«ۇلى دالانىڭ ۇلى ەسٸمدەرٸ» جوباسىن ٶزەكتٸ قىلۋ, تاڭداۋدىڭ عىلىمي-نەگٸزدٸ تالاپتارىن قالىپتاستىرۋ جەنە اقپاراتتىق قولداۋ جٶنٸندەگٸ تالدامالىق زەرتتەۋ» جوباسى اياسىندا ٶتكٸزٸلگەن ٸس-شارانى ش.ش.ۋەليحانوۆ اتىنداعى تاريح جەنە ەتنولوگييا ينستيتۋتى مەن ق.ا.ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تٷرٸك ۋنيۆەرسيتەتٸ بٸرلەسە وتىرىپ ۇيىمداستىردى.
ٸس-شاراعا كەسٸبي تاريحشىلار, كٶرنەكتٸ قوعام قايراتكەرلەرٸ, مەملەكەتتٸك مەكەمە ٶكٸلدەرٸ مەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ پروفەسسورلىق-وقىتۋشى قۇرامى, عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىنىڭ عالىمدارى, دوكتورانتتار, ماگيسترانتتار مەن ستۋدەنتتەر جەنە باق ٶكٸلدەرٸ قاتىستى.
دٶڭگەلەك ٷستەلدٸڭ مودەراتورى – ق.ا. ياساۋي ات. حالىقارالىق قازاق-تٷرٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ وقىتۋشىسى, ت.ع.د., پروفەسسور – تۇرسىن حازٸرەتەلٸ بولدى.
ش.ش. ۋەليحانوۆ اتىنداعى تاريح جەنە ەتنولوگييا ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرلەرٸ س.ق.شٸلدەباي مەن ف.ر.لەباەۆ جيىنعا قاتىسۋشىلاردى «ۇلى دالانىڭ ۇلى ەسٸمدەرٸ» عىلىمي جوباسىمەن تانىستىرىپ, ونىڭ ماقساتى مەن مٸندەتتەرٸ جٶنٸندە بايانداپ بەردٸ.
بۇل ەلباسىنىڭ «ۇلى دالانىڭ جەتٸ قىرى» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىنداعى تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا دٷنيەگە كەلگەنٸن ايتىپ جەتكٸزدٸ. «تۇلعالاندىرۋ سيپاتىنا يە بولعان» وتان تاريحىن شىنايى تٷردە تالداۋ ماقساتىندا بٸرتۋار قايراتكەرلەردٸڭ مەملەكەتتٸلٸككە, ەلدٸڭ عىلىمى مەن مەدەنيەتٸنە قوسقان ٷلەسٸن زەرتتەۋ ٶزەكتٸ بولىپ تابىلادى. جوبانىڭ ماقساتى, ونىڭ مٸندەتتەرٸ, جٷزەگە اسىرۋ ٷدەرٸسٸ جەنە كٷتٸلەتٸن نەتيجەسٸ تۋرالى اقپارات بەرٸلدٸ.
جيىنعا قاتىسقان دٸنتانۋشى-عالىم زٸكٸرييا جانداربەك قازاق حاندىعى بيلٸك جٷيەسٸندەگٸ ٶزگەرٸستەر تۋرالى سٶز قوزعادى. فيلوسوف دوساي كەنجەتاي تاريحتى جازۋ ٷشٸن تاريحي سانا, تاريحي تانىم, تاريحي تەجٸريبەنٸ انىقتاۋ, ونى تٷسٸنۋ جەنە پايدالانۋ كەرەكتٸگٸن باسا ايتتى.
مۇحتار قوجا ۇلى ەسٸمدەر جوباسىن ارحەولوگييالىق كٶزقاراس تۇرعىسىنان قاراستىردى. قازاق حاندارىنىڭ كٶبٸسٸ وڭتٷستٸكتە جاتقانىن, بٸرقاتارىن زەرتتەگەنٸن, ەلٸ دە زەرتتەۋدٸ تالاپ ەتەتٸندٸگٸن ايتتى. ورالدان كەلگەن سٷلەيمەنوۆ سايلاۋ حاميتۇلى «جەڭگٸر حان – رەفورماتور» اتتى تاقىرىپتا بايانداما جاساپ, جاڭا كٶزقاراستا زەرتتەۋدٸڭ قاجەتتٸلٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. پروفەسسور دەمەتكەن سٷلەيمەنوۆا باتىس الاشوردا تۋرالى تىڭ مەلٸمەتتەر كەلتٸرٸپ, حقتۋ كٸتاپحاناسىنا بٸرقاتار كٸتاپتار سىيعا تارتتى.
ستۋدەنتتەر قىزىعۋشىلىقتارى ويانىپ, سونىمەن قاتار سۇراقتارىن قويىپ, عالىمدارمەن پٸكٸر الماستى. سوڭى پٸكٸرتالاسقا ۇلاسقان دٶڭگەلەك ٷستەل جوعارى دەڭگەيدە ٶتتٸ.
ۇلى تۇلعالار – ٶزدەرٸنٸڭ مەدەني-عىلىمي, رۋحاني-ەلەۋمەتتٸك باسىمدىلىقتارى ارقىلى تاريحتىڭ سان الۋان بەلەستەرٸندە ەل مەن جەردٸڭ قاجەتتٸلٸكتەرٸن اناعۇرلىم تولىق قاناعاتتاندىرىپ, ونىڭ دامۋىنا ايتارلىقتاي ٷلەس قوسقان, اتقارعان قىزمەتٸ ٶز ٶلكەسٸنٸڭ اياسىنان شىعىپ, ەرتٷرلٸ تاريحي دەۋٸرلەر مەن كەزەڭدەردە بٷكٸل قازاق دالاسىنا تانىمال بولعان ادامدار. سونىڭ ٸشٸندە قازاق حاندىعىنىڭ كٶرنەكتٸ تۇلعالارىن دەرٸپتەۋ, ناسيحاتتاۋ زور يدەولوگييالىق جەنە تەربيەلەۋ ماڭىزىنا يە, ٶسكەلەڭ ۇرپاقتى وتان سٷيۋ جەنە جوعارى دەڭگەيلٸ مەدەنيەتكە باۋلۋعا ىقپال ەتەدٸ.
ەلباسى ن.ە. نازارباەۆتٸڭ «ۇلى دالانىڭ جەتٸ قىرى» باعدارلامالىق ماقالاسىنداعى تاپسىرمالارىن ورىنداۋ اياسىندا اتاقتى قازاق حاندارى مەن سۇلتاندارى, باتىرلار مەن بيلەرٸ ەلٸمٸزدٸڭ سيمۆولى ەرٸ ماقتانىشى, ونىڭ مۇراتى ەرٸ ٶنەگەسٸ بولىپ تابىلادى.
دٶڭگەلەك ٷستەلدٸڭ تٷبٸ بٸر تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ استاناسى – تٷركٸستان قالاسىندا ٶتۋٸ دە زاڭدىلىقتىڭ بٸر بەلگٸسٸ.
لەباەۆ فارحات راشيدۇلى –
ش.ۋەليحانوۆ اتىنداعى تاريح جەنە ەتنولوگييا ينستيتۋتىنىڭ
تاريحي دەموگرافييا جەنە قحا بٶلٸمٸنٸڭ عىلىمي قىزمەتكەرٸ, PhD دوكتورانت
