– قالانىڭ باس جوسپارىندا كٶلٸكتٸك دامۋ بٶلٸمٸ بار, بٸراق ۋاقىت تالابى مەن ۋربانيزاتسييانى, جاڭا سىن-تەگەۋرٸندەردٸ ەسكەرە وتىرىپ, ەگجەي-تەگجەيٸن (كٶلٸك-اۋىسىپ وتىرۋ توراپتارى, بۇرىلۋ الاڭدارى, جاياۋ جٷرگٸنشٸلەر, باعدارشامدار جەنە ت.ب.) جازىپ, كەشەندٸ كٶلٸك سحەماسىنىڭ دامۋىن جەكە بٶلٸپ كٶرسەتۋ قاجەت. ەلەمدٸك تەجٸريبەدە قالالىق جەنە كٶلٸكتٸك جوسپارلاۋ قالا قۇرىلىسىنىڭ ٶزارا بايلانىستى جەنە ٶزارا تەۋەلدٸ ەلەمەنتتەرٸ بولىپ تابىلادى, – دەدٸ بەكمىرزا يگەنبەردينوۆ.
سونىمەن قاتار, كٶلٸك كومپانيياسىنىڭ باسشىسى قالالىق كٶلٸكتٸ باسقاراتىن ۇيىمدار اراسىنداعى ٷيلەستٸرۋ جۇمىستارىن كٷشەيتۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ.
– بۇدان باسقا, ماگيسترالدى كٶشەلەر مەن ٶزەن ارقىلى ٶتەتٸن قوسىلىم سانىن ارتتىرۋ قاجەت. تۇرعىن كۆارتالداردىڭ قۇرىلىسىن كٶلٸكتٸك قولجەتٸمدٸلٸكتٸ ەسكەرە وتىرىپ جوسپارلاۋ قاجەت. جوعارىدا ايتىلعانداردى ەسكەرە وتىرىپ, قالالىق كٶلٸكتٸ باسقارۋ سالاسىنداعى ستراتەگييالىق قۇجات – كەشەندٸ كٶلٸك سحەماسىن جاساۋ ەڭ دۇرىس شەشٸم بولادى, – دەپ اتاپ ٶتتٸ بەكمىرزا يگەنبەردينوۆ.
كەشەندٸ كٶلٸك سحەماسى (ككس) قالادا قالالىق كٶلٸكتٸ ۇيىمداستىرۋ مەن باسقارۋعا قاتىستى قولدانىستاعى قۇقىقتىق جٷيەدەگٸ ولقىلىقتار مەن قايشىلىقتاردى انىقتايدى, جەر پايدالانۋ مەن قالالىق كٶلٸكتٸ جوسپارلاۋدى, قالالىق كٶلٸك سالاسىنا تارتىلعان ورگانداردىڭ فۋنكتسييالارى مەن ٶكٸلەتتٸكتەرٸن بٸرٸكتٸرەدٸ. بۇدان باسقا, قوعامدىق كٶلٸك, جول-كٶلٸك ينفراقۇرىلىمى, جول قوزعالىسىن ۇيىمداستىرۋ, كٶلٸك اعىندارىن باسقارۋ, تۇراق كەڭٸستٸگٸ ٶزگە دە سالالارداعى پروبلەمالاردى شەشۋدٸ ۇسىنادى.

ايتا كەتۋ كەرەك, ەلوردا ەكٸمدٸگٸ جول ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلەدٸ: اعىمداعى جىلى 100 – گە جۋىق كٶشە سالىنىپ, جٶندەلەدٸ, سوڭعى ەكٸ جىلدا 300-گە جۋىق كٶشە جٶندەلدٸ, ولاردىڭ جارتىسى تۇرعىن ٷي الاپتارىندا.
سونىمەن قاتار, ۇلى دالا داڭعىلىندا ەكٸ اۆتوكٶلٸك كٶپٸرٸنٸڭ قۇرىلىسى جٷرٸپ جاتىر, ول وسى جىلى اياقتالادى جەنە ەسٸل ٶزەنٸ ارقىلى تەۋەلسٸزدٸك داڭعىلىنداعى كٶپٸردٸڭ قۇرىلىسى 2023 جىلى اياقتالادى. ولار جولدارداعى ترافيكتٸ ايتارلىقتاي جەڭٸلدەتەدٸ. سونداي-اق الاش ش. بويىنداعى كٶپٸرگە ("بٷكٸر كٶپٸر") كٷردەلٸ جٶندەۋ, جاڭا جول ايىرىقتارىن جوبالاۋ جەنە ت. ب. جٷرگٸزٸلۋدە.