ورتالىق ازييا ەلدەرٸندەگٸ بالاعا بەرٸلەتٸن ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەر قانداي?

قىرعىزستان پرەزيدەنتٸ سادىر جاپاروۆ «بالا ىرىسى» اتتى جاڭا جارلىققا قول قويدى. قۇجاتقا سەيكەس, 2026 جىلدىڭ شٸلدەسٸنەن باستاپ ٷش جاسقا دەيٸنگٸ ەربٸر بالاعا وتباسىنىڭ تابىسىنا قاراماستان اي سايىن 1200 سوم تٶلەنەدٸ.

بۇل باستاما ورتالىق ازييا ەلدەرٸندەگٸ بالالارعا ارنالعان ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەر جٷيەسٸن قايتا تالقىلاۋعا تٷرتكٸ بولدى. QZ Economy ساراپشىلارى ٶڭٸردەگٸ جەردەماقىلار كٶلەمٸن سالىستىرىپ كٶردٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

قىرعىزستاندا قانداي تٶلەمدەر بار?

قىرعىزستاندا قازٸر بٸرنەشە ەلەۋمەتتٸك تٶلەم تٷرٸ قاراستىرىلعان. سونىڭ بٸرٸ – جٷكتٸلٸك پەن بوسانۋعا بايلانىستى جەردەماقى.

قالىپتى بوسانۋ كەزٸندە ەيەلدەرگە 126 كٷنگە (بوسانۋعا دەيٸن 70 كٷن جەنە بوسانعاننان كەيٸن 56 كٷن) تٶلەم جاسالادى. ەگەر بوسانۋ اسقىنۋمەن ٶتسە نەمەسە ەگٸز, ٷشەم سيياقتى بٸرنەشە بالا دٷنيەگە كەلسە, تٶلەم 140 كٷنگە بەرٸلەدٸ. ال تاۋلى نەمەسە قولجەتٸمدٸلٸگٸ قيىن ايماقتاردا جۇمىس ٸستەيتٸن ەيەلدەرگە جەنە كٶپۇرىقتى جٷكتٸلٸك كەزٸندە 180 كٷنگە دەيٸن تٶلەنەدٸ.

جەردەماقىنىڭ مٶلشەرٸ دە ەرەكشە ەسەپتەلەدٸ: العاشقى 10 جۇمىس كٷنٸنە جالاقىنىڭ 100 پايىزى تٶلەنەدٸ, ودان كەيٸن اي سايىن 2 مىڭ سوم بەرٸلەدٸ.

بۇدان بٶلەك, بالا تۋعان كەزدە «بالاگا سٷيٷنچٷ» اتتى بٸر رەتتٸك تٶلەم بار. ونىڭ كٶلەمٸ – ەر بالاعا 4 مىڭ سوم.

ەندٸ وسى جٷيەگە «بالا ىرىسى» باعدارلاماسى قوسىلادى. ول بويىنشا ٷش جاسقا دەيٸنگٸ ەر بالاعا اي سايىن 1200 سوم تٶلەنەدٸ.

ۆاليۋتا باعامىنا شاققاندا:

• 1200 سوم – شامامەن 7 مىڭ تەڭگە;

• 2000 سوم – شامامەن 11,3 مىڭ تەڭگە;

• 4000 سوم بٸر رەتتٸك تٶلەم – شامامەن 22,7 مىڭ تەڭگە.

ەسەپ بويىنشا, ورتاشا جاعدايدا بٸر وتباسى ٷش جىل ٸشٸندە «بالا ىرىسى» ارقىلى شامامەن 250 مىڭ تەڭگە الادى. وعان قوسا جٷكتٸلٸك پەن بوسانۋعا بايلانىستى تٶلەم شامامەن 50 مىڭ تەڭگە جەنە 22,7 مىڭ تەڭگە كٶلەمٸندەگٸ بٸر رەتتٸك جەردەماقى قوسىلادى.

وسىلايشا, جالپى تٶلەم كٶلەمٸ شامامەن 320–325 مىڭ تەڭگە.

ٶزبەكستانداعى تٶلەمدەر

ٶزبەكستاندا قازٸر بٸرٸنشٸ بالا تۋعان كەزدە مەملەكەتتٸك بٸر رەتتٸك تٶلەم بەرٸلەدٸ. ونىڭ كٶلەمٸ ەڭ تٶمەنگٸ جالاقىنىڭ 70,3 پايىزىنا تەڭ.

بۇل شامامەن 893,5 مىڭ سۋم نەمەسە 36,5 مىڭ تەڭگە.

ەكٸنشٸ جەنە ودان كەيٸنگٸ بالالارعا مۇنداي تٶلەم تەك رەسمي تٷردە از قامتىلعان دەپ تانىلعان وتباسىلارعا عانا بەرٸلەدٸ.

جالپى العاندا, نەگٸزگٸ مەملەكەتتٸك تٶلەم كٶلەمٸ – 36 500 تەڭگە.

تەجٸكستانداعى تٶلەمدەر

تەجٸكستاندا جەردەماقى كٶلەمٸ ايتارلىقتاي تٶمەن. سوڭعى دەرەكتەرگە سەيكەس:

• بٸرٸنشٸ بالاعا شامامەن 20 دوللار;

• ەكٸنشٸ بالاعا 13 دوللار;

• ٷشٸنشٸ جەنە ودان كەيٸنگٸ بالالارعا 7 دوللار تٶلەنەدٸ.

بۇل تەڭگەگە شاققاندا شامامەن 10 مىڭ, 6,5 مىڭ جەنە 3,5 مىڭ تەڭگە شاماسىندا.

قازاقستانداعى جٷيە قالاي جۇمىس ٸستەيدٸ?

قازاقستاندا بالا تۋۋى مەن ونى كٷتۋگە بايلانىستى جەردەماقىلار جٷيەسٸ بٸرشاما قالىپتاسقان.

الدىمەن بالا تۋعان كەزدە بەرٸلەتٸن بٸر رەتتٸك مەملەكەتتٸك جەردەماقى تٶلەنەدٸ:

• بٸرٸنشٸ, ەكٸنشٸ جەنە ٷشٸنشٸ بالاعا – 164 مىڭ تەڭگە;

• تٶرتٸنشٸ جەنە ودان كەيٸنگٸ بالالارعا – 272 مىڭ تەڭگە.

سونىمەن قاتار بالا بٸر جارىم جاسقا تولعانعا دەيٸن اي سايىنعى كٷتٸم جەردەماقىسى تٶلەنەدٸ. جۇمىس ٸستەمەيتٸن انالار ٷشٸن ونىڭ مٶلشەرٸ:

• بٸرٸنشٸ بالاعا – 24 مىڭ تەڭگە;

• ەكٸنشٸ بالاعا – 29 مىڭ تەڭگە;

• ٷشٸنشٸ بالاعا – 33 مىڭ تەڭگە;

• تٶرتٸنشٸ جەنە ودان كەيٸنگٸ بالالارعا – 38 مىڭ تەڭگە.

ال رەسمي جۇمىس ٸستەيتٸن ەيەلدەرگە مەملەكەتتٸك ەلەۋمەتتٸك ساقتاندىرۋ قورىنان جٷكتٸلٸك پەن بوسانۋعا بايلانىستى تٶلەم جاسالادى. ونىڭ مٶلشەرٸ سوڭعى 12 ايداعى ورتاشا تابىسقا بايلانىستى ەسەپتەلەدٸ.

بۇدان كەيٸن بالا كٷتٸمٸنە بايلانىستى تابىسىنان ايىرىلعانى ٷشٸن تٶلەنەتٸن ەلەۋمەتتٸك تٶلەم بەرٸلەدٸ. ونىڭ كٶلەمٸ سوڭعى ەكٸ جىلداعى ورتاشا تابىستىڭ 40 پايىزىنا تەڭ.

ەسەپ بويىنشا:

• جۇمىس ٸستەمەيتٸن ەيەل بٸرٸنشٸ بالانى دٷنيەگە ەكەلگەندە شامامەن 596 مىڭ تەڭگە الادى;

• ەگەر ەيەلدٸڭ جالاقىسى 250 مىڭ تەڭگە بولسا, ول جٷكتٸلٸككە دەيٸنگٸ تابىسىن ەسەپتەگەندە شامامەن 1,96 ملن تەڭگە تٶلەم الا الادى. جالاقى جوعارى بولعان سايىن جەردەماقى كٶلەمٸ دە ٶسەدٸ.

«ۇلتتىق قور – بالالارعا» باعدارلاماسى

قازاقستاندا بالالارعا ارنالعان تاعى بٸر ماڭىزدى باستاما – «ۇلتتىق قور – بالالارعا» باعدارلاماسى.

ٷش جىل ٸشٸندە باعدارلاما بويىنشا بالالاردىڭ شوتتارىنا 2,5 ملرد دوللاردان استام قارجى ەسەپتەلگەن. تەك 2024 جەنە 2025 جىلدارى ەر بالانىڭ ەسەپشوتىنا 230 دوللاردان استام قاراجات اۋدارىلدى.