ساياساتتانۋشى ەمٸربەك ەلٸبيدٸڭ ايتۋىنشا, پرەزيدەنتتٸڭ سوڭعى جولداۋىندا قويىلعان مٸندەتتەردٸڭ ورىندالۋ قارقىنى جالپى العاندا تۇراقتى ەرٸ جٷيەلٸ سيپاتقا يە. ٷكٸمەت پەن مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ جۇمىسىندا جوسپارلى تەسٸل مەن ساياسي ەرٸك بايقالادى, الايدا بٸرقاتار باعىتتاردا ايماقتىق دەڭگەيدەگٸ ينستيتۋتسيونالدىق ەلسٸزدٸكتەر ەلٸ دە رەفورمالاردىڭ تولىق جٷزەگە اسۋىنا كەدەرگٸ كەلتٸرٸپ وتىر دەپ حابارلايدى Dalanews.kz
پرەزيدەنتتٸڭ سوڭعى جولداۋىندا ايتىلعان تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋ قارقىنى
ساراپشىنىڭ پٸكٸرٸنشە, جولداۋدا بەلگٸلەنگەن مٸندەتتەردٸڭ باسىم بٶلٸگٸندە — تسيفرلاندىرۋ, ەلەۋمەتتٸك ساياساتتى جەتٸلدٸرۋ, بيۋدجەتتٸك تيٸمدٸلٸكتٸ ارتتىرۋ سيياقتى باعىتتاردا — ناقتى ٸلگەرٸلەۋ بار. ٷكٸمەت بەلگٸلەنگەن مەرزٸمدەرگە سەيكەس جۇمىس ٸستەپ, جوسپارلاۋ لوگيكاسىن ساقتاپ كەلەدٸ. بۇل — جٷيەلٸ تەسٸلدٸڭ قالىپتاسقانىن كٶرسەتەدٸ.
الايدا قۇرىلىمدىق رەفورمالار — ەسٸرەسە ٶڭٸرلٸك ساياسات, بەسەكەلەستٸكتٸ دامىتۋ, شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ قولداۋ سالالارى — ۇزاق مەرزٸم مەن كەڭ اۋقىمدى ۆەدومستۆوارالىق ىنتىماقتاستىقتى تالاپ ەتەدٸ. سوندىقتان مۇندا پروگرەسس بٸركەلكٸ ەمەس. ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, باستى مەسەلە تەك تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋىندا ەمەس, ولاردىڭ ساپالى جٷزەگە اسىرىلۋىندا.
ٷكٸمەت پەن مەملەكەتتٸك ورگاندار جولداۋداعى تاپسىرمالاردى قالاي جٷزەگە اسىرىپ جاتىر?
«مينيسترلٸكتەر مەن ۆەدومستۆولار تاپسىرمالاردى ورىنداۋعا بەلسەندٸ كٸرٸستٸ, كٶپتەگەن باستامالار قازٸردٸڭ ٶزٸندە پراكتيكالىق كەزەڭگە ٶتتٸ. ٷكٸمەت مونيتورينگتٸ كٷشەيتٸپ, ەسەپتٸلٸكتٸڭ اشىق مەحانيزمدەرٸن قولدانۋدا. بۇل پروگرەستٸ ناقتى ۋاقىت رەجيمٸندە باقىلاۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. الدىڭعى جىلدارمەن سالىستىرعاندا ورتالىق مەملەكەتتٸك ورگاندار اراسىنداعى ٷيلەسٸم دە جاقسارعان.
الايدا جٷيەلٸ قيىندىقتار ساقتالىپ وتىر. ورتالىق دەڭگەيدە نورماتيۆتٸك قۇجاتتار جەدەل قابىلدانعانىمەن, ايماقتاردا ولاردىڭ ساپالى ورىندالۋى اراسىندا الشاقتىق بار. ەكٸمدٸك قاجەتتٸ رەسۋرستار مەن باسقارۋشىلىق يكەم ەركەز جەتكٸلٸكتٸ ەمەس. سوندىقتان رەفورمالاردىڭ العا جىلجۋى كادرلاردى دايارلاۋ جەنە ٶڭٸرلەردٸ ينستيتۋتسيونالدىق قولداۋ شارالارىن كٷشەيتۋگە تٸكەلەي بايلانىستى»,- دەيدٸ پوليتولوگ مامان ەمٸربەك ەلٸبي.
پرەزيدەنتتٸڭ جىل سايىنعى جولداۋلارىن حالىققا تٷسٸندٸرۋ جۇمىسىنىڭ قازٸرگٸ دەڭگەيٸن قالاي باعالايسىز?
«سوڭعى جىلدارى تٷسٸندٸرۋ جۇمىسىنىڭ ساپاسى ايتارلىقتاي ٶستٸ. ينفوگرافيكا, بەينەماتەريالدار, اناليتيكالىق شولۋلار كٶبەيٸپ, ساراپشىلار مەن قوعام ٶكٸلدەرٸمەن كەزدەسۋلەر جيٸلەپ كەلەدٸ. مەملەكەتتٸك ورگاندار كٷردەلٸ رەفورمالاردى قاراپايىم تٸلمەن تٷسٸندٸرۋگە ۇمتىلۋدا. بۇل — قوعامدا اقپاراتتىق ديالوگ قالىپتاستىرۋعا ماڭىزدى قادام.
سونىمەن بٸرگە تٷسٸندٸرۋ جۇمىسى ەلٸ دە ەلوردادا شوعىرلانعان. ٶڭٸرلەردە ونىڭ دەڭگەيٸ جەرگٸلٸكتٸ بيلٸكتٸڭ بەلسەندٸلٸگٸ مەن رەسۋرستىق مٷمكٸندٸكتەرٸنە بايلانىستى ٶزگەرٸپ وتىرادى. كٶپ جاعدايدا ماتەريالدار تەك نەگٸزگٸ تەزيستەردٸ قايتالاۋمەن شەكتەلٸپ, رەفورمالاردىڭ ٶڭٸرلٸك ٶمٸرگە ەسەرٸنە تەرەڭ تالداۋ جاسالمايدى. تيٸمدٸلٸكتٸ ارتتىرۋ ٷشٸن جەرگٸلٸكتٸ ساراپشىلاردى, ۋنيۆەرسيتەتتەردٸ جەنە ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمداردى كەڭٸنەن تارتۋ ماڭىزدى»,- دەپ تٷسٸندٸردٸ ساياساتتانۋشى.
جولداۋلاردىڭ نەگٸزگٸ يدەيالارى ايماقتارعا تولىق جەتەدٸ دەپ ويلايسىز با? ايماق پەن ورتالىق اراسىنداعى كوممۋنيكاتسييادا قانداي ولقىلىقتار بار?
-جالپى نەگٸزگٸ يدەيالار ٶڭٸرلەرگە جەتەدٸ, بٸراق ولاردىڭ تٷسٸندٸرٸلۋٸ مەن جٷزەگە اسىرىلۋ ساپاسى ايماقتار اراسىندا ەرتٷرلٸ. كەيبٸر وبلىستاردا رەفورمالاردى تالقىلاۋ مەن ٸسكە اسىرۋ بەلسەندٸ جٷرٸپ جاتسا, باسقالارىندا بۇل تەك فورمالدى سيپاتتا قالىپ وتىر. بۇل — تاپسىرمالاردى تٷسٸنۋ مەن ورىنداۋ قارقىنىنىڭ بٸركەلكٸ بولماۋىنا ەكەلەدٸ.
باستى پروبلەما — ٶڭٸرلەردٸڭ رەفورمالاردى ەزٸرلەۋ پروتسەسٸنە ەرتە كەزەڭدە قاتىسپاۋى. شەشٸمدەر كٶبٸنە «جوعارىدان» تٷسەتٸندٸكتەن, ولار جەرگٸلٸكتٸ ەرەكشەلٸكتەردٸ تيٸستٸ دەڭگەيدە ەسكەرە بەرمەيدٸ. وسى ولقىلىقتى جويۋ ٷشٸن ٶڭٸرلٸك قۇرىلىمداردى ستراتەگييالىق سەسسييالارعا تارتۋ, جەرگٸلٸكتٸ باسقارۋ ەلەۋەتٸن كٶتەرۋ جەنە ورتالىق پەن ايماق اراسىنداعى گوريزونتالدى كوممۋنيكاتسييانى كٷشەيتۋ قاجەت.
حالىق جولداۋلاردى كٶبٸنە رەسمي جيىن رەتٸندە قابىلدايدى. بۇل تٷسٸنٸكتٸ ٶزگەرتۋ ٷشٸن نە ٸستەۋ كەرەك?
«جولداۋدى رەسمي رەسٸم رەتٸندە قابىلداۋدى ٶزگەرتۋ ٷشٸن ەڭ الدىمەن ناقتى نەتيجەلەر كٶرسەتٸلۋٸ تيٸس. ازاماتتار جولداۋدا ايتىلعان باستامالاردىڭ كٷندەلٸكتٸ ٶمٸرگە — ينفراقۇرىلىمعا, مەملەكەتتٸك قىزمەت ساپاسىنا, ەلەۋمەتتٸك قولداۋعا, بيزنەستٸڭ دامۋىنا — قالاي ەسەر ەتەتٸنٸن كٶرگەندە, سەنٸم ارتادى.
سونىمەن قاتار حالىقپەن اشىق جەنە ەكٸجاقتى ديالوگ ورناتۋ ماڭىزدى. ٶڭٸرلٸك پٸكٸرتالاستار, قوعامدىق تىڭداۋلار, ساراپشىلارمەن كەزدەسۋلەر كٶبەيگەن سايىن ازاماتتاردىڭ قاتىسۋ دەڭگەيٸ ارتادى. مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ جەكە جاۋاپكەرشٸلٸگٸن كٷشەيتۋ دە ماڭىزدى. حالىق جولداۋدىڭ ريتۋال ەمەس, ناقتى نەتيجە بەرەتٸن جۇمىس قۇجاتى ەكەنٸنە كٶزٸ جەتكەندە, وعان دەگەن كٶزقاراس تا ٶزگەرەدٸ»,- دەپ قورىتىندىلاپ ٶتتٸ پوليتولوگ مامان.
