پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ باس پروكۋرور بەرٸك اسىلوۆتى قابىلدادى. كەزدەسۋدە ەلدەگٸ قىلمىستىق احۋال, زاڭسىز اكتيۆتەردٸ قايتارۋ, ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جەنە پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ اتقارعان جۇمىسى تالقىلاندى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
بەرٸك اسىلوۆ مەملەكەت باسشىسىنا ەلٸمٸزدەگٸ زاڭدىلىقتىڭ ساقتالۋى مەن قىلمىستىڭ الدىن الۋ باعىتىندا قابىلدانعان شارالار تۋرالى ەسەپ بەردٸ.
باس پروكۋروردىڭ مەلٸمەتٸنشە, بيىلعى توعىز ايدا قازاقستاندا قىلمىستىق قۇقىقبۇزۋشىلىقتار سانى 14,6 پايىزعا ازايعان. ونىڭ ٸشٸندە قوعامدىق ورىنداردا جاسالعان قىلمىستار 22,3 پايىزعا, كٶشەدەگٸ قۇقىقبۇزۋشىلىقتار 20,1 پايىزعا تٶمەندەگەن.
قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ينتەرنەت-الاياقتىق, ەسٸرتكٸ قىلمىسى جەنە قوعامعا قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن ٶزگە دە زاڭسىز ەرەكەتتەرمەن كٷرەستٸ كٷشەيتكەن. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار باسقا مەملەكەتتٸك قۇرىلىمدارمەن بٸرلەسٸپ جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر.
قازاقستانعا 1,3 ترلن تەڭگەنٸڭ اكتيۆٸ قايتارىلدى
كەزدەسۋدە زاڭسىز يەمدەنٸلگەن اكتيۆتەردٸ مەملەكەتكە قايتارۋ جۇمىستارىنىڭ نەتيجەسٸ دە جارييالاندى.
بەرٸك اسىلوۆتىڭ مەلٸمەتٸنشە, بٷگٸنگە دەيٸن جالپى قۇنى 1,3 تريلليون تەڭگەگە جەتەتٸن اكتيۆتەر مەملەكەتكە قايتارىلعان. بۇل قاراجات ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار نىسانداردى سالۋعا جەنە قولدانىستاعى ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان.
«وسى قاراجات ەسەبٸنەن 466 ەلەۋمەتتٸك ينفراقۇرىلىمنىڭ قۇرىلىسى مەن رەكونسترۋكتسيياسى قارجىلاندىرىلدى, ونىڭ 378-ٸ اياقتالدى», – دەلٸنگەن رەسمي حابارلامادا.
اتاپ ايتقاندا, ەلٸمٸزدٸڭ التى وبلىسىندا ٸرٸ مەديتسينالىق نىساندار پايدالانۋعا بەرٸلگەن. استانادا قاجىمۇقان مۇڭايتپاسوۆ اتىنداعى فۋتبول ستاديونىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالعان. سونداي-اق بالقاش, پاۆلودار جەنە ارقالىق قالالارىنداعى ەۋەجايلاردى جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلگەن.
باس پروكۋراتۋرا شەتەلگە شىعارىلعان اكتيۆتەردٸ قايتارۋ جەنە قىلمىس جاساعان ادامداردى ەكستراديتسييالاۋ باعىتىندا حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى دا كەڭەيتٸپ كەلەدٸ.
ۆەدومستۆو وسى ۋاقىتقا دەيٸن 39 يۋريسديكتسييامەن 92 ەكٸجاقتى كەلٸسٸمگە قول قويعان. سونىڭ نەتيجەسٸندە قازاقستانعا 50 ادام ەكستراديتسييالانعان. ال ەلٸمٸزدەن شەت مەملەكەتتەرگە 123 ادام بەرٸلگەن.
413 مىڭ ازاماتتىڭ قۇقىعى قالپىنا كەلتٸرٸلدٸ
باس پروكۋرور ازاماتتاردىڭ ەلەۋمەتتٸك جەنە ەڭبەك قۇقىقتارىن قورعاۋ باعىتىندا اتقارىلعان جۇمىستارعا دا توقتالدى.
ونىڭ مەلٸمەتٸنشە, پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ ارالاسۋىمەن 413 مىڭ ادامنىڭ كونستيتۋتسييالىق قۇقىعى قالپىنا كەلتٸرٸلگەن. سونىڭ ٸشٸندە 200 مىڭنان استام جۇمىسكەردٸڭ ەڭبەك قۇقىعى قورعالعان.
«ەڭبەكاقى بويىنشا 2,5 ميلليارد تەڭگە, اليمەنت بويىنشا 7,9 ميلليارد تەڭگە بەرەشەك ٶندٸرٸلدٸ», – دەپ كٶرسەتٸلگەن رەسمي مەلٸمەتتە.
بۇدان بٶلەك, مەملەكەتتٸك قارجىنىڭ جۇمسالۋىنا جٷرگٸزٸلگەن قاداعالاۋ بارىسىندا جالپى سوماسى 535 ميلليارد تەڭگەگە قاتىستى زاڭ بۇزۋشىلىقتاردىڭ جولى كەسٸلگەن.
پروكۋراتۋرا ورگاندارى قابىلداعان شارالاردىڭ نەتيجەسٸندە بيۋدجەتكە 66,4 ميلليارد تەڭگە قايتارىلعان.
ٷش مىڭنان استام ينۆەستيتسييالىق جوبا پروكۋرورلاردىڭ باقىلاۋىندا
كەزدەسۋدە ينۆەستورلاردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مٷددەلەرٸن قورعاۋ مەسەلەسٸنە دە نازار اۋدارىلدى.
بەرٸك اسىلوۆ پرەزيدەنتتٸڭ 2025 جىلعى 17 جەلتوقسانداعى جارلىعىن ورىنداۋ اياسىندا ينۆەستورلاردى قورعاۋدىڭ جٷيەلٸ مودەلٸ ەنگٸزٸلگەنٸن مەلٸمدەدٸ.
جىل باسىنان بەرٸ پروكۋراتۋرا ورگاندارى 2886 ينۆەستورعا كٶمەك كٶرسەتكەن. قازٸرگٸ ۋاقىتتا پروكۋرورلار 3,5 مىڭ ينۆەستيتسييالىق جوبانىڭ جٷزەگە اسىرىلۋىن قاداعالاپ وتىر.
ينۆەستورلار تاپ بولاتىن ەكٸمشٸلٸك كەدەرگٸلەر مەن ٶزگە دە مەسەلەلەردٸ دەر كەزٸندە انىقتاۋ ٷشٸن تسيفرلىق تەحنولوگييالاردىڭ مٷمكٸندٸگٸ پايدالانىلماق.
اتاپ ايتقاندا, ۇلتتىق تسيفرلىق ينۆەستيتسييالىق پلاتفورمانى «تسيفرلىق قاداعالاۋ» جٷيەسٸمەن بٸرٸكتٸرۋ كٶزدەلگەن. بۇل ينۆەستيتسييالىق جوبالاردىڭ ٸسكە اسۋ بارىسىن باقىلاپ, تۋىنداعان تٷيتكٸلدەرگە جەدەل ەرەكەت ەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
توقاەۆ باس پروكۋراتۋراعا قانداي تاپسىرما بەردٸ?
كەزدەسۋ بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى ەلدەگٸ زاڭ ٷستەمدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ جەنە قوعامدىق قاۋٸپسٸزدٸكتٸ نىعايتۋ مەسەلەلەرٸنە ەرەكشە نازار اۋداردى.
سونىڭ ٸشٸندە «زاڭ مەن تەرتٸپ» قاعيداتىن قوعامدا, ەسٸرەسە جاستار اراسىندا كەڭٸنەن ناسيحاتتاۋ قاجەتتٸگٸ تالقىلاندى.
پرەزيدەنت پروكۋراتۋرا ورگاندارىنىڭ جۇمىسىن جەتٸلدٸرۋ ٷشٸن تسيفرلىق تەحنولوگييالار مەن جاساندى ينتەللەكت مٷمكٸندٸكتەرٸن كەڭٸنەن پايدالانۋدىڭ ماڭىزىن دا اتاپ ٶتتٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ بارلىق سالادا زاڭدىلىقتىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ, قۇقىقبۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ جەنە قوعامدىق تەرتٸپتٸ نىعايتۋ باعىتىنداعى جۇمىستاردى جالعاستىرۋدى تاپسىردى.
مەملەكەت باسشىسى ەسٸرەسە سايلاۋ كەزەڭٸندە قۇقىقتىق تەرتٸپتٸ ساقتاۋ شارالارىن ٷيلەستٸرۋگە باسا مەن بەرۋدٸ مٸندەتتەدٸ.
سونىمەن قاتار پرەزيدەنت ەدٸلەتتٸ قازاقستاننىڭ كونستيتۋتسييالىق قۇندىلىقتارىن مٷلتٸكسٸز ساقتاۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.