماقى تٶلەدٸ.
قاراشىعاناقتان بٶلەك, قازاقستان قاشاعان جوباسى بويىنشا NCOC اكتسيونەرلەرٸنەن كٷكٸرتتٸ نورمادان ارتىق ساقتاۋ فاكتٸسٸ بويىنشا ەكولوگييالىق ايىپپۇل ٶندٸرٸپ الۋى تيٸس. قازٸر ونىڭ سوماسى 2,3 تريلليون تەڭگە اينالاسىندا بولىپ تۇر. بٸراق بۇل داۋ ەلٸ تولىق اياقتالعان جوق. كەي سوت شەشٸمدەرٸ وپەراتور پايداسىنا شىقتى, كەي پروتسەستەر جالعاسۋدا. سوندىقتان 2026 جىلى قاشاعاننان ۇلتتىق قورعا ناقتى اقشا تٷسەتٸنٸن بولجاۋ قيىن. سەبەبٸ اپەللياتسييا, كەلٸسٸم, قايتا ەسەپتٸڭ بارلىعى ۋاقىت ۋاقىت الادى.
