...
نۇرسۇلتان نازارباەۆ بيلٸك باسىنا كەلگەلٸ بەرٸ, قازاقستانداعى دەموكراتييا تٷگەلدەي «جەموكراتيياعا», دەپۋتاتتاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ «جەپۋتاتقا» جەنە قازاق تٸلٸن تەبەتٸن «تەپۋتاتقا» اينالىپ كەتتٸ.
راس, بيلٸك باسىنا توقاەۆ نازارباەۆتىڭ قولداۋىمەن كەلدٸ. ول اششى شىندىق...
عالامتوردا بٸرنەشە جٷز ادام مەنٸ «ەسٸ اۋىسقان», «الجىعان» دەي كەلٸپ, ساناسىز ەسەككە, تەك تاماق ٷشٸن عانا ەگەسٸنە ەركەلەيتٸن مىسىققا تەڭەپتٸ.
مەنٸڭ 1988 جىلى, سوناۋ كەڭەستەر وداعى كەزٸندە «يسلام دٸنٸنٸڭ قالدىعى» دەگەن اتپەن قوعامدىق, مەملەكەتتٸك دەڭگەيدە تالقىلاۋعا تىيىم سالىنعان ناۋرىز مەرەكەسٸن, سول كەزگٸ قازاقستان باسشىسى گ.كولبينمەن جاعالاسىپ جٷرٸپ تٸرٸلتكەنٸمدٸ, ەلٸمٸزدە ورىستىڭ تٸلٸ مەملەكەتتٸك تٸل بوپ قابىلدانىپ كەتكەندە, شالاقازاق دەپۋتاتتاردىڭ بەرٸ «تاماشا بولدى» دەپ بٸر-بٸرٸمەن قۇشاقتاسا, قۋانىسىپ جاتقان تۇستا, مٸنبەگە قايتا شىعىپ, «بٷكٸل قازاق حالقىن كٶتەرەمٸز, مۇنىڭ سوڭى ەكٸنشٸ جەلتوقسانعا ۇلاسادى» دەپ قورقىتقانىمدا, امالى تاۋسىلىپ, ٷرەي قۇشاعىندا قالعان نازارباەۆ مەنٸڭ ۇسىنىسىمدى قايتا داۋىسقا سالدىرىپ, ٶزٸ بٸرٸنشٸ بوپ قول كٶتەردٸ.
سٶيتٸپ, ەلٸمٸزدە مەنٸڭ جىندىلىعىمنىڭ ارقاسىندا قازاق تٸلٸ مەملەكەتتٸك تٸل اتانعانىن, سول كەزدەگٸ ەرەسەك ادامدار بٸلگەنٸمەن, قازٸرگٸ جاستاردىڭ بٸلمەيتٸنٸ ايقىن.
ال 2009 جىلى ن.نازارباەۆ قازاقستاندى «امەريكاندىق ۇلتتىڭ» تٶتە جوباسى «قازاقستاندىق ۇلتقا» ەندٸرٸپ قويعان شاقتا, مەن اشتىق جارييالادىم.
مەنٸ قولداپ 4 مىڭ ادام بٸرگە جاتاتىن بولدى. بٷكٸل قازاقستان كٶتەرٸلٸپ كەتتٸ. از كٷننەن سوڭ الماتىنىڭ رەسپۋبليكا الاڭىندا 25 مىڭداي جينالعان حالىقتىڭ الدىندا ن.نازارباەۆتىڭ بەدەلٸن بەس تيىن قۇلدىراتىپ, بٷكٸل ەلدەن كەشٸرٸم سۇراۋعا مەجبٷرلەدٸم. مۇنى دا قازٸرگٸ جاستارىمىز مٷلدە بٸلمەيدٸ...
ەندٸ قاسىم-جومارت توقاەۆقا توقتالالىق. ونىڭ ەكەسٸ كەمەل توقاەۆ ەلدٸك, ۇلتتىق مٷددەگە تامىر جٸبەرگەن, قالىڭ ەلدٸڭ قۇرمەتٸنە بٶلەنگەن بەلگٸلٸ قالامگەر ەدٸ.
مەنٸڭ شىعارماشىلىعىما دا ەرەكشە قۇرمەتپەن قارايتىن. تٸپتٸ بٸرنەشە ٶلەڭدەرٸمدٸ جاتقا ايتاتىن.
مينيمۋم 50 مىڭ تەڭگە كەلەدٸ
مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قىرعىز رەسپۋبليكاسىنداعى تٶتەنشە جەنە ٶكٸلەتتٸ ەلشٸسٸ بولىپ 10 جىل قىزمەت ەتتٸم. سول كەزدەگٸ ساياساتقا بايلانىستى ورىسشا وقىپ, ورىسشا ويلاعان, ماعان جيٸ كەلٸپ تۇراتىن قاسىم-جومارتتى قازاق تٸلٸنە قاراي بۇرعان مەن ەدٸم...
2015 جىلى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ شاڭقاي قالاسىندا 150 مەملەكەتتٸڭ ٶكٸلدەرٸ قاتىسقان ٷلكەن جيىندا جەنە وندا ٶتكەن كونكۋرستا, ەلەمنٸڭ بارلىق باستى تٸلدەرٸنە اۋدارىلعان شىڭعىس ايتماتوۆ ەكەۋمٸز بٸرلەسٸپ جازعان «عاسىر ايرىعىنداعى سىرلاسۋ» («قۇز باسىنداعى اڭشىنىڭ زارى») اتتى كٸتابىمىز «ححٸ عاسىردىڭ ەڭ وزىق, پاراساتتى كٸتابى» دەپ باعالاندى.
بٸراق, ول تۋرالى قازاقستاننىڭ بٸردە-بٸر باسىلىمى, تەلەارناسى جۇمعان اۋزىن اشقان جوق.
سەبەبٸ ن.نازارباەۆ باسپاسٶزدەردە, تەلەارنالاردا مەنٸڭ اتىمدى اتاماۋعا تاپسىرما بەرٸپ قويعان.
وسى كەزەڭدە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سەنات تٶراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قانا نازارباەۆتان سەسكەنبەي قۇتتىقتاۋ جەدەلحات جٸبەردٸ.
ماعان يسلام ەلەمٸنٸڭ ەڭ جوعارعى سىيلىعىن مۇسىلمان پرەزيدەنتتەرٸنٸڭ اتىنان پەكٸستان يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ مامنۋن حۋسەين تاپسىرعاندا دا, «تٷركٸتٸلدەس حالىقتار اراسىنداعى ەڭ ٷزدٸك ەلەم اقىنى» اتاعى بەرٸلگەن شاقتا دا, تەك توقاەۆتان عانا قۇتتىقتاۋ جەدەلحات الىپ تۇردىم.
كەزٸندە مەنٸڭ «ٶركەنيەتتٸڭ اداسۋى» «جازاگەر جادى كوسموفورمۋلاسى» («شىڭعىسحاننىڭ پەندەلٸك قۇپيياسى») اتتى روماندارىمدى يۋنەسكو «ەلەمدٸك پوەزييانىڭ وسى زاماندىق بيٸگٸ» دەپ تانىعانىن دا نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس قازاقستاننىڭ بٸردە-بٸر باسپاسٶزٸ جازعان جوق, بٸردە-بٸرٸ تەلەارنا كٶرسەتكەن جوق.
مۇنداي ەدٸلەتسٸزدٸككە مەن ەبدەن ٷيرەنگەنمٸن.
...
تاعى بٸر ماسقارا جاعدايعا نازارلارىڭىزدى بۇرايىن. بۇرىن «مۇحتار شاحانوۆ» اتىنان ەرتٷرلٸ ەلەۋمەتتٸك جەلٸلەردە 52 ادام پاراقشا اشىپ العان ەدٸ. بۇل كٷندە سونداي الاياقتار مٷلدە كٶبەيٸپ كەتٸپتٸ. قازٸر «مۇحتار شاحانوۆ» اتىنان 100-دەن استام پاراقشا اشىلىپتى.
كەيبٸر پاراقشالاردا تٸركەلۋشٸلەر مەن جازىلۋشىلاردى مٷلدە كٶبەيتٸپ, ولاردى ساتىپ, اقشا جاساپ وتىرعان. وسىنداي ارانداتۋشىلىق توقتالماسا, مەنٸڭ قورعاۋشىلارىم ەلگٸندەي الاياقتاردى سوتقا بەرۋگە ەزٸرلەنٸپ وتىر...
...
ەلباسى ن.نازارباەۆ مىناداي مەلٸمدەمە جاساعان ەدٸ: «ەگەر بٸرەۋ ورىسشا سٶيلەسە, وعان قازاقشا جاۋاپ قايىرساڭ, تابان استىندا قىزمەتتەن كەتەسٸڭ جەنە جاۋاپقا تارتىلاسىڭ!»
ەلباسىنىڭ بۇل سٶزٸ تەلەارنا ارقىلى, ۇمىتپاسام, ەكٸ رەت بەرٸلدٸ.
ەرتٷرلٸ ۇيىمدار, زييالىلار جەنە پارلامەنت مٷشەلەرٸ قاتىسقان ٷلكەن جيىنداعى تەلەارنا ارقىلى بەرٸلگەن سٶزٸمدە:
«وسىنداي دٶرەكٸ پٸكٸرٸ ٷشٸن نازارباەۆ بٷكٸل قازاق حالقىنان كەشٸرٸم سۇراۋى كەرەك» دەگەنمٸن.
قاسىم-جومارت توقاەۆ بيلٸك باسىنا تٸكەلەي ن.نازارباەۆتىڭ قولداۋىمەن كەلسە دە, ول بٸرنەشە رەت ەلباسىنىڭ ۇستانىمدارىنا قارسى شىعىپ, دارا مٸنەز كٶرسەتتٸ.
- «ەڭ باستى تٸل – قازاق تٸلٸ بولۋى كەرەك. ٷش تۇعىرلى, تٶرت تۇعىرلى, بەس تۇعىرلى تٸلدەرگە نٷكتە قويۋىمىز قاجەت» دەدٸ.
- رەسەي پرەزيدەنتٸ ۆ.پۋتين «الماتى وبلىسىنا اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىن سالۋىمىز كەرەك» دەپ تاپسىرما بەرگەندە ق.توقاەۆ بۇعان قارسى مٸنەز كٶرسەتٸپ, «بٷكٸل قازاقستان كٶتەرٸلٸپ كەتۋٸ مٷمكٸن» دەگەن ويدىڭ تٶڭٸرەگٸندە مەلٸمدەمە جاسادى. رەسەي باسشىسى امالسىزدان اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىن ٶزبەكستان مەملەكەتٸنٸڭ جەرٸنە اۋىستىرۋعا مەجبٷر بولدى.
اتىما قانشاما بىلاپىت سٶزدەر ايتىلسا دا, مەن قاسىم-جومارت توقاەۆتى وسىنداي ازاماتتىعى ٷشٸن قولدادىم.
7 ماۋسىم, 2019 جىل
