«بٸرلٸك» شاعىناۋدانىنىڭ تۇرعىنى اۋىز سۋ مەسەلەسٸن قوزعادى. ٶڭٸر باسشىسى تٷركٸستاندا اۋىز سۋ قورى تولىق ەتكٸلٸكتٸ ەكەنٸن, سۋ كٶزدەرٸن تارتۋ جۇمىسى جٷرگٸزٸلگەنٸن مەلٸمدەدٸ. كەيبٸر كٶشەلەرگە سۋ كەزەڭ-كەزەڭٸمەن جەتكٸزٸلەتٸنٸنە توقتالدى. ال الپامىس باتىر, ساۋمالكٶل جەنە سارىارقا كٶشەلەرٸنٸڭ تۇرعىندارى اتىنان كەلگەن ازامات وسى كٶشەلەردٸ كەرٸز جٷيەسٸمەن تولىق قامتۋ مەسەلەسٸن كٶتەردٸ. تۇرعىنعا تٷركٸستان قالاسىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن ارتتىرۋ باعىتىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار باياندالىپ, ول كٶشەلەردەگٸ تٷيتكٸل دە تارقاتىلاتىنى تٷسٸندٸرٸلدٸ. «وتىرار» شاعىناۋدانىن اباتتاندىرۋ جٶنٸندە ۇسىنىس ايتقان تۇرعىنعا دا تيٸستٸ جاۋاپ بەرٸلدٸ. وبلىس ەكٸمٸ 4 جىلدا تٷركٸستاننىڭ ينفراقۇرىلىمى جاقسارىپ, كەرٸز جٷيەسٸمەن قامتۋ كٶرسەتكٸشٸ ەسەلەپ ارتقانىن باياندادى.
– ٶزدەرٸڭٸز كٶرٸپ جٷرگەندەي, قالا مٷلدەم ٶزگەردٸ. جاڭاردى. كٶشەلەرٸ رەتتەلدٸ. بٸز تەك قالانىڭ جاڭا اۋماعى ەمەس, ەسكٸ بٶلٸگٸن دە اباتتاندىرۋ, ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋدى نازاردا ۇستاپ وتىرمىز. تٷركٸستان قالاسى اۋماعىنىڭ 98,5%-ى ەلەكتر قۋاتىمەن قامتاماسىز ەتٸلگەن, ونىڭ 84%-ى ساپالى ەلەكتر قۋاتىمەن. بيىل 3 نىساننىڭ قۇرىلىسىن اياقتاپ, ساپالى ەلەكتر قۋاتىمەن قامتۋ كٶرسەتكٸشٸن 99%-عا جەتكٸزۋ كٶزدەلٸپ وتىر. قالا تولىق گازداندىرىلىپ, ەكولوگيياسى اناعۇرلىم جاقساردى. بيىل 127,3 شاقىرىم توپىراق كٶشەلەرگە شاعال تاس تٶسەلەدٸ جەنە 46,4 شاقىرىم قۇرايتىن 40 كٶشەگە ورتاشا جٶندەۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلەدٸ, ياعني اسفالت تٶسەلەدٸ. مەن قالانىڭ ەكولوگيياسىن جاقسارتۋ, كٶگالداندىرۋ ٸسٸنە باسا مەن بەرەمٸن. اسفالت تٶسەلەدٸ, ال اسفالت جەتپەي جاتقان جەرلەرگە قازٸرشە شاعال تاس تٶسەلەدٸ. شاڭى بۇرقىراعان كٶشەلەر بولمايدى. وسى باعىتتا جٷيەلٸ جۇمىس جالعاسادى, – دەدٸ ٶمٸرزاق شٶكەەۆ.
اشىق جٷزدەسۋ بارىسىندا ەمٸر-تەمٸر اتىنداعى مەكتەپتٸڭ قازٸرگٸ جاي-كٷيٸ, يندۋستريالدى ايماقتى دامىتۋ, قوقىس پوليگونىن سالۋ, بالالاردى ٷيٸرمەمەن قامتۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ نىساندارى سانىن ارتتىرۋ, ب.ساتتارحانوۆ اتىنداعى سپورت كەشەنٸن پايدالانۋعا بەرۋ جەنە تۋريستٸك سالانى جانداندىرۋ جٶنٸندە سۇراقتار مەن ۇسىنىستار بەرٸلدٸ. وبلىس ەكٸمٸ ب.ساتتارحانوۆ اتىنداعى سپورتتىق-ساۋىقتىرۋ كەشەنٸنٸڭ قۇرىلىسى جٷرٸپ جاتقانىن, ەل يگٸلٸگٸنە بەرٸلەتٸنٸن مەلٸمدەدٸ. سونىمەن قاتار ەمٸر-تەمٸر مەكتەبٸنٸڭ جانىنان قوسىمشا عيمارات قۇرىلىسى جٷرگٸزٸلەتٸنٸن جەتكٸزدٸ. 570 ورىندىق, حالىقارالىق تالاپقا ساي اۋرۋحانانىڭ قۇرىلىسىن جانداندىرۋ دا نازاردا تۇرعانىن اتاپ ٶتتٸ. يندۋستريالدى ايماقتا بٸرقاتار جوبا جٷزەگە اسقانىن, دەگەنمەن پاندەمييا مەن ەلەمدەگٸ ساياسي جاعدايلار سالدارىنان ينۆەستور تارتۋ جاعى قيىنعا سوعىپ تۇرعانىن, الداعى ۋاقىتتا تٷركٸستان ماڭايىندا ٶندٸرٸس ورىندارى كٶبەيەتٸنٸن اتاپ ٶتتٸ.
– سٸزدەر ماڭىزدى مەسەلە كٶتەرٸپ وتىرسىزدار. سۇراقتارىڭىز ورىندى. بٸز ەربٸر ٶتٸنٸش پەن سۇراقتى جاۋاپسىز قالدىرمايمىز. تيٸستٸ جۇمىس جٷرەدٸ. تٷركٸستاننىڭ تۋريستٸك ەلەۋەتٸن ارتتىرۋ باعىتىندا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلۋدا. قوجا احمەت ياساۋي مۇراسى مەن عاجايىپ كەسەنە – تۋريزمنٸڭ باستى يدەولوگييالىق دٸڭگەگٸ. ەتنوتۋريزم, گاستروتۋريزم, ەكوتۋريزمدٸ دامىتۋىمىز كەرەك. تۇرعىندار تۋريستٸك سەرۆيستٸ دامىتىپ, كەلۋشٸلەرگە قىزمەت كٶرسەتۋ ارقىلى تابىسىن ارتتىرا الادى. وعان تولىق مٷمكٸندٸك بار. 2021 جىلى ٶڭٸرگە تۋريزم سالاسىنا تارتىلعان ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ 102 ملرد. تەڭگەنٸ قۇرادى, رەسپۋبليكا بويىنشا 1-شٸ ورىنعا شىقتى. بٸر جىلدىڭ ٶزٸندە كٶپتەگەن قوناق ٷيلەر مەن دەمالىس ورىندارى اشىلدى. ٶتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تٷركٸستان قالاسىنا بٸر كٷندٸك كەلۋشٸلەر سانى 1417372 ادامدى قۇرادى. بيىل ٸشكٸ تۋريستەردٸڭ سانىن 261 000 ادامعا, شەتەلدٸك تۋريستەردٸڭ سانىن 7290 ادامعا, تٷركٸستان قالاسىنا بٸر كٷندٸك كەلۋشٸلەر سانىن 1,6 ملن. ادامعا, تۋريزم سالاسى بويىنشا كٶرسەتٸلەتٸن قىزمەتتەردٸڭ كٶلەمٸن 3,5 ملرد. تەڭگەگە دەيٸن جەتكٸزۋدٸ جوسپالاپ وتىرمىز, – دەدٸ ٶمٸرزاق ەستايۇلى.
وسى كٷنٸ ٶمٸرزاق شٶكەەۆ قالا تۇرعىندارىن جەكە ٶتٸنٸشتەرٸ بويىنشا دا ارنايى قابىلدادى. قابىلداۋعا 20-دان استام تۇرعىن جازىلىپ, ولاردىڭ ٶتٸنٸشتەرٸ تىڭدالدى. قابىلداۋعا كەلگەندەردٸڭ باسىم بٶلٸگٸ تۇرعىن ٷي مەسەلەسٸ بويىنشا كەلگەن. ولارعا تۇرعىن ٷي كەزەگٸ زاڭعا سەيكەس جىلجىپ, كەزەگٸمەن بەرٸلەتٸنٸ تٷسٸندٸرٸلدٸ. اسا مۇقتاج, جاعدايى قيىن تۇرعىنداردىڭ پروبلەماسىن دەمەۋشٸلەر ارقىلى جەدەل شەشۋ تاپسىرىلدى. سونداي-اق قوعامدىق كٶلٸك, ينفراقۇرىلىم, جاستارعا قولداۋ تٷيتكٸلدەرٸن قوزعاپ, دەمەۋشٸلٸك كٶمەك سۇراعاندار بولدى. وبلىس ەكٸمٸ ورىنباسارلارى مەن تيٸستٸ باسقارما باسشىلارىنا جەنە قالا ەكٸمٸنە ەربٸر ٶتٸنٸشتٸ نازارعا الىپ, زاڭعا سەيكەس وڭ شەشۋدٸ تاپسىردى.
