Freedom Inside '26

ناعىز ەركەك قانداي بولادى?

ناعىز ەركەك قانداي بولادى?
پسيحولوگ ولەگ سيلياۆسكيي ەرلەر مەن ەيەلدەردٸڭ دۇرىس رٶلٸ تۋرالى ايتادى. قالىڭدىق ٷشٸن قالىڭمال تٶلەۋ نەگە دۇرىس?

قازٸرگٸ كەزدە كٶپتەگەن جۇپتار قارىم-قاتىناستان ەشبٸر جاقسىلىق كٷتپەيدٸ. لەززات الا الماي ٶتەدٸ. ٶمٸر سٷرۋدٸڭ ورنىنا ولار كٸم اقشا تابۋى كەرەك, كٸم ەسەپشوتتى تٶلەۋٸ كەرەك دەگەن سۇراقتارعا باس قاتىرادى. «نەگە ەركەكتەر عانا تابىس تابۋى كەرەك?» دەيدٸ تابىسكەر ەركەكتەر. «ناعىز ەركەكتەر جويىلىپ كەتكەن» دەيدٸ نەزٸكجاندىلار. نەگە بەرٸ كەرٸسٸنشە بولىپ بارا جاتقانى تۋرالى ٶز ويىن «پراكتيكۋم» اتتى كونسالتينگتٸك كومپانييانىڭ ديرەكتورى, پسيحولوگ ولەگ سيلياۆسكيي بٸلدٸرەدٸ.

ناعىز ەركەك پەن ناعىز ەيەلدٸڭ رٶلٸ قانداي ەدٸ?

– ٶزٸمنٸڭ ترەنينگتەرٸمە كەلگەن ەيەل مەن ەركەكتەرگە قاراپايىم بيولوگييالىق نۇسقامەن جٸتٸ تانىسۋدى ۇسىنامىن. مەسەلەن, تاۋ باۋرايىندا كٸشكەنە ٷي تۇر. وندا ەرٸ مەن ەيەلٸ, بەس بالاسى تۇرادى. باياعى زامانداعىداي. وسى جەردەن ەركٸمنٸڭ ٶزٸنٸڭ رٶلٸ بەلگٸلەنٸپ شىعادى. كٸم نە ٸستەۋٸ كەرەك, كٸمگە قانداي قارىم-قاتىناس ورناتۋ تيٸس دەگەن سيياقتى. قازٸر, ەرينە, ماتەريالدى جەنە ەلەۋمەتتٸك دەڭگەي كٶپ ٶزگەرٸسكە ۇشىرادى. قازٸر ادامدار ىڭعايلى پەتەرلەردە تۇرادى. اعاش شاۋىپ, وتىن تاسۋدىڭ قاجەتٸ جوق. بٸراق ادامنىڭ ارحەتيپتٸك تابيعاتى سول قالپىندا قالدى. ەگەر ادامدار سول جولدان تايسا, اۋىتقىسا, تٷيتكٸل پايدا بولادى. پسيحولوگييالىق, ەلەۋمەتتٸك.

قازٸرگٸ زاماناۋي ادامدار قوعامىندا ەر مەن ەيەل رٶلٸن بٷلدٸرۋ بەلەڭ الدى. ادامدار تامىرىنان ٷزٸلٸپ بارادى. ويلارىنا كەلگەنٸن ٸستەيدٸ. ەركەكتەر ٶزٸنٸڭ مٸندەتٸ مەن جاۋاپكەرشٸلٸگٸن ۇمىتتى. ەيەلدەر ٶز تابيعاتىن جوعالتتى. ٶمٸر شالدىر-شاتپاققا تولدى.

11180057_820528348001046_1844652734_n
11180057_820528348001046_1844652734_n
ەركەك ەيەلدٸ قامتاماسىز ەتكەنٸ دۇرىس دەگٸڭٸز كەلٸپ تۇر ما?

– ەرينە. ەركەك مٸندەتتٸ. باسقاشا بولۋى مٷمكٸن ەمەس. ەيتپەسە, ول ەركەكتٸك قاسيەتٸنەن ايىرىلادى. دەگەنەراتسيياعا ۇشىرايدى. رۋحاني جول بار. ەر ەركەك سوعان تٷسۋگە تالپىنادى. ٶزٸ بٸلسە دە, بٸلمەسە دە سوعان قاراي جٷرەدٸ. ەگەر ەركەك ٶزٸنٸڭ بيولوگييالىق قىزمەتٸن اتقارماسا, ونىڭ پسيحيكاسى اۋىتقۋشىلىققا ۇشىرايدى. ەيەلدەر دە سٶيتەدٸ.

ەركەك ەيەلگە نە بەرەشەك?

– ەگەر ول شىنىمەن ەركەك بولسا, ول ەڭ الدىمەن ٶزٸنە, ٶزٸنٸڭ ەركەكتٸك تابيعاتىنا, رۋحاني ەسەيۋٸنە تەۋەلدٸ. ەركەكتٸڭ مٸندەتٸ جاۋىنگەر بولۋ, قورعاۋ, قولداۋشى بولۋ. ول وسى قىزمەتٸن بٸلمەسە, وندا ول ەركەك ەمەس. ەرينە, ەر ادام ويىنا كەلگەنٸن ٸستەۋگە قۇقىلى. ەشكٸم ەشكٸمگە ەشتەڭە بەرەشەك ەمەس. بٸراق ٶزٸنٸڭ تابيعاتىنا قارسى شىققان سوڭ سونىڭ نەتيجەسٸن قابىلداۋعا دايىن بولسىن. ال نەتيجە قايعىلى بولاتىنى انىق. ەركەك ٷشٸن دە, ەيەل ٷشٸن دە. تابيعات سىيلاعان جولمەن جٷرمەسە, جانى دا قينالادى. ٶمٸرٸنٸڭ دە كٷلٸ كٶككە ۇشادى.

قانداي نەتيجە?

– ەركەكتٸڭ كەسٸبٸ توقىرايدى. ٶمٸردٸڭ مەنٸ جوعالادى. كٷيزەلٸسكە ۇشىرايدى. ٸشٸپ كەتەدٸ. بەلسٸزدٸككە دۋشار بولادى. تابيعات ەزٸرلەگەن نۇسقالار جەتٸپ ارتىلادى. ەيەلدەردە تابيعاتىنا قارسى جٷرۋ سۇلۋلىعىنان ايىرىلۋعا ەكەلەدٸ, تەز سەمٸرٸپ كەتەدٸ, وبىر اۋرۋىنا شالدىعادى.

جاس كٷنٸندە بەرٸ ويىن سيياقتى كٶرٸنەدٸ. نەتيجەمەن بەتپە بەت كەلگەنگە دەيٸن. يندۋيزم مەن بۋدديزمدە كارما دەگەن نەرسە بار. مەنٸڭشە, بۇل كەرەمەت زاڭدىلىق. ەمبەباپ ەدٸلەتتٸلٸك زاڭدىلىعى. بۇل زاڭدىلىق شىنىمەن جٷزەگە اسادى. رەينكارناتسيياعا جەتپەي-اق كٶز جەتكٸزۋگە بولادى. بۇل زاڭدىلىقتىڭ تٷپ نەگٸزٸ ٶتە قاراپايىم: كەشە جاساعان تاڭداۋىمىز بٷگٸنگٸ ٶمٸرٸمٸزدٸ انىقتايدى, بٷگٸن جاساعان تاڭداۋ ەرتەڭٸمٸزدٸ باعدارلاپ وتىرادى. سوندىقتان بٷگٸن تابيعاتىنا قارسى تاڭداۋ جاساعان ادامدار از ۋاقىت قانا لەززات الادى. سوڭىنان تاڭداۋىنىڭ قاتەلٸگٸنەن كٶپ قيىندىق كٶرەدٸ. ەركەكتەر ەيەلگە كٶڭٸل بٶلۋدەن, ونى بارىنشا قامتاماسىز ەتۋدەن قۇتىلدىم دەپ ويلاۋى مٷمكٸن. ەيەل ەرٸنە قىزمەت ەتۋٸ, وتباسىنىڭ وتىن ٶشٸرمەۋٸ, بالاسىن ٶسٸرۋدٸ دۇرىس دەپ بٸلگەنٸ جٶن. دۇرىس دەپ بٸلمەگەن جاعدايدا بۇل تاڭداۋدىڭ نەتيجەسٸ بٸر جىلدان سوڭ, بٸرنەشە جىلدان سوڭ, ەيتەۋٸر قۋىپ جەتەدٸ. ال, سەگٸز جىلدان سوڭ بۇل جاعداي ادام تٶزگٸسٸز احۋالعا اينالادى. مەن جيىرما جىل ٶتٸلٸ بار پسيحولوگپىن. مۇنداي جاعدايدى كٷنبە كٷن كٶز الدىمنان ٶتكٸزەمٸن. شىن مەنٸسٸندە بۇل زاڭدىلىق ساعاتتىڭ تٸلٸندەي تىقىلداپ تۇرادى. كەي ادام سونى بايقامايدى. بۇل ٶمٸردە نە ٸستەگٸڭ كەلسە, سونى ٸستە دەگٸسٸ كەلەتٸندەر بولادى. ال, بۇل ەلەم سونشالىقتى قاراپايىم ەمەس. بۇل ەلەمنٸڭ ٶز ەرەجەسٸ بار.

ناعىز ەركەكتٸڭ جولى قانداي سوندا?

– ەڭ الدىمەن ونىڭ ٶز ٸسٸ بولۋى كەرەك. ەر ادام ٷشٸن ٶتە ماڭىزدى. اينالىساتىن ٸسٸ بولماسا, وندا ول ەركەك ەمەس. ماماندىق دەپ ايتۋ دۇرىس بولماس. كەسٸپكەر, سۋرەتشٸ – ماماندىق پا? بيولوگييالىق نۇسقاعا قايتىپ ورالساق, ەركەك كٷندەلٸكتٸ اڭشىلىققا شىعۋى, تاماق تابۋى. سوندا ول تٸرٸ قالادى. ٷرٸم-بۇتاعىن اسىراپ, جەتكٸزەدٸ. سوندىقتان ەركەكتٸڭ رۋحاني جەتٸلۋٸ ونىڭ ٸسٸمەن تٸكەلەي بايلانىستى.

ەكٸنشٸ ماڭىزدى مەسەلە - ەيەلٸ. ٶز ٸسٸنەن تاپقان تابىستان ول دەر كەزٸندە قۇتىلىپ وتىرۋى تيٸس. ەگەر جانىندا ٶزٸ سٷيەتٸن ەيەلٸ بولماسا, ەر ادام كٷيزەلٸسكە ۇشىرايدى. ٶمٸرٸ تۇراقسىزدانادى. تاپقان تابىسىن قايتارا ٸسكە سالادى. ەيەلمەن قارىم-قاتىناسى ورنىقپاعان ەركەكتەر سولاي ەتەدٸ. كٶپ بيزنەسمەندەر سولاي جاسايدى. بٸر ٸستٸ اينالدىردى. تابىس تاپتى. قايدا جٸبەرەدٸ? ەگەر بٸر ٸستٸ اينالدىرا السا, ەكٸنشٸسٸن دە جاساي الادى. ودان دا تابىس تٷسٸرەدٸ. وسىلاي ٶمٸرٸن اقشاعا بايلاپ قوياتىندار بار. باقىتىن تاپپاي جٷرەدٸ سوسىن. جەتپٸسكە كەلگەندە ٶمٸر ٶتٸپ كەتٸپتٸ عوي دەيدٸ. سوندىقتان ەركەكتٸڭ تابىسىن جۇمساپ, اقشاسىن جەلگە شاشىپ وتىراتىن سٷيٸكتٸسٸ بولۋى زاڭدى. سوندا عانا ول ٶمٸردەن لەززات الىپ ٶتەدٸ.

جەلگە شاشىپ?

– تۋرا سولاي. ەيەلدٸڭ بەرٸ سولاي ٸستەيتٸنٸ اقيقات قوي. بٸراق الدىمەن, ەرٸ تابىس تاۋىپ ٷيرەنۋٸ كەرەك. دەستٷرلٸ مەدەنيەتتەردٸڭ بارلىعىندا بۇل ناقتى كٶرسەتٸلگەن. دەستٷردٸ ۇمىتىپ بارامىز. ونىڭ مەنٸنە تەرەڭ ٷڭٸلمەيمٸز. دەگەنمەن, مۇنداي دەستٷر كەي مەملەكەتتەردە ساقتالعان. شىعىس ەلدەرٸندە. ولاردا ەلٸ كٷنگە دەيٸن قالىڭمال دەگەن دەستٷر بار. بۇل ٶتە ماعىنالى دەستٷر. سەبەبٸ, قىرىق قاراسىن تٶلەي الماساڭ, ساعان ەيەل زاتىن اماناتتاپ, تاپسىرۋدىڭ جٶنٸ بار ما? مۇنداي ەركەككە قالاي بٸرەۋ ٶز قىزىن بەرە سالادى? بولمايدى. ٶز باسىن الىپ جٷرۋدٸ ٷيرەنسٸن.

– ەگەر ەيەل قىرىق قارانى قالاماسا شە?

– شىعىستا ەيەل قالامادى دەگەن سٶز جوق. ونداي تٷسٸنٸك جوق. ولاردا باسقا تەربيە. ەركەك قىرىق قارا تٶلەسە, وندا ول ەيەل ونى دا, ودان بالا سٷيۋدٸ دە, ونىڭ اسحاناسىنا يە بولۋدى دا ويلايتىنىنا سەنٸمدٸ بولادى. مەن مۇنى ٶز كٶزٸممەن كٶردٸم.

– سوندا ەركەك ەيەلٸ تابىسىن شاشادى دەگەننەن قانداي لەززات الادى?

– لەززات العاندا قانداي! تاتۋ وتباسى دەگەن ەيەل اقشانىڭ قايدان كەلەتٸنٸن بٸلمەيتٸن, ەرٸ قايدا جۇمسالاتىنىن ەسكەرمەيتٸن وتباسىنى ايتامىز. اقشا جٷيەسٸ ٷشٸن تاپتىرماس جول - ىنتىماقتى وتباسى. ەيەل اقشانى دۇرىس جۇمساۋدىڭ جولىن ەردايىم تابادى.

ەركەك ٷنەمٸ ەسەپتەيدٸ, ٷنەمدەيدٸ, ارتىق قور جيناسام, قانداي ٸسكە سالسام دەپ تولعانادى. ەر ٸسٸنەن تابىس تٷسكەنٸن عانا ويلايدى. ەيەلگە اقشا شاشۋ وڭاي. جٷزٸك ساتىپ الادى. گاۋھار تاسى بار ساقينا الادى. سٶيتٸپ اقشا اينالىمعا تٷسەدٸ.
ماڭدايعا بٸتكەن مىقتى ەركەكتەر جويىلدى. ٶلتٸرمەگەنٸن شەتەلگە قۋدى. يتجەككەنگە ايدادى. كٸم قالدى رەسەيدە? ەسەسٸنە ەيەلدەر عانا قالدى. بٸر اۋىلدا بٸر ەركەك تابىلسا, دەتكە قۋات بولعان زاماندار ٶتتٸ. سودان بەرٸ ەيەلدەر بەرٸن ٶزٸمٸز ٸستەۋٸمٸز كەرەك دەگەن قىڭىر جولعا تٷسٸپ كەتتٸ. ولاردىڭ بالالارى ەيەلدٸڭ عانا تەربيەسٸندە ٶستٸ. وسى ستسەناريي جالعاسىپ كەلەدٸ. ۇرپاقتان ۇرپاققا بەرٸلٸپ جاتىر. كٷيەۋٸ تاستاپ كەتسە دە مەيلٸ. بالاسىن ٶزٸ جەتكٸزەدٸ.

ەركەككە ەيەل اقشا شاشقاننان باسقا نە ٷشٸن كەرەك?

– جالپى ەركەك ٷشٸن ەيەل ينۆەستيتسييانىڭ قاينار بۇلاعى. ەرينە, ادال, سٷيگەن جار بولسا. ەرٸ ەيەلٸنە اقشا سالادى. ەيەلٸ تٷرلٸ نەرسەمەن شۇعىلدانادى. قولىنان بەرٸ كەلەتٸن بولادى. بٸرٸنشٸ سالىمىنان بالا سٷيەدٸ. ەكٸنشٸ رەت ٷي الىپ بەرەدٸ. ٷشٸنشٸ رەت سالىم سالعاندا وقۋعا اقشا جاساپ بەرەدٸ. ەركەك ٷشٸن وسى نەرسە ماڭىزدى. ماتەريالدى قۇندىلىقتىڭ ٶزٸنە سەزٸم بولىپ ورالۋى.

ەلەۋمەتتٸك دەڭگەيدە – مەرتەبە بۇل. مەنٸڭ ەيەلٸم ەڭ سۇلۋ, ەڭ اقىلدى, ەڭ عاجاپ دەگەن توقمەيٸلسۋ. بۇل توقمەيٸلسۋ ەركەككە مىقتى قورعان بەرەدٸ. ٶزٸنە دە, ەيەلٸنە دەگەن دە سەنٸم ورنىعادى.

رۋحاني ەلەمدە نە ٶزگەرەدٸ? بۇل دا ماڭىزدى. رۋحاني بەلەستە ەيەل ەركەكتٸ مىنا نەرسەگە جەتەلەيدٸ: اقيقاتتى تابۋعا سەپتەسەدٸ. ەركەك ٶمٸر بويى بٸر اقيقاتتى اڭساپ ٶتەدٸ. سودان دا بولار, عىلىم سالاسىندا ەرلەر باسىم تۇرادى. نوبەل سىيلىعىن الۋشىلاردىڭ دەنٸ كٸم? ولار شىندىقتى ٸزدەۋشٸلەر. عىلىمي قىزمەتكەرلەر, دٸني ۋاعىزشىلار, ساياساتكەرلەر دە ەلەم نەدەن تۇراتىنىن بٸلگٸسٸ كەلەدٸ. ولار ەلەمدٸ بيلەگٸسٸ كەلەدٸ. سول ٷشٸن اقيقاتتى ٸزدەۋ ماڭىزدى.

ٶزٸنٸڭ وسى ەلەمدە كٸم ەكەنٸن بٸلۋگە ۇمتىلادى. مۇنى تەك سىڭارى, جٷرەگٸنٸڭ ەگٸزٸ عانا ايتا الادى. «ٶگٸز» دەيدٸ. مىسالعا. نەمەسە «مەنٸڭ حانزادام» دەر. ەركەك ٶمٸر بويى ٸزدەگەن وبرازدى وعان سٷيگەن ەيەلٸ بٸر اۋىز سٶزبەن ايتىپ جەتكٸزە سالادى. سونى ەستٸگەن سوڭ ەركەكتٸڭ ساناسى ساۋىعادى. ٶيتكەنٸ, ەيەل عانا ونىڭ بولمىسىن انىق كٶرٸپ, تۇنىعىندا نە بارىن بەتٸنە شىعارادى. سەنٸمگە يە بولعان ەركەك: مەن باتىرمىن, مەن جەڭٸمپازبىن, مىنا ەلەمدە مەن ەڭ جاقسىمىن, سەبەبٸ ول مەنٸ سٷيەدٸ دەگەن سەزٸمدٸ باستان كەشەدٸ.

– بٸراق قازٸر بەرٸ ٶزگەردٸ. بۇرىن بٶلمەگە ەيەل كٸرسە, دجەنتلمەندەر ورنىنان تۇراتىن. قازٸر قوعامدىق كٶلٸكتە ورىن بەرمەيدٸ.

– تاپتىق ٶزگەرٸستەر ورىن الدى. جاۋىنگەرلەر, باي-ماناپتار الدىڭعى قاتارلى ادامدار ەدٸ. بٸر كٶزقاراسپەن تاۋ قوپاراتىن ازاماتتار بولعان. ولار سوعان ساي ۇستايتىن ٶزٸن. سوسىن سوعىس, سوعىس, رەپرەسسييالار. ماڭدايعا بٸتكەن مىقتى ەركەكتەر جويىلدى. ٶلتٸرمەگەنٸن شەتەلگە قۋدى. يتجەككەنگە ايدادى. كٸم قالدى رەسەيدە? ەسەسٸنە ەيەلدەر عانا قالدى. بٸر اۋىلدا بٸر ەركەك تابىلسا, دەتكە قۋات بولعان زاماندار ٶتتٸ. سودان بەرٸ ەيەلدەر بەرٸن ٶزٸمٸز ٸستەۋٸمٸز كەرەك دەگەن قىڭىر جولعا تٷسٸپ كەتتٸ. ولاردىڭ بالالارى ەيەلدٸڭ عانا تەربيەسٸندە ٶستٸ. وسى ستسەناريي جالعاسىپ كەلەدٸ. ۇرپاقتان ۇرپاققا بەرٸلٸپ جاتىر. كٷيەۋٸ تاستاپ كەتسە دە مەيلٸ. بالاسىن ٶزٸ جەتكٸزەدٸ. وسى ٷشٸن وعان بٸرەۋ راحمەت ايتۋعا تيٸستٸ سيياقتى. سوعىستان كەيٸنگٸ كەزدە بۇل قاھارماندىق ەدٸ. قازٸر زامان ٶزگەردٸ. ەكەسٸز ٶسٸرگەن ۇلدارى ٷشٸن وعان قىزاناق نە جۇمىرتقا لاقتىرۋ كەرەك. ٶيتكەنٸ, ەكەسٸز بالا ناعىز ەركەكتٸڭ قانداي بولاتىنىن بٸلمەي ٶسەدٸ. ال قىزدار ەركەكتەرمەن قالاي تٸل تابىسۋ كەرەكتٸگٸن بٸلمەيدٸ. تۇيىق شەڭبەر. ونداي ەيەلگە: «بۇلاي دۇرىس ەمەس. ٶمٸرٸڭە ەسٸ دۇرىس ەركەكتٸڭ ەنۋٸنە جول بەر. ٷش جۇمىس ٸستەپ شارشاۋدىڭ قاجەتٸ جوق. ەيەل بولۋدى ٷيرەن. كٷيەۋگە شىق. كٷيەۋٸڭە قىزمەت قىل. ونىڭ جاقسى جاقتارىن ماقتاپ, جامانىن جاسىرۋدى ٷيرەن» دەگەندٸ ساناسىنا قۇيۋ كەرەك.

– سوندا ەيەلدەر مٷلدە جۇمىس ٸستەمەۋٸ كەرەك پە? تەك قازان كٶتەرسە جەتكٸلٸكتٸ مە?

– ەيەلگە قىزمەتپەن اينالىسۋعا بولمايدى. ول ەيەلگە تەن نەرسە ەمەس. جۇمىس ٸستەسە, ەيەلدٸگٸنەن ايىرىلادى. ەيەلدٸڭ اعزاسى اۋىر جۇمىسقا لايىقتالماعان. ناعىز ەيەلدٸڭ جانى قالايتىن, بار ماحابباتىمەن شۇعىلداناتىن ٸسٸ بولۋى كەرەك. ٶزٸ جاقسى كٶرەتٸن. سول ٸسٸ تابىس ەكەلسە, نۇر ٷستٸنە نۇر. تابىس ەكەلمەسە دە بەرٸبٸر. ەيەل اقشا تابۋدى ماقسات تۇتپاۋى كەرەك.

بۇل ەيەل ەشقانداي سالاعا ارالاسپاسىن, اتاق-داڭققا قۇمارتپاسىن دەگەن سٶز ەمەس. قولىنان كەلگەنٸن ٸستەسٸن. بٸراق ونى جۇمىس دەپ قابىلداماسىن. جۇمىستى تەك ەركەكتەرگە قالدىرسىن. ەيەلدەردٸڭ ساناسى مەن اعزاسى باسقاعا ارنالعان. اسحانا. قازان كٶتەرە بٸلۋدٸڭ ٶزٸ ٶنەر. بٸراق مۇنى دا تەرەڭ تٷسٸنۋ كەرەك. ەركەك تەك ۇر دا جىق مٸنەزگە لايىق دەگٸمٸز كەلمەيدٸ. ويى تاياز ادام عانا سولاي قابىلدايدى. ەركەك پەن ەيەلدٸڭ ٶزٸندٸك ۇلى ماقساتى بار. قازان مەن بالعا تەك قارۋ عانا.

ەيەلدٸڭ قىزمەتٸ – نەزٸكتٸك, انا بولۋ. الدىمەن ەيەل بولۋدىڭ باقىتىن سەزٸنۋٸ تيٸس. ەركەكتٸ باعىندىرا بٸلۋٸ, جٷرەگٸن جاۋلاپ الۋى كەرەك. سودان كەيٸن بارىپ وتباسى قۇرىپ, شاڭىراق كٶتەرەدٸ. ەيەل باقىتىن سەزٸنسە, جاقسى انا بولاتىنى سٶزسٸز. نەزٸكتٸك دەگەنٸمٸز ەلەمدٸ قۇتقاراتىن سۇلۋلىق. ياعني, ەيەلدٸڭ ەكٸ نەگٸزگٸ قىزمەتٸ بار: سۇلۋلىق پەن قامقورلىق, نەزٸكتٸك پەن انا اتانۋ. وسىنداي قاسيەتتەردٸ مەڭگەرگەن ەيەل ولاردان تابىس تا تابا الاتىن بولادى. وسىنداي قاسيەتتٸ قالايتىن ماماندىقتاردى يگەرۋ ولارعا جەڭٸل. مىسالى, مودەل بيزنەسٸ. نەمەسە مەيرامحانا اشىپ الۋ. كليەنتكە جاعداي جاساۋ كەرەك جەردە ەيەلدەردٸڭ جٷرگەنٸ قۇبا-قۇپ. بٸراق ەيەلدەر زاۋىت-ٶندٸرٸستٸ باسقارا باستاسا, وندا ول ەيەلدٸگٸنەن ايىرىلادى.

اۋدارعان شىنار ەبٸلدە