شاحتاداعى شىرعالاڭعا قاتىستى مەجٸلٸس دەپۋتاتى ەرلان سايىروۆ نە دەيدٸ?
– ەرلان بيياحمەتۇلى, قاۋٸسٸزدٸككە سالعىرتتىق, مەنەدجمەنت ەلسٸزدٸگٸ كوستەنكوداعى اپاتقا سەبەپ. شەتەلدٸك كومپانييا ينۆەستيتسييالىق جەنە ٶزگە دە مٸندەتتەمەلەرٸن ٶرەسكەل بۇزعانىن كٶرسەتتٸ. ٶزٸڭٸز دە بۇعان دەيٸن قازاقستان بيلٸگٸ «ارسەلورميتتالتەمٸرتاۋ»-دى جازالاۋدا دەرمەنسٸزدٸك تانىتىپ وتىر دەپ دابىل قاققان ەدٸڭٸز...
– بٸرٸنشٸدەن, شاحتادا قازا تاپقان بارشا كەنشٸلەردٸڭ جاقىندارىنا قايعىرا كٶڭٸل ايتامىن. بٷگٸن شاحتاداعى بٸتپەيتٸن شيكٸلٸكتەن كەيٸن پرەزيدەنت ٷكٸمەتكە «ارسەلورميتتال تەمٸرتاۋ» كومپانيياسىمەن ينۆەستيتسييالىق ىنتىماقتاستىقتى توقتاتۋدى تاپسىردى. بۇل – وڭ شەشٸم.
سەبەبٸ بٷگٸنگٸ وقيعا «ارسەلورميتتالدىڭ» جاۋاپسىزدىقتىڭ سيمۆولى ەكەنٸن تاعى بٸر كٶرسەتتٸ. قازٸر «ارسەلورميتتال تەمٸرتاۋ» اق كومپانيياسىنا تيەسٸلٸ 8 شاحتانىڭ جۇمىسى ۋاقىتشا توقتاتىلعان.
جالپى, بۇعان دەيٸن دە كومپانيياعا بٸرنەشە مەرتە ايىپپۇل سالىنىپ, قاۋٸپسٸزدٸك تالاپتارىنىڭ ساقتالماعانىنا قاتىستى سىن تاعىلدى. بٸرنەشە ميلليون دوللار ايىپپۇل سالىنعانمەن بۇل جاعداي دا دۇرىس شەشٸم تاپپادى.
قاراعاندى وبلىسىنىڭ ەكولوگييا دەپارتامەنتٸنٸڭ ولارعا 1,2 ملرد تەڭگە كٶلەمٸندە ايىپپۇل ارقالاتقانى ساباق بولمادى. سوندىقتان بۇعان دەيٸن دە مەن حالقىمىزدى قويشا قىرعان ميتتالدىڭ بٸزگە كەرەك ەمەس ەكەنٸن ايتتىم.
– وسى ورايدا ەلگە كەلەتٸن ينۆەستورلارعا تالاپتى كٷشەيتۋ, ٶندٸرٸس سالاسىنداعى ەڭبەك قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن جۇمىسشىلاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋدىڭ جاڭا ەدٸسٸ قاجەت دەپ سانامايسىز با?
– مۇنداي قايعىلى جايتتار 1995 جىلدان بەرٸ بايقالىپ كەلەدٸ. مەسەلەن, «ارسەلورميتتال تەمٸرتاۋ» جۇمىس ٸستەگەن جىلدارى كەسٸپورىندا جٷزدەن استام كەنشٸ مەزگٸلسٸز اجال قۇشقان. سول سەبەپتٸ بٸز حالىقارالىق ەڭبەك جەنە جۇمىسشىلاردى قورعاۋ ۇيىمدارى ارقىلى ەلٸمٸز بەن ازاماتتارىمىز ٷشٸن مورالدىق جەنە ماتەريالدىق ٶتەماقى تالاپ ەتۋٸمٸز قاجەت! ميتتال مىرزاعا بٷكٸل ەلەمدە جارييا سانكتسييا بەرۋدٸ قامتاماسىز ەتۋٸمٸز كەرەك! ٶندٸرٸستٸك قىزمەت تەك جۇمىسشىلاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن عانا ەمەس, سونىمەن قاتار كەسٸپورىننىڭ جانىندا تۇراتىن ازاماتتاردىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن دە قامتيدى.
كەسٸپورىن قىزمەتٸندەگٸ نەگٸزگٸ بۇزۋشىلىقتار قاتارىندا ازاماتتاردىڭ ەل-اۋقاتىنا تەرٸس ەسەر ەتەتٸن شەكتٸ رۇقسات ەتٸلگەن شىعارىندىلار بويىنشا بەلگٸلەنگەن نورماتيۆتەردەن اسىپ كەتۋ دە بار.
جٷزدەگەن ادام ٶلٸمٸنە قاراماستان, كومپانييا وسى كەزگە دەيٸن ٶز كەسٸپورىندارىنداعى ٶلٸم-جٸتٸم دەڭگەيٸن تٶمەندەتۋ بويىنشا پەرمەندٸ شارا قولدانبادى, بۇل كورپوراتسييا مەنەدجمەنتٸ جايىندا تەرٸس پٸكٸر قالىپتاستىرادى, ولاردىڭ قازاقستاندىقتارعا نەمقۇرايلىلىعىن راستايدى.
سول سەبەپتٸ الداعى ۋاقىتتا ەلدەگٸ ينۆەستورلارعا دەگەن تالاپتى مايشاممەن قاراۋ قاجەت.
سونداي-اق, ينۆەستورلاردىڭ ٶزدەرٸن دە قازاقستان زاڭناماسىنا سەيكەس قىلمىستىق جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتقان دۇرىس.
– ٶزٸڭٸز بٸلەسٸز, ينۆەستورلارمەن جاساسقان شارتتار قۇپييا. بۇل رەتتە ەسكٸ-جاڭا كەلٸسٸمدەردٸ قاراۋعا دەپۋتاتتار اتسالىسا الا ما?
– اقشا تابۋعا تىرىساتىن كومپانييا باسشىلىعى بيزنەستٸڭ ەلەۋمەتتٸك جاۋاپكەرشٸلٸگٸ مەن جۇمىسشىلاردىڭ قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەلەرٸنە نازار اۋدارماي, جۇمىسشىلارىنىڭ باسىن تەۋەكەلگە تٸگٸپ جاتادى. سوندىقتان بۇل كٷرەس ۇلتتىق مٷددە ٷشٸن ماڭىزدى, جوعارىدا ايتقانىمداي, بٸز حالاقارالىق دەڭگەيدە قۇقىقتىق تالاپ قويۋمىز كەرەك, ال كەلٸسٸمدەردٸ قايتا قاراۋدى كٷن تەرتٸبٸنە قويامىز.
ميتتال قازاقستانعا "كٸرۋ" ٷشٸن 100 ملن دوللار پارا بٸرگەن. تولىعىراق: https://t.me/dalainside/1552