رەسەي قازاقستانمەن ەنەرگەتيكالىق ىنتىماقتاستىقتى, ونىڭ ٸشٸندە ٷشٸنشٸ ەلدەردٸڭ نارىعىنا بٸرلەسٸپ شىعۋ باعىتىندا كەڭەيتۋدٸ جوسپارلاپ وتىر. بۇل تۋرالى رەسەي پرەزيدەنتٸ ۆلاديمير پۋتين حالىقارالىق اقپارات اگەنتتٸكتەرٸ باسشىلارىمەن كەزدەسۋدە مەلٸمدەدٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz Kazinform اگەنتتٸگٸنە سٸلتەمە جاساي وتىرىپ.
كەزدەسۋ سانكت-پەتەربۋرگ حالىقارالىق ەكونوميكالىق فورۋمى اياسىندا ٶتتٸ.
جيىن بارىسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸ تەلەراديوكەشەنٸ ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى اسقار جالدينوۆ سۇراق قويدى:
— قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق وڭ سەرپٸن ساقتاپ وتىر. جاھاندىق سىن-تەگەۋرٸندەر جاعدايىندا ەكٸ ەل اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردى ودان ەرٸ دامىتۋ ٷشٸن نە ٸستەۋگە بولادى دەپ ويلايسىز?
بۇل ساۋالعا جاۋاپ بەرگەن ۆلاديمير پۋتين ەنەرگەتيكا سالاسى ەكٸجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ ەردايىم باستى باعىتى بولعانىن اتاپ ٶتتٸ.
— قازٸر بٸز ەنەرگييا رەسۋرستارى مەن گاز جەتكٸزۋ اياسىن كەڭەيتۋدٸ قاراستىرىپ وتىرمىز. كەڭەس وداعى كەزٸندە گاز ينفراقۇرىلىمى رەسەيدەن قازاقستانعا جەتكٸزۋگە بەيٸمدەلٸپ قۇرىلعانى بەلگٸلٸ. سول سەبەپتٸ قازاقستاندا ٶزٸندٸك ينفراقۇرىلىم وبەكتٸلەرٸ سالىنباعان بولاتىن. قازٸر قازاقستان پرەزيدەنتٸمەن ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ مٷمكٸندٸكتەرٸن تالقىلاپ جاتىرمىز. بٸز ٷشٸنشٸ ەلدەردٸڭ نارىعىنا بٸرلەسٸپ شىعۋ جولدارىن, سونداي-اق قازاقستاندىق مۇنايدى جەتكٸزۋ بويىنشا لوگيستيكالىق مارشرۋتتاردى ۇيىمداستىرۋ مەسەلەسٸن قاراستىرىپ وتىرمىز, — دەدٸ پۋتين.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان ەكسپورتىنا ارنالعان مۇنايدىڭ نەگٸزگٸ بٶلٸگٸ رەسەي ارقىلى ٶتەدٸ.
— سٸزدەر بٸلەسٸزدەر, قازاقستاندىق ەكسپورتتىق مۇنايدىڭ نەگٸزگٸ كٶلەمٸ رەسەي فەدەراتسيياسى ارقىلى تاسىمالدانادى. نەگٸزگٸ باعىت – كاسپيي قۇبىر كونسورتسيۋمى (كقك) جٷيەسٸ ارقىلى. تاعى باسقا باعىتتار دا بار. بٸراق ەكسپورتقا شىعارىلاتىن مۇنايدىڭ باسىم بٶلٸگٸ رەسەي ارقىلى ٶتەدٸ. بٸز قازاقستاننىڭ مۇناي ەكسپورتىن ەرتاراپتاندىرۋعا مٷددەلٸ ەكەنٸن تٷسٸنەمٸز جەنە بۇل باعىتتا قولداۋ كٶرسەتۋگە دايىنبىز, — دەدٸ رەسەي پرەزيدەنتٸ.
سونداي-اق ول بايقوڭىر عارىش ايلاعىن پايدالانۋ, سپۋتنيكتٸك توپتامالاردى دامىتۋ جەنە بٸرلەسكەن زەرتتەۋلەردٸ قامتيتىن عارىش سالاسىنداعى ورتاق جوبالاردى دا ەسكە سالدى.
ايتا كەتەيٸك, وسى جيىندا قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى تاۋار اينالىمىنىڭ 95%-عا جۋىعى ۇلتتىق ۆاليۋتالارمەن جٷزەگە اسىرىلاتىنى ايتىلدى.
ەلەمدٸك جەتەكشٸ اقپارات اگەنتتٸكتەرٸ باسشىلارىمەن كەزدەسۋدە پۋتين قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى ەرەكشە قارىم-قاتىناس جايلى دا پٸكٸر بٸلدٸردٸ.
— بٸزدە قازاقستانمەن ەرەكشە قارىم-قاتىناس بار. بۇل ايقىن, مۇنى بەرٸ جاقسى تٷسٸنەدٸ. بۇل – وداقتاستىق قارىم-قاتىناس سٶزدٸڭ تۋرا ماعىناسىندا. ورتاق تاريحىمىز, بٸر مەملەكەتتٸڭ قۇرامىندا بولعانىمىز, ادامدار اراسىنداعى جەكە ەرٸ گۋمانيتارلىق دەڭگەيدەگٸ تەرەڭ بايلانىستار — مۇنىڭ بەرٸ اسا ماڭىزدى, — دەدٸ ۆ. پۋتين.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستاننىڭ ۇقشۇ, ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداق جەنە شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى سىندى ٸرگەلٸ ينتەگراتسييالىق بٸرلەستٸكتەردٸڭ مٷشەسٸ ەكەنٸن ايتىپ, بۇل فاكتور ەكٸجاقتى بايلانىستاردى نىعايتۋعا ىقپال ەتٸپ وتىرعانىن اتاپ ٶتتٸ.
— بۇل بٸز ٷشٸن اسا ماڭىزدى باعىتتاعى ٶزارا ٸس-قيمىلدى دامىتۋعا جاعداي جاسايدى. قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى شەكارا — ەلەمدەگٸ ەڭ ۇزىن قۇرلىقتىق شەكارا. بۇل دا ەلەۋلٸ فاكتور. وسى تۇرعىدان العاندا دا بٸز ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرامىز, — دەدٸ رەسەي پرەزيدەنتٸ.
ول قازاقستانمەن قارىم-قاتىناستا ەشقانداي كەدەرگٸ كٶرٸپ تۇرماعانىن ايرىقشا اتاپ ٶتتٸ.
— تاعى دا اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ: قازاقستان – بٸز ٷشٸن ەڭ جاقىن مەملەكەتتەردٸڭ بٸرٸ. بۇل — بٸزدٸڭ وداقتاسىمىز. قارىم-قاتىناستارىمىزدىڭ دامۋىنا كەدەرگٸ كەلتٸرەتٸن ەشقانداي مەسەلە كٶرٸپ تۇرعانىم جوق, تٸپتٸ ەشقانداي, — دەدٸ پۋتين.
سونداي-اق, ول مەسكەۋ مەن استانا ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا باعىتتارىن ٸزدەستٸرۋدٸ جالعاستىراتىنىن ايتتى.
— بٸز قاسىم-جومارت كەمەلۇلىمەن ٷنەمٸ كەزدەسٸپ تۇرامىز. ول بٸزگە كەلەدٸ, مەن دە قازاقستانعا ٷلكەن ىقىلاسپەن بارامىن. ٷكٸمەت, مينيسترلٸكتەر, سونىڭ ٸشٸندە سىرتقى ٸستەر مينيسترلٸكتەرٸ دەڭگەيٸندە كەڭەس بەرۋ جەنە ٶزارا ٸس-قيمىل ٷزدٸكسٸز جٷرٸپ جاتىر, — دەپ تٷيٸندەدٸ سٶزٸن رەسەي پرەزيدەنتٸ.
بۇعان دەيٸن رەسەي پرەزيدەنتٸنٸڭ يران مەن يزرايل قاقتىعىسىنا قاتىستى بەلدٸرگەن كٶزقاراسى تۋرالى جازعانبىز.
