Freedom Inside '26

قارقارالىداعى ەتنوگاستروفەستيۆالگە 20 مىڭنان استام ادام جينالدى

قارقارالىداعى ەتنوگاستروفەستيۆالگە 20 مىڭنان استام ادام جينالدى
فوتو: الەكساندر مارچەنكو

بٸر كٷنگە قارقارالى قىمىزدىڭ استاناسىنا اينالدى. دەستٷرلٸ دالا سۋسىنىنان دەم تاتۋ ٷشٸن قازاقستاننىڭ تٷكپٸر-تٷكپٸرٸنەن 20 مىڭنان استام ادام كەلدٸ. ٶندٸرۋشٸلەر فەستيۆالگە 30 توننا ۇلتتىق سۋسىن الىپ كەلدٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.

مەرەكەنٸڭ اشىلۋ سالتاناتىندا قاراعاندى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ ەرماعانبەت بٶلەكپاەۆ دەستٷرلەردٸ ساقتاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.

– بٷگٸندە تەحنولوگييالار ەلەمٸ قارىشتاپ دامىعان سايىن ادامدار تابيعي ٶنٸمدەردٸ بۇرىنعىدان دا جوعارى باعالاي باستادى. سوندىقتان بٷكٸل ەلەمدە ورگانيكالىق ٶنٸمدەر مەن ەكولوگييالىق تازا تاعامدارعا دەگەن قىزىعۋشىلىق ارتىپ كەلەدٸ. قازاق حالقى ٷشٸن بۇل جاڭالىق ەمەس. اتا-بابالارىمىز ەجەلدەن تابيعاتپەن ٷندەستٸكتە ٶمٸر سٷرگەن. سول تابيعي تازالىقتىڭ دەمٸ قىمىزدىڭ قۇرامىندا ساقتالعان. بٷگٸندە قىمىز – تەك دەستٷردٸڭ بٸر بٶلٸگٸ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار زاماناۋي ەكونوميكانىڭ, گاسترونومييالىق تۋريزمنٸڭ جەنە ۇلتتىق برەندتٸڭ ماڭىزدى ەلەمەنتٸ. ەر حالىقتى ونىڭ تاريحى مەن مەدەنيەتٸ عانا ەمەس, ۇلتتىق تاعامدارى ارقىلى دا تانيدى, – دەدٸ ٶڭٸر باسشىسى.

فەستيۆال ۇيىمداستىرۋشىلارى مەن قاتىسۋشىلارىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتٸنٸڭ سەناتى مەن مەجٸلٸسٸنەن, سونداي-اق پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى, مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترٸ ايدا بالاەۆادان قۇتتىقتاۋ حاتتار جولداندى.

بيىلعى بايقاۋدا ٷزدٸك اتانۋ ٷشٸن 37 قىمىز ٶندٸرۋشٸ باق سىناۋدا.

– بايقاۋعا قاتىسۋشىلاردىڭ ەرقايسىسى مۇقييات ٸرٸكتەۋدەن ٶتتٸ. بٸز سۋسىنعا زەرتحانالىق تالداۋ جٷرگٸزٸپ, شارۋاشىلىقتاردىڭ جۇمىسىمەن تانىستىق. ەندٸ ٶز باعاسىن قازىلار القاسى بەرەدٸ. ونىڭ قۇرامىندا سەگٸز ادام بار: عالىم-بيوحيميكتەر, قوعام جەنە مەدەنيەت قايراتكەرلەرٸ. سونىمەن قاتار فەستيۆال قوناقتارى اراسىندا ونلاين جەنە وفلاين داۋىس بەرۋ دە ۇيىمداستىرىلعان, – دەيدٸ BaiQymyz جوباسىنىڭ اۆتورى جۇماجان قالتاەۆ.

قازىلار القاسىنىڭ قۇرامىندا بەلگٸلٸ قوعام قايراتكەرٸ, ەلەمگە تانىمال قازاقستاندىق ەنشٸ ديماش قۇدايبەرگەننٸڭ ەكەسٸ قانات ايتباەۆ تا بار.

– قاتىسۋشىلار اراسىنان بٸرەۋٸن بٶلٸپ-جارىپ, ٷزدٸك دەپ تاڭداۋ ٶتە قيىن. ۇسىنىلعان ٶنٸمدەردٸڭ بارلىعى جوعارى دەڭگەيدە دايىندالعان. بٸز بارىنشا ەدٸل باعامىزدى بەرۋگە تىرىسامىز. بۇل فەستيۆال قارقارالىنىڭ كٶركەم تابيعات اياسىندا ٶتۋٸ ەرەكشە مەنگە يە. مۇنداي شارالار قازاق مەدەنيەتٸ مەن دەستٷرلەرٸن ناسيحاتتاپ قانا قويماي, ٶڭٸردٸڭ تۋريستٸك ەلەۋەتٸن دامىتۋعا دا ىقپال ەتەدٸ, – دەيدٸ قانات ايتباەۆ.

قاتىسۋشىلار قاتارىندا قارقارالى اۋدانىنىڭ قىمىز ٶندٸرۋشٸلەرٸ دە بار. مەرەكەنٸڭ امباسسادورلارى – تەگٸسشٸلدٸك اۋىلىنداعى «قارىنشي» شارۋا قوجالىعى. ٶتكەن جىلى ۇيىمداستىرىلعان العاشقى BaiQymyz فەستيۆالٸندە ولار ەكٸنشٸ ورىن يەلەنگەن بولاتىن. بيىل دا ولار جەڭٸسكە جەتۋدٸ ماقسات ەتٸپ وتىر.

قىمىز تٷرلٸ ۇلتتار مەن ەتنوستاردى بٸرٸكتٸرەدٸ. «بٸز بەرٸمٸز قازاقپىز», – دەيدٸ شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى الەكسەي ەفرەموۆ. ولاردىڭ كيٸز ٷيٸنٸڭ الدىندا ۇزىن-سونار كەزەك قالىپتاسقان. جۇبايى قىمىز قۇيىپ بەرٸپ جاتسا, الەكسەي سول سەتتە دەستٷرلٸ كٷبٸدە قىمىز پٸسٸپ وتىردى.

– ۇلتتىق سۋسىندى دەستٷرلٸ تەحنولوگييا بويىنشا دايىنداۋدى اۋىل اقساقالدارىنان ٷيرەندٸم. بۇل كەسٸپپەن كەسٸبي تٷردە 12 جىلدان بەرٸ اينالىسامىن, ال بيەنٸ مەكتەپ كەزٸمنەن باستاپ ساۋىپ كەلەمٸن. مەنٸڭ قىمىزىمنىڭ ەرەكشەلٸگٸ – ونى ىستالعان قازى قوسىپ دايىندايتىنىمدا, – دەيدٸ الەكسەي ەفرەموۆ.

فەستيۆالگە قاراعاندى قالاسىنان تەگٸن جەتۋگە مٷمكٸندٸگٸ دە جاسالدى: ارنايى اۆتوبۋس رەيستەرٸ ەكٸ باعىتتا دا ۇيىمداستىرىلدى.

قاراعاندىلىق زەۋرە مەديەۆا مەرەكەگە قاتىسۋ ٷشٸن تاڭعى ساعات بەستە تۇرعانىن ايتادى. ول بايقاۋعا قاتىسۋشىلاردىڭ باسىم بٶلٸگٸنٸڭ قىمىزىنان دەم تاتىپ ٷلگەرٸپ, ٶزٸ ٷشٸن ٷزدٸكتەرٸن دە انىقتاپ قويعان.

– مەرەكە كەرەمەت ۇيىمداستىرىلعان. قوناقتارعا ەتتەن دە, باۋىرساقتان دا, قىمىزدان دا دەم تاتقىزىپ,  جىلى شىرايمەن كٷتٸپ جاتىر. بارلىعى ٶتە دەمدٸ. وسىنداي شارانى ٶتكٸزگەن ۇيىمداستىرۋشىلارعا العىس ايتامىن. مۇنداي مەرەكەلەر ۇلتتىق دەستٷرلەردٸ جاڭعىرتۋ ٷشٸن, جاس ۇرپاق سالتىمىزدى بٸلٸپ ٶسۋٸ ٷشٸن قاجەت, – دەيدٸ زەۋرە مەديەۆا.

مەرەكەدە قىمىزبەن قاتار قازاقتىڭ دەستٷرلٸ تاعامدارىنىڭ دا الۋان تٷرٸنەن دەم تاتۋعا بولادى. الاڭدا فۋدتراكتار مەن فۋدكورتتار جۇمىس ٸستەدٸ.

ۇلتتىق سپورت تٷرلەرٸنٸڭ جانكٷيەرلەرٸ ٷشٸن دە قىزىقتى باعدارلامالار ەزٸرلەنگەن.

قوناقتار بەيگە, كٶكپار, اۋدارىسپاق, دەستٷرلٸ ساداق اتۋ, جامبى اتۋ جەنە تەڭگە ٸلۋ جارىستارىن تاماشالاي الادى.

ەرماعانبەت بٶلەكپاەۆ جارىسقا قاتىسۋشىلاردى قۇتتىقتاپ, ولارعا سەتتٸلٸك تٸلەپ, جەڭٸسكە جەتۋلەرٸنە تٸلەكتەس ەكەنٸن بٸلدٸردٸ.

ال باستى ساحنادا شىعارماشىلىق ۇجىمدار ٶنەر كٶرسەتٸپ, مەرەكەلٸك كٶڭٸل كٷي سىيلاۋدا.

فەستيۆال كەشكە دەيٸن جالعاسادى.

قاتىسۋشىلاردى ەڭ ماڭىزدى سەت – جالپى جٷلدە قورى 10 ميلليون تەڭگەنٸ قۇرايتىن «ٷزدٸك قىمىز» بايقاۋىنىڭ قورىتىندىسى كٷتٸپ تۇر. باس جٷلدە – بٸرٸنشٸ ورىن ٷشٸن 5 ميلليون تەڭگە.