ساۋد ارابيياسى, يراك, بٸرٸككەن اراب ەمٸرلٸكتەرٸ, كۋۆەيت, قازاقستان, الجير, ومان, رەسەي الدىندا قابىلدانعان مۇناي ٶندٸرٸسٸ كٶلەمٸن تەۋلٸگٸنە 2,2 ملن باررەلگە دەيٸن قىسقارتۋ تۋرالى كەلٸسٸمدٸ ەرٸكتٸ تٷردە تاعى بٸر ايعا ۇزارتتى. بۇل شەكتەۋ ەندٸ 2024 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن ٶز كٷشٸندە بولادى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
الدىندا قابىلدانعان شارانى تاعى بٸر ايعا شەگەرۋ تۋرالى شەشٸمدٸ وپەك+ ەلدەرٸ 3 قاراشادا, جەكسەنبٸدە مينيسترلەردٸڭ كەڭەسٸنەن كەيٸن قابىلداعان.
Reuters مۇنى مۇنايعا دەگەن سۇرانىستىڭ تٶمەندەپ, ۇسىنىستىڭ ارتۋىمەن تٷسٸندٸرەدٸ. ەسٸرەسە, قىتاي تاراپىنان سۇرانىس تٷسٸپ كەتكەن. كەرٸسٸنشە, وپەك+ ەلدەرٸنەن تىس ۇسىنىستار مۇناي نارىعىنا قىسىم تٷسٸرۋدە.
سونداي-اق, وپەك + ەلدەرٸ يراكتىڭ, رەسەي فەدەراتسيياسى مەن قازاقستاننىڭ ٶندٸرٸستٸ ەرٸكتٸ تٷردە قىسقارتۋ جەنە بەلگٸلەنگەن كۆوتالاردان ارتىق ٶندٸرٸلگەن مۇناي كٶلەمٸ ٷشٸن ٶتەماقى تٶلەۋدٸ كەستەگە سەيكەس جٷرگٸزۋ تۋرالى بٸرلەسكەن مەلٸمدەمەسٸن قۇپ كٶردٸ.
ايتا كەتسەك, 2023 جىدىڭ قاراشا ايىنان باستاپ وپەك-كە قاتىسۋشى سەگٸز ەل مۇناي ٶندٸرٸسٸن ٶز ەركٸمەن ازايتۋعا كٶشتٸ. وسىلايشا ولار "قارا التىننىڭ" ٶندٸرٸس كٶلەمٸن تەۋلٸگٸنە 2,2 ميلليون باررەلگە قىسقارتىپ كەلدٸ (ايىنا 180-200 مىڭ باررەل). دەگەنمەن 1 قازاننان باستاپ بۇل شەكتەۋدەن بٸرتٸندەپ باس تارتۋ جوسپارلانعان,ياعني مۇناي ٶندٸرٸسٸ كٶلەمٸن تەۋلٸگٸنە 180 000 باررەلگە ارتتىرۋ ارقىلى. بٸراق قىركٷيەك ايىنىڭ باسىندا بۇل شارانى تاعى ەكٸ ايعا (قازان, قاراشا) كەيٸنگە قالدىرۋ تۋرالى شەشٸم قابىلداندى. سونىمەن قاتار, كەلٸسٸمگە قاتىسۋشىلار 2024 جىلدىڭ العاشقى جەتٸ-ون ايىندا رۇقسات بەرٸلگەن كٶلەمنەن مۇناي ٶندٸرٸسٸن ارتتىرعان ەلدەردٸ مۇقييات باقىلاپ (يراك, قازاقستان مەن رەسەي), ولاردان بۇل كٶلەمدٸ بولاشاقتاعى ٶندٸرٸستەن قوسىمشا قىسقارتۋدى تالاپ ەتۋدە.
مۇنايدىڭ بٸر باررەلٸنٸڭ باعاسى ٶتكەن جۇمادا 73 دوللاردان سەل كٶتەرٸلدٸ, بۇعان وپەك+ ەلدەرٸنٸڭ ٶندٸرٸستٸ قىسقارتۋ جوسپارىن ودان ەرٸ كەيٸنگە قالدىرۋى جٶنٸندەگٸ بولجام ٸشٸنارا ىقپال ەتكەن. سونىمەن قاتار, Brent ماركالى مۇنايدىڭ باعاسى 2024 جىلداعى ەڭ تٶمەنگٸ دەڭگەيٸنە جاقىندادى.
"ساۋد ارابيياسىنىڭ ەنەرگەتيكا مينيسترٸ, حانزادا ابدەل ازيز بين سالمان وپەك+ ەلدەرٸ مۇناي ٶندٸرۋدٸ شەكتەۋ تۋرالى كەلٸسٸمدٸ بۇزا بەرسە, مۇناي باعاسى باررەلٸنە 50 دوللارعا دەيٸن قۇلدىراۋى مٷمكٸن ەكەنٸن ەسكەرتتٸ. ال بۇل دەگەن ساۋد ارابيياسى اليانس مٷشەلەرٸ كۆوتالاردى ساقتاماسا, باعا سوعىسى باستالۋى مٷمكٸن. حانزادا, ەسٸرەسە بۇل رەتتە يراك پەن قازاقستاندى اتاپ ٶتتٸ, ولار ٷنەمٸ كەلٸسكەن شەكتەۋلەردٸ بۇزادى. تامىز ايىندا يراك ٶز كۆوتاسىن تەۋلٸگٸنە 400 مىڭ باررەلگە ارتتىرسا, قازاقستان تەڭٸز كەنٸشٸندەگٸ جۇمىستى جانداندىرۋعا بايلانىستى مۇناي ٶندٸرۋدٸ كٶبەيتۋدٸ جوسپارلاپ وتىر", دەلٸنگەن تەلەفون كونفەرەنتسيياعا قاتىسقان دەلەگاتتار سٶزٸن جارييالاعان The Wall Street Journal باسىلىمىنىڭ قازان ايىنىڭ باسىنداعى ماقالاسىندا. دەگەنمەن كٶپ ۇزاماي وپەك + WSJ باسىلىمىندا جارييالانعان بۇل دەرەكتەر جاڭساق ەكەنٸن, تٸپتٸ ونىڭ "تولىعىمەن ويدان شىعارىلعانىن" باسا ايتتى. مۇنى قازاقستان, رەسەي مەن يراك تا راستادى. ولار قىركٷيەك ايىندا ۇسىنىلعان ٶتەماقى جوسپارلارىنا سەيكەس ٶز مٸندەتتەمەلەرٸن تولىعىمەن ورىنداعاندارىن دەلەلدەدٸ.
قالاي دەگەنمەن دە بۇل تالاپ قازٸردٸڭ ٶزٸندە قازاقستاننىڭ مۇناي ٶندٸرٸسٸ كٶلەمٸنە ەسەر ەتٸپ ٷلگەردٸ. مەسەلەن, ەلٸمٸزدە 2024 جىلى 88 ملن توننادان استام "قارا التىن" ٶندٸرٸلدٸ. بۇعان دەيٸن بۇل كٶرسەتكٸش 90,5 ملن توننانى قۇرايدى دەپ جوسپارلانعان بولاتىن. دەمەك,بيىلعى جوسپاردان 2,5 ملن توننا "سىزىلىپ" وتىر. ونىڭ ٷستٸنە قازاقستاندا 2023 جىلى 89,9 ميلليون توننا مۇناي ٶندٸرگەن بولاتىن وسى جاعىنان العاندا, بٸر جىلدا ٶندٸرٸس كٶلەمٸ 2,1%-عا قىسقارىپ وتىر. ال بۇل ٶز كەزەگٸندە ەل بيۋدجەتٸنە تٷسەتٸن مۇناي تابىسىنىڭ كٶلەمٸ كٷرت قىسقاراتىنىن بٸلدٸرەدٸ.
