بٸز بۇل جولى ساعاديەۆتٸڭ رەفورماسىن تاعى دا تالقىلاپ جاتقىمىز جوق. مينيستردٸڭ بۇل رەفورماسى بٸراز جىل ٶتكەننەن كەيٸن ۇمىتىلۋى مٷمكٸن. جالاۋلاتىپ باستالعان تالاي رەفورما بەت-اۋزىمەن جەر سٷزە قۇلاپ, مٷردەم كەتتٸ ەمەس پە? سوندىقتان ساعاديەۆتٸڭ باستاماسىن سٶز قىلعىمىز جوق.
بٸراق مەدەنيەت مينيسترٸ ارىستانبەك مۇحامەديۇلى مەن حرومتاۋ اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ ايازباي وسمانعاليەۆتٸڭ قازاق تٸلٸنە قاتىستى كٶزقاراسى ارقامىزعا ايازداي باتقانى انىق.
سوندىقتان ارىستانبەك اعايدىڭ قاتە قاعازعا قول قويىپ, ودان سوڭ, حالىق الدىندا اقتالىپ, ەكٸ رەت ابىروي-بەدەلٸنە نۇقسان كەلتٸرگەنٸ ۇيات بولدى.
بٷگٸندە بٸزدٸڭ شەنەۋنٸكتەر حالىقتان كەشٸرٸم سۇراۋعا داعدىلانباعان. بەرٸ بالا سەنبەيتٸن ەڭگٸمەنٸ ايتىپ, اقتالۋعا قۇمار. ەگەر ارىستانبەك مىرزا: «قاتە بٸزدەن كەتتٸ. بۇل ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرامىز. جاۋاپتى ادام جازاسىن الادى. حالىقتان كەشٸرٸم سۇرايمىن» دەسە, تاۋى شاعىلىپ قالار ما ەدٸ? جوق. قايتا حالىقتىڭ الدىندا مينۋسقا كەتكەن بەدەلٸ بٸر ەلٸ بولسا دا كٶتەرٸلٸپ قالار ەدٸ. امال نە. ارەكەڭ مۇنداي قادامعا بارا المادى. قازاق تٸلٸن قادٸر تۇتىپ, حالىقتىڭ الدىندا كٸشٸرەيۋگە كٸسٸلٸگٸ جٸبەرمەگەن سىڭايلى. ەڭ سوڭىندا سكانەر كٸنەلٸ بولىپ شىقتى.
جالپى, قازاق تٸلٸ ارىستانبەك مۇحامەديۇلىنىڭ كٸشٸرەيۋٸنە مۇقتاج ەمەس. بٸراق تٸلدٸ قورعايدى, دامىتادى دەگەن مينيسترلٸك قىزمەتكەرلەردٸڭ قازاق تٸلٸنە بۇلايشا بەي-جاي قاراۋى ەلٸمٸز ٷشٸن «تٶتەنشە وقيعا» بولۋى كەرەك ەدٸ. يە, كەدٸمگٸ مەملەكەت بولىپ اياعىنان تٸك تۇراتىن «تٶتەنشە وقيعا».
قىزىلاعاشتى سۋ باسىپ, قاپىدا بٸراز ادامنان ايىرىلعانىمىزدا ەل بولىپ ازا تۇتتىق قوي. مەدەنيەت مينيسترلٸگٸ قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ قاتە-قاتە قاعازى جارييا بولعان سەتتە ٷكٸمەتٸمٸز دابىل قاعىپ, بارلىق ۆەدومستۆولارداعى حاتشىلاردىڭ قازاق تٸلٸن قانشالىقتى مەڭگەرگەنٸن تەكسەرٸپ, شەتٸنەن سىناقتان ٶتكٸزۋٸ تيٸس ەدٸ.
ەسٸڭٸزدە بولار, قىزىلاعاشتى سۋ العاندا ەلٸمٸزدەگٸ بٷكٸل سۋ قويمالارى بٸر اپتانىڭ ٸشٸندە تەكسەرۋدەن ٶتٸپ, قۇتقارۋ قىزمەتٸنٸڭ دايىندىعى سىنالدى ەمەس پە? مەدەنيەت مينيسترلٸگٸنەن شۋ شىققاندا دەل وسىنداي دابىل قاعىلۋى تيٸس ەدٸ.
ٶكٸنٸشكە قاراي, ٷكٸمەت بۇعان سەلت ەتكەن جوق. تٸپتٸ, كەرٸم مەسٸموۆ باستاعان ٷكٸمەت مٷشەلەرٸ وسىنداي بٸر «وقيعانىڭ» ورىن العانىنان بٸلمەي قالعان سيياقتى.
قازٸر شەنەۋنٸكتەردٸڭ قازاق تٸلٸنٸڭ ەسەبٸنەن ۋاقىت ٷنەمدەۋٸ ەدەتكە اينالىپ بارا جاتقانداي... بەرٸ بايانداماسىنىڭ باسىن قازاقشا باستاپ, ارى قاراي جالپى جۇرتقا تٷسٸنٸكتٸ بولۋى ٷشٸن ورىسشا جورعالاي جٶنەلەدٸ. بۇدان نەنٸ اڭعارامىز? باسشىلاردىڭ تٸل مەسەلەسٸنە كەلگەندە تايعاناق, ٶزٸندٸك ۇستانىمى جوق ەكەنٸن بايقايمىز.
ەگەر جالپىعا تٷسٸنٸكتٸ ەرٸ ۋاقىت ٷنەمدەۋ كەرەك بولسا شەنەۋنٸكتەرٸمٸز بايانداماسىن بٸردەن اعىلشىن تٸلٸندە جاساسىن. مەكتەپ وقۋشىلارى اعىلشىن تٸلٸندە ساباق وقۋدى تالاپ ەتكەندە شەندٸلەردەن نەگە اعىلشىن تٸلٸندە بايانداما جاساۋدى تالاپ ەتپەيمٸز.
بٸزدٸڭشە, اعىلشىن تٸلٸن مەڭگەرۋدٸ الدىمەن شەنەۋنٸكتەردەن باستاۋ كەرەك. قاراپايىم حالىق بارىن سالىپ اعىلشىن تٸلٸن ٶز بەتٸنشە ٷيرەنٸپ جاتىر. بٸزدٸڭ قاي شەنەۋنٸك پ.پوروشەنكو سيياقتى اعىلشىنشا اعىپ تۇر. ەشقايسىسى. مەملەكەتتٸڭ قارجىسىن شاشىپ, «بولاشاق» ارقىلى باتىستا بٸلٸم العان «بالاپان شەنەۋنٸكتەردٸڭ» ٶزٸ قاستارىنان تٸلماشتارىن تاستامايدى. بٸراق بالا-شاعادان اعىلشىنشانى تالاپ ەتكەندە بەلەدەي...
سوندىقتان تٸل ٷيرەنۋدٸ, تٸلٸن تٷزەۋدٸ شەنەۋنٸكتەر ٶزدەرٸنەن باستاۋى كەرەك.
جاربول كەنتۇلى
