سوت شەشىمى بويىنشا قازاقستان پايداسىنا 2-4 ميلليارد دوللار سوما اۋدارىلۋى ءتيىس ەدى. DALA INSIDE دەرەككوزى KPO مەن قازاقستان تاراپى جۇرگىزىپ جاتقان كەلىسسوزدەردىڭ 3 ميلليارد دوللار توڭىرەگىنە توقتاعانىن ايتادى. بۇل شامامەن 1،5 تريلليون تەڭگە. ەگەر وسى سوما ۇلتتىق قورعا تۇسەتىن بولسا، ول بيىل رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قوردان الۋى ءتيىس 2،77 تريلليون تەڭگەنىڭ جارتىسىنان استامىن جابا الادى.
ەسىڭىزدە بولسا، بيىل قازاقستان قاراشىعاناق بويىنشا حالىقارالىق اربيتراجدا جەڭىسكە جەتتى. داۋدىڭ ءمانى قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا مىنادا. قاراشىعاناق جوباسى ءونىمدى ءبولۋ كەلىسىمى ارقىلى جۇمىس ىستەيدى. بۇل جۇيەدە ينۆەستور الدىمەن “شىعىن جۇمسادىم” دەيدى، سول شىعىندى وندىرىلگەن مۇنايدان قايتارىپ الادى، سودان كەيىن عانا مەملەكەتپەن پايدانى بولىسەدى. ەگەر ينۆەستور شىعىندى كوپ كورسەتسە مەملەكەتكە تيەسىلى ۇلەس ازايادى. قازاقستاننىڭ كۇدىگى دە وسى بولدى.
«قازاقستان اتىنان وكىلەتتى PSA كومانداسى تاۋەلسىز اۋديت شاقىرعاندا، كونسورسيۋم ۇسىنعان كەيبىر شىعىنداردىڭ ءبىزدىڭ تاراپپەن كەلىسىلمەگەنى انىقتالعان. ناقتى فاكتىلەردەن قاراشىعاناق ينۆەستورلارى بۇلتارا المادى. PSA وسى مانيپۋلياسيالار كەسىرىنەن مەملەكەت ۇلەسىنىڭ قىسقارعانىن دالەلدەپ، حالىقارالىق اربيتراجعا شىقتى. ەكى جىلعا سوزىلعان جابىق سوت پروسەسىندە قازاقستان جەڭىپ شىقتى»، - دەپ تۇسىندىرەدى، دەرەككوز.
ءقازىر تولەنەتىن وتەماقىنىڭ فورماسى كەلىسىلۋدە. 3 ميلليارد دوللار ۇلتتىق قورعا تىكەلەي ءتۇسۋى دە مۇمكىن، نەمەسە PSA ەسەپتەرى قايتا قارالىپ، بىرنەشە جىل ىشىندە مەملەكەتكە كوبىرەك ۇلەس تۇرىندە كەلۋى مۇمكىن. بىزگە ءبىرىنشى سەناريي قولايلى. اقشا بىردەن قورعا تۇسسە، قور ونى ءتيىمدى ينۆەستيسيالاپ، ۇستىنەن پايدا اكەلىپ، قازىنانى تولتىرا الادى.
جالپى، بۇل ءبىرىنشى جەڭىس ەمەس. 2012 جىلى قاراشىعاناق داۋى ناتيجەسىندە كونسورسيۋم قازمۇنايگازعا جوبانىڭ 10% ۇلەسىن ساتۋعا ءماجبۇر بولدى. ال 2020 جىلى تاعى 1،3 ميلليارد دوللار وتەماقى تولەدى.
قاراشىعاناقتان بولەك، قازاقستان قاشاعان جوباسى بويىنشا NCOC اكسيونەرلەرىنەن كۇكىرتتى نورمادان ارتىق ساقتاۋ فاكتىسى بويىنشا ەكولوگيالىق ايىپپۇل ءوندىرىپ الۋى ءتيىس. ءقازىر ونىڭ سوماسى 2،3 تريلليون تەڭگە اينالاسىندا بولىپ تۇر. ءبىراق بۇل داۋ ءالى تولىق اياقتالعان جوق. كەي سوت شەشىمدەرى وپەراتور پايداسىنا شىقتى، كەي پروسەستەر جالعاسۋدا. سوندىقتان 2026 جىلى قاشاعاننان ۇلتتىق قورعا ناقتى اقشا تۇسەتىنىن بولجاۋ قيىن. سەبەبى اپەللياسيا، كەلىسىم، قايتا ەسەپتىڭ بارلىعى ۋاقىت ۋاقىت الادى.
