مەملەكەت باسشىسى الماتىداعى تٶتەنشە جاعداي كەزٸندە تيٸستٸ ورگانداردىڭ بۇنداي تٶتەنشە, شۇعىل جاعدايلاردا ەرەكەت ەتۋ مەن حالىقتى قورعاۋ جۇمىستارىن تولىقتاي جٷزەگە اسىرۋعا دايىن ەمەس ەكەندٸكتەرٸن اشىق ايتتى.
دايىندىقتىڭ جوقتىعى سونىمەن قاتار سەيسميكالىق مونيتورينگ جەلٸلەرٸنە, تٶتەنشە جاعدايلار كەزٸندە قۇتقارۋشىلاردىڭ زاماناۋي تەحنولوگييالار مەن جابدىقتارمەن جاساقتالماعاندىقتارىنا دا قاتىستى ەكەندٸگٸنە, قازاقستاندا قۇرىلىس جٷرگٸزۋ كەزٸندە سەيسميكالىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەسٸنٸڭ تولىق كەشەندٸ جٷزەگە اسپايتىندىعىنا دا نازار اۋداردى.
پرەزيدەنت بۇل ساپارىندا دا جەر سٸلكٸنٸسٸ كەزٸندەگٸ قاۋٸپسٸزدٸك شارالارىن تٷبەگەيلٸ قايتا قاراۋ كەرەكتٸگٸن ەسكەرتتٸ.
ال بۇل ايتىلعاندار 2023 جىلدىڭ 23 اقپانىندا مەملەكەت باسشىسىنا الماتى قالاسىنىڭ ەكٸمٸ ەسەپ بەرۋ كەزٸندە دە ايتىلعان بولاتىن. ول كەزدە پرەزيدەنت الماتى قالاسىنىڭ سەيسميكالىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ۇسىنىلعان شارالار مەن بيىلعى جىلدىڭ ەكٸنشٸ جارتىجىلدىعىندا سەيسمواۋديت جٷرگٸزۋ جوسپارىن ماقۇلداعان بولاتىن.
الماتى قالاسىندا بولعان جەر سٸلكٸنٸسٸنەن كەيٸن بۇل شارا مەن تاپسىرمانىڭ ورىندالۋى قاتاڭ باقىلاۋدا بولاتىندىعى, پرەزيدەنتتٸڭ نازارىندا ەكەندٸگٸن كٶرٸپ وتىرمىز.
پرەزيدەنتتٸڭ سەيسميكالىق قاۋٸپسٸزدٸك مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ كەڭەس كەزٸندە بٸرنەشە تاپسىرما بەردٸ. زٸلزالا كەزٸندە اقپاراتتاندىرۋ مەن دابىلدىڭ قوسىلۋىنا قاتىستى پٸكٸرٸن بٸلدٸرٸپ, زٸلزالادان كەيٸن حالىقتى ەرٸ قاراي قالاي ەرەكەت ەتۋ كەرەكتٸگٸ تۋرالى اقپاراتتارمەن قامتاماسىز ەتۋ كەرەكتٸگٸن قاداپ تۇرىپ ايتتى.
– سوندىقتان قۇلاقتاندىرۋ جٷيەسٸن قايتا قاراپ, ونى بارىنشا ناقتى قاجەتتٸلٸككە بەيٸمدەۋ قاجەت. تەحنيكالىق قۇرالدار اقپاراتتىڭ ەر ادامعا ۋاقىتىلى جەتۋٸن قامتاماسىز ەتۋگە تيٸس, – دەدٸ پرەزيدەنت. سونداي-اق, وسىنداي سەتتەردە حالىق اراسىندا جالعان اقپارات تاراتىپ, دٷربەلەڭ سالاتىندارداردى زاڭعا ساي جازالاۋ كەرەكتٸگٸن دە ايتتى.
كەزدەسۋ كەزٸندە تٶتەنشە جاعدايلاردى الدىن الۋ جەنە جويۋ جٷيەسٸن ماتەريالدىق-تەحنيكالىق تۇرعىدان جابدىقتاندىرىلۋ دەڭگەيٸنٸڭ تٶمەندٸگٸ سٶز بولدى. بۇل مەسەلەنٸ شەشۋ ٷشٸن جاڭا سەيسمولوگييالىق ورتالىقتاردى اشۋ كٶزدەلگەن.
– سەيسميكالىق باقىلاۋدى «ۇلتتىق سەيسمولوگييالىق باقىلاۋ جەنە زەرتتەۋ عىلىمي ورتالىعى» جشس-نە قاراستى الماتى, شىمكەنت قالالارىنداعى جەنە 12 وبلىستاعى 70 سەيسمولوگييالىق ستانتسييا جٷرگٸزەدٸ. ونىڭ التاۋى ٸستەن شىققان. مامانداردىڭ ەسەبٸنشە بٷكٸل ەل بويىنشا قوسىمشا 285 سەيسمولوگييالىق ستانتسييا ورناتۋ قاجەت, – دەگەن بولاتىن.
الماتى قالاسىندا بولعان زٸلزالا بارلىق ايماقتىڭ ينفروقۇرىلىمىن, رەسۋرستاردىڭ, جۇمىستى ورىنداۋ مەن كٶمەك كٶرسەتۋ ەرەكەتتەرٸنە قاتىستى شاراشالاردىڭ قايتا قاراستىرىلۋى مەن الدىن الۋ شارالارىن جاساۋ كەرەكتٸگٸن كٶرسەتٸپ وتىر.
مىسالى, زٸلزالا ورىن العان جاعدايدان كەيٸن كٶلٸك بايلانىس جولدارىن قالپىنا كەلتٸرۋ, مەديتسينالىق قىزمەتتەر كٶرسەتۋ شارالارىن جاساۋدى قايتا قاراستىرۋ كەرەكتٸگٸن, وسى جولدا بارلىق ايماق باسشىلارى الماتى قالاسىنىڭ مىسالىنا نەگٸز سالۋدى, سوعان قاراپ ولقىلىقتاردى انىقتاۋ كەرەكتٸگٸنە نازار اۋدارتتى.
الماتى قالاسىندا بولعان جەر سٸلكٸنٸسٸنٸڭ مىسالىندا سەيسمولوگييالىق مونيتورينگ جەنە جەر سٸلكٸنٸسٸن بولجاۋ جٷيەسٸن تٷبەگەيلٸ جەتٸلدٸرۋ كەرەكتٸگٸن, وسى جولدا جاڭا تەحنولوگييالار, ونىڭ ٸشٸندە جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى جەتٸستٸكتەر مەن مٷمكٸندٸكتەردٸ قولدانۋعا دا پرەزيدەنت دەن قويدى. سونىمەن قاتار, بۇل سالادا, ياعني سەيسمولوگتار مەن باسقا دا مامانداردى دايارلاۋعا نازار اۋدارۋ كەرەكتٸگٸن ايتتى.
شارانىڭ سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى الماتى قالاسىنىڭ تۇرعىندارىنا ٷندەۋٸن جولدادى. پرەزيدەنت ٶز ٷندەۋٸندە قالا تۇرعىندارىن سابىر ساقتاۋعا, جالعان اقپاراتقا سەنبەۋگە شاقىردى. پرەزيدەنت ەل باسشىلىعىنىڭ حالىقتىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋدە قولدان كەلگەننٸڭ بەرٸن جاسايتىندىعىن, سونداي-اق الماتىلىقتاردىڭ تالاپ-تٸلەكتەرٸ ەردايىم باستى نازاردا ەكەندٸگٸن ايتتى.
