Memleket basshysy Almatydaǵy tótenshe jaǵdai kezinde tiisti organdardyń bundai tótenshe, shuǵyl jaǵdailarda áreket etý men halyqty qorǵaý jumystaryn tolyqtai júzege asyrýǵa daiyn emes ekendikterin ashyq aitty.
Daiyndyqtyń joqtyǵy sonymen qatar seismikalyq monitoring jelilerine, tótenshe jaǵdailar kezinde qutqarýshylardyń zamanaýi tehnologiialar men jabdyqtarmen jasaqtalmaǵandyqtaryna da qatysty ekendigine, Qazaqstanda qurylys júrgizý kezinde seismikalyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý máselesiniń tolyq keshendi júzege aspaityndyǵyna da nazar aýdardy.
Prezident bul saparynda da jer silkinisi kezindegi qaýipsizdik sharalaryn túbegeili qaita qaraý kerektigin eskertti.
Al bul aitylǵandar 2023 jyldyń 23 aqpanynda Memleket basshysyna Almaty qalasynyń ákimi esep berý kezinde de aitylǵan bolatyn. Ol kezde Prezident Almaty qalasynyń seismikalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý boiynsha usynylǵan sharalar men biylǵy jyldyń ekinshi jartyjyldyǵynda seismoaýdit júrgizý josparyn maquldaǵan bolatyn.
Almaty qalasynda bolǵan jer silkinisinen keiin bul shara men tapsyrmanyń oryndalýy qatań baqylaýda bolatyndyǵy, Prezidenttiń nazarynda ekendigin kórip otyrmyz.
Prezidenttiń seismikalyq qaýipsizdik máseleleri jónindegi keńes kezinde birneshe tapsyrma berdi. Zilzala kezinde aqparattandyrý men dabyldyń qosylýyna qatysty pikirin bildirip, zilzaladan keiin halyqty ári qarai qalai áreket etý kerektigi týraly aqparattarmen qamtamasyz etý kerektigin qadap turyp aitty.
– Sondyqtan qulaqtandyrý júiesin qaita qarap, ony barynsha naqty qajettilikke beiimdeý qajet. Tehnikalyq quraldar aqparattyń ár adamǵa ýaqytyly jetýin qamtamasyz etýge tiis, – dedi Prezident. Sondai-aq, osyndai sátterde halyq arasynda jalǵan aqparat taratyp, dúrbeleń salatyndardardy zańǵa sai jazalaý kerektigin de aitty.
Kezdesý kezinde tótenshe jaǵdailardy aldyn alý jáne joiý júiesin materialdyq-tehnikalyq turǵydan jabdyqtandyrylý deńgeiiniń tómendigi sóz boldy. Bul máseleni sheshý úshin jańa seismologiialyq ortalyqtardy ashý kózdelgen.
– Seismikalyq baqylaýdy «Ulttyq seismologiialyq baqylaý jáne zertteý ǵylymi ortalyǵy» JShS-ne qarasty Almaty, Shymkent qalalaryndaǵy jáne 12 oblystaǵy 70 seismologiialyq stantsiia júrgizedi. Onyń altaýy isten shyqqan. Mamandardyń esebinshe búkil el boiynsha qosymsha 285 seismologiialyq stantsiia ornatý qajet, – degen bolatyn.
Almaty qalasynda bolǵan zilzala barlyq aimaqtyń infroqurylymyn, resýrstardyń, jumysty oryndaý men kómek kórsetý áreketterine qatysty sharashalardyń qaita qarastyrylýy men aldyn alý sharalaryn jasaý kerektigin kórsetip otyr.
Mysaly, zilzala oryn alǵan jaǵdaidan keiin kólik bailanys joldaryn qalpyna keltirý, meditsinalyq qyzmetter kórsetý sharalaryn jasaýdy qaita qarastyrý kerektigin, osy jolda barlyq aimaq basshylary Almaty qalasynyń mysalyna negiz salýdy, soǵan qarap olqylyqtardy anyqtaý kerektigine nazar aýdartty.
Almaty qalasynda bolǵan jer silkinisiniń mysalynda seismologiialyq monitoring jáne jer silkinisin boljaý júiesin túbegeili jetildirý kerektigin, osy jolda jańa tehnologiialar, onyń ishinde jasandy intellekt salasyndaǵy jetistikter men múmkindikterdi qoldanýǵa da Prezident den qoidy. Sonymen qatar, bul salada, iaǵni seismologtar men basqa da mamandardy daiarlaýǵa nazar aýdarý kerektigin aitty.
Sharanyń sońynda Memleket basshysy Almaty qalasynyń turǵyndaryna Úndeýin joldady. Prezident óz Úndeýinde qala turǵyndaryn sabyr saqtaýǵa, jalǵan aqparatqa senbeýge shaqyrdy. Prezident el basshylyǵynyń halyqtyń qaýipsizdigin qamtamasyz etýde qoldan kelgenniń bárin jasaityndyǵyn, sondai-aq Almatylyqtardyń talap-tilekteri árdaiym basty nazarda ekendigin aitty.
