باس كەڭسەدە مەديا ماماندارى زاماناۋي ۆيزۋاليزاتسييا ورتالىعىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسسا, «پرورۆادا» ٸلەسپە گازدى كەشەندٸ دايىنداۋ قوندىرعىسى مەن «كاسپيي سامالى» ۆاحتالىق قالاشىعىنداعى مۇنايشىلاردىڭ تۇرمىس-تٸرشٸلٸگٸنە دەن قويدى.
جاڭا تەحنولوگييالار جۇمىستى جەڭٸلدەتٸپ, جول اپاتىن ازايتتى
ەمبٸمۇنايگازدىڭ ٶندٸرٸستٸك پروتسەستٸ باقىلاۋ ورتالىعىنىڭ ەكٸ قابىرعاسى ەكٸ ٷلكەن ەكرانمەن جابدىقتالعان. بٸرٸ ٶندٸرٸستٸك پروتسەستٸ باسقارۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جٷيەسٸنە نەگٸزدەلسە, ەكٸنشٸسٸ «ساپارلاردى باسقارۋ» جوباسى دەپ اتالادى.
ورتالىقتىڭ ٶزٸ ەمبٸمۇنايگازدىڭ تٶرت ٶندٸرٸستٸك باسقارماسىنا قارايتىن كەن ورىندارىنا جەدەل باقىلاۋ جەنە مونيتورينگ جٷرگٸزۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. قاي جەردە ٶندٸرٸس قالاي جٷزەگە اسىپ جاتىر, قانداي اقاۋ ورىن الدى, جۇمىسشىلار نە ٸستەپ جاتىر – بەرٸ دە ديسپەتچەرلەردٸڭ كٶز الدىندا. «ينتەللەكتۋالدى كەن الاڭى» اتالاتىن بۇل جوبا العاش پيلوتتىق نەگٸزدە قىزىلقوعا اۋدانىنداعى «ۋاز» كەن ورنىندا 2016 جىلى ەنگٸزٸلگەن بولسا, كەيٸن ٶزگە كەن الاڭدارى دا جوباعا بٸرٸنەن سوڭ بٸرٸ قوسىلا باستاعان. بۇل بٸر جاعىنان جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەگٸن جەڭٸلدەتسە, ەكٸنشٸدەن ۇڭعىمالاردىڭ جٶندەۋ-ارالىق كەزەڭدەرٸ ارتتىرىلدى.
سول سەكٸلدٸ «ساپارلاردى باسقارۋ» جوباسى دا كومپانيياعا قاراستى كٶلٸكتەردٸڭ قوزعالىسىن تيٸمدٸ باسقارۋعا, سەيكەسٸنشە جول-كٶلٸك اپاتتارىنىڭ سانىن ازايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. قىزمەتتٸك قاي كٶلٸك بولماسىن, ارنايى داتچيكتەرمەن جابدىقتالعان. جٷرگٸزۋشٸ جىلدامدىق اسىرسا, قاۋٸپسٸزدٸك بەلدٸگٸن تاقپاسا, نە ٶزگە دە تالاپتاردى بۇزعان جاعدايدا دەرەۋ ورتالىققا بەلگٸ بارادى. جوبا قازٸردٸڭ ٶزٸندە تيٸمدٸلٸگٸن بەرٸپ وتىر. ەمگ ماماندارىنىڭ دەرەگٸنشە, جٷرگٸزۋشٸلەردٸڭ جىلدامدىقتى ارتتىرۋ جاعدايى 55 پايىزعا ازايسا, جانار-جاعارماي ٷنەمدەۋ دەڭگەيٸ 20 پايىزدى قۇراعان. بۇل – بيىلعى ون ايدىڭ دەرەگٸ. دەل وسى مەرزٸمدە بٸردە-بٸر جول-كٶلٸك اپاتىنىڭ دا تٸركەلمەۋٸ – ەرەكشە جەتٸستٸك.
ايتا كەتۋ كەرەك, ٶندٸرٸستٸك پروتسەستٸ باقىلاۋ ورتالىعىنىڭ قوس جوباسى دا – ٶزگەلەردٸڭ كٶشٸرمەسٸ ەمەس, ەمبٸمۇنايگازدىڭ ٶزٸندٸك تەحنولوگيياسى. بۇل جوبا رەسپۋبليكالىق «تسيفرلىق قازاقستان» باعدارلاماسىنا ەنگەن. سونىمەن قاتار, 2017 جىلى سانكت-پەتەربۋرگتە ٶتكەن «مۇناي-گاز سالاسىنداعى ٷزدٸك 10 IT جوبا» بايقاۋىندا ٷزدٸك دەپ تانىلعان.
الپىس جىلدىق تاريحى بار پرورۆا
ەرتەگٸدەگٸ ەرنازار بايدىڭ توعىز ۇلىن بٸر بٶلەك, ەر تٶستٸگٸن بٸر بٶلەك سانايتىنى سەكٸلدٸ پرورۆا كەن الاڭدارى توبىنىڭ ەمبٸمۇنايگازدىڭ ٶندٸرٸستٸك الاڭدارى اراسىنداعى ورنى زور. وعان قوسا, بيىل كەن الاڭىنىڭ اشىلعانىنا تۇپ-تۋرا 60 جىل.
پرورۆانىڭ نەگە الاڭدار توبى دەپ اتالاتىنىن تٷسٸندٸرە كەتەيٸك, مۇندا بٸر ەمەس, تٶرت بٸردەي كەن ورنى بار. ولار – باتىس پرورۆا, اقتٶبە جەنە ساعيدوللا نۇرجانوۆ پەن دوسمۇحامبەتوۆ اتىنداعى كەن ورىندارى. ال ەندٸ پرورۆانىڭ باستى ەرەكشەلٸگٸن ايتساق, مۇندا جانعان شىرپىداي باسى الاۋلاپ تۇراتىن مۇناي ٶندٸرۋ قوندىرعىلارى جوق. ٶڭٸر ەكولوگتارىن شىر-پىر ەتكٸزەتٸن بۇل مەسەلە پرورۆادا شەشٸمٸن تاپقانىنا دا بٸراز ۋاقىت بولىپ قالدى. الاۋلاپ جانىپ تۇراتىن ٸلەسپە گاز بولسا, مۇندا ونى كەشەندٸ دايىنداۋ قوندىرعىسى ٸسكە قوسىلعالى بەرٸ ەكولوگييالىق مەسەلە شەشٸمٸن تاپتى. ەكولوگييادان بٶلەك, ەكونوميكالىق تۇرعىدا دا جوبا باسىمدىققا يە. سانمەن دەيەكتەسەك, ٸلەسپە گازدى كەشەندٸ دايىنداۋ قوندىرعىسىنىڭ جىلدىق قۋاتى – 150 ميلليون تەكشە مەترگە تەڭ.
«گازدى كەشەندٸ دايىنداۋ پروتسەسٸ تولىعىمەن اۆتوماتتاندىرىلعان جەنە تٶتەنشە جاعدايلاردان بٸرنەشە دەرەجەلٸ قورعانىسپەن قامتىلعان», – دەپ قوستى كومپانييانىڭ باسپاسٶز ماماندارى.
بۇل ورايدا مۇنايشىلار بولاشاقتىڭ ەنشٸسٸندەگٸ بٸر جوبانىڭ دا شەتٸن شىعارىپ, سٷيٸنشٸلەپ قويدى. ايتۋىنشا, «باتىس پرورۆانىڭ» گاز قاباتىنان 17 ميلليارد تەكشە مەتردەن استام گاز قورى بار. ەندەشە, تاۋارلى گاز ٶندٸرۋ جۇمىسى ەندٸ تەك قىزا تٷسپەك.
ايتا كەتەيٸك, پرورۆانىڭ مۇنايى مەحانيكالاندىرىلعان جەنە فونتاندىق ەدٸسپەن ٶندٸرٸلەدٸ. فونتاندىق ەدٸسپەن دەگەنٸمٸز, ونى يگەرۋدە قولدانىلاتىن تٷرلٸ تەحنولوگيياعا تەرەڭدەمەي سٶيلەسەك, مۇنايدى الۋ ٷشٸن ونى جەر استىنان سورۋدىڭ ەش قاجەتٸ جوق, ول ٶزٸ-اق اتقىلاپ تۇر. بۇل مەرزٸمدە ٶندٸرٸلگەن مۇنايدىڭ كٶلەمٸ 44 ميلليوننان استام. ال «جىلىويمۇنايگاز» مۇناي-گاز ٶندٸرۋ باسقارماسى ٶندٸرەتٸن مۇنايدىڭ جالپى كٶلەمٸنٸڭ 85 پايىزى «پرورۆا» كەن ورىندارىنا تيەسٸلٸ.
جوسپاردى ورىنداۋعا ەلەكتر تاپشىلىعى دا كەدەرگٸ ەمەس
«ەمبٸمۇنايگاز» باسشىلىعى مەديا سالاسىنىڭ ٶكٸلدەرٸمەن پرورۆادا مەسليحات قۇرعانىمەن, جۋرناليستەر كومپانييانىڭ سان-سالالى جەنە ٶزگە اۋداندارداعى قىزمەتٸ جايلى دا سۇراپ بٸلدٸ. كومپانييانىڭ باس ديرەكتورى سەبيت ارىنوۆ پەن ونىڭ ٶندٸرٸس جٶنٸندەگٸ ورىنباسارى مارات ەلەۋسٸنوۆ كومپانييا قىزمەتٸنٸڭ نەگٸزگٸ مەلٸمەتتەرٸن تانىستىردى.
ٶندٸرٸستٸك جوسپاردىڭ ورىندالۋىنان باستاساق, بيىل «ماەك» جشس-ندەگٸ جىلۋ-ەلەكتر ستانتسيياسىندا بولعان اپاتتىڭ سەبەبٸنەن مۇناي كومپانييالارىنا جەتكٸلٸكتٸ دەڭگەيدە ەلەكتر قۋاتى بەرٸلمەگەنٸ بەلگٸلٸ ەدٸ. بۇل ٶندٸرٸسٸنٸڭ تٶمەندەۋٸنە ەكەلگەن. دەگەنمەن, بۇعان قاراماستان, «ەمبٸمۇنايگاز» اق بيىلعى 10 ايدا مۇناي ٶندٸرۋ جوسپارىن 100,6 پايىزعا ورىندادى. بٸرقاتار گەولوگييالىق-تەحنيكالىق ٸس-شارالاردى سەتتٸ جٷزەگە اسىرۋدىڭ ارقاسىندا قوسىمشا 189 مىڭ توننادان استام قارا التىن ٶندٸرٸلگەن. دەل وسى كريتەريي بويىنشا جوسپار 147 پايىز ورىندالعان.
جالپى, كومپانييا ون ايدا مۇناي ٶندٸرۋدە دە, ونى تاپسىرۋدا دا, بۇرعىلاۋدان كەيٸن ٶندٸرۋشٸ ۇڭعىمالاردى پايدالانۋعا بەرۋدە دە, تٸپتٸ ۇڭعىمالاردى كٷردەلٸ جٶندەۋدە دە جوسپاردى ارتىعىمەن ورىنداپ كەلەدٸ. بۇل سٶزٸمٸزگە كومپانييا ۇسىنعان كٶرسەتكٸشتەردٸڭ مەنٸ دەلەل.
ٸلكٸمدٸ ٸستەر ەمبٸمۇنايگازدى قازاقستانداعى ٸرٸ سالىق تٶلەۋشٸلەردٸڭ قاتارىنا قوسقالى ونداعان جىلداردىڭ جٷزٸ. سوڭعى كەزەڭدەر تسيفرلارىن عانا سٶيلەتسەك, 2020 جىلدان بەرٸ كومپانييا بيۋدجەتكە 480 ملرد تەڭگە سالىق تٶلەپ, اتىراۋ وبلىسىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا 2,2 ملرد تەڭگە جۇمسادى.
سونداي-اق, «ەمبٸمۇنايگاز» اق قورشاعان ورتانى قورعاۋ شارالارىنا, ونىڭ ٸشٸندە لاستانعان جەرلەردٸ قالپىنا كەلتٸرۋگە, قورشاعان ورتانى جاقسارتۋ مەن كٶگالداندىرۋعا باعىتتالعان شارالارعا قوماقتى قارجى بٶلەدٸ. اتاپ ايتقاندا, بيىلعى 10 ايدا تاريحي مۇنايمەن لاستانعان 181,69 مىڭ گەكتار جەر قالپىنا كەلتٸرٸلٸپ, 2022-2023 جىلدار ارالىعىندا كومپانييا اتىراۋ وبلىسى ەكٸمدٸگٸ بٶلگەن 28 گەكتار جەرگە 21 900 تٷپ كٶشەتٸن وتىرعىزعان.
«كاسپيي سامالى»: جۇمىسشىلارعا قاجەتتٸ جاعداي تٷگەل جاسالعان
«ەمبٸمۇنايگاز» اق باس ديرەكتورى سەبيت ارىنوۆ اتاپ ٶتكەندەي, كومپانييادا 5 مىڭ ادام جۇمىس ٸستەسە, ولاردان بٶلەك 5 مىڭنان استام مەردٸگەرلەر بار.
«كومپانييا قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ ٶمٸرٸ – بٸزدٸڭ باستى قۇندىلىعىمىز. ولاردىڭ تابىستى قىزمەتٸ مەن ٶندٸرٸستٸك مەسەلەلەردٸ وڭتايلى شەشۋ – ۇجىمداعى جاعىمدى احۋالدى قالىپتاستىرۋدىڭ كەپٸلٸ. سوندىقتان بٸز قاۋٸپسٸز ەڭبەك مەدەنيەتٸ مەن وزىق حالىقارالىق تەجٸريبەنٸ ەنگٸزۋ ارقىلى ٶنەركەسٸپتٸك قاۋٸپسٸزدٸك, ەڭبەكتٸ قورعاۋ جەنە قورشاعان ورتا سالاسىنداعى كورپوراتيۆتٸك مەدەنيەتتٸ ٷنەمٸ جەتٸلدٸرٸپ وتىرامىز», – دەدٸ كومپانييا باسشىسى.
ەمبٸمۇنايگازدىڭ كەن الاڭدارى ٶڭٸردٸڭ ەر بٶلٸگٸندە, ورتالىق ەلدٸ مەكەندەردەن شالعاي ورنالاسقاندىقتان, ٶندٸرٸس جۇمىسشىلارىنىڭ باسىم بٶلٸگٸ ۆاحتالىق ەدٸسپەن ەڭبەك ەتەدٸ. بۇل رەتتە مەديا ماماندار پرورۆالىق مۇنايشىلاردىڭ ەكٸنشٸ ٷيٸ – «كاسپيي سامالى» ۆاحتالىق قالاشىعىنىڭ تۇرمىس-تٸرشٸلٸگٸمەن تانىسىپ, مۇنايشىلارمەن بٸرگە بٸر تٷن تٷنەپ تە شىقتى. جايلى جاتىن بٶلمەلەر, اسحانا, مەدپۋنكت, سپورت زالدارى, دەمالىس بٶلمەلەرٸ جەنە باسقالارمەن جابدىقتالعان قالاشىقتا جۇمىسشىلاردىڭ ەڭبەكتەن بوس ۋاقىتىن تيٸمدٸ, قىزىقتى ٶتكٸزۋٸنە قاجەتتٸنٸڭ بەرٸ بار.
جالپى كومپانييادا ەلەۋمەتتٸك تۇراقتىلىققا, جۇمىسشىلاردى جان-جاقتى قولداۋعا ايرىقشا كٶڭٸل بٶلٸنەدٸ. تٷرلٸ ٶمٸرلٸك جاعدايلارعا بايلانىستى بەرٸلەتٸن ماتەريالدىق كٶمەك مٶلشەرٸ ۇجىمدىق شارتتا ايقىندالعان. ەر جىلعا جوسپار جاسالادى جەنە ونىڭ اياسىندا جۇمسالاتىن قارجىنىڭ بيۋدجەتٸ بەكٸتٸلەدٸ.
جۇمىسشىلاردىڭ بٸلٸم-بٸلٸكتٸلٸگٸن كٶتەرۋ ٷشٸن قوسىمشا وقۋىنا دا جاعداي جاسالادى. ال كوللەدجدە بٸلٸم الىپ جاتقان جاستاردى كومپانيياعا تارتۋ ٷشٸن 2015 جىلدان بەرٸ دۋالدى وقۋ باعدارلاماسى قولعا الىنعان. ونىڭ اياسىندا كومپانييا 5 وقۋ ورنىمەن جۇمىس ٸستەسە, وسى ۋاقىتقا دەيٸن وعان 306 ادام قاتىسىپ, ونىڭ ٸشٸندە 82 ستۋدەنت «ەمبٸمۇنايگاز» كومپانيياسىنىڭ تٷرلٸ كەسٸپورىندارىنا جۇمىسقا قابىلدانعان. بۇل جوبانىڭ تاعى بٸر ەرەكشەلٸگٸ سول, ونىڭ قاتىسۋشىلارى ٶزٸ قالاعان ٶزگە كومپانييالارعا دا جۇمىسقا تۇرا الادى. مەسەلەن, جوبا قاتىسۋشىلارىنىڭ بٸرازى اتىراۋ ٶڭٸرٸندەگٸ نە ودان تىس جەرلەردەگٸ ٸرٸ كەسٸپورىن, كومپانييالارعا جۇمىسقا قابىلدانىپ, ەڭبەك ەتٸپ جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ سەبيت ارىنوۆ.
جالپى, بىلتىر عانا جٷز جىلدىعىن اتاپ ٶتكەن ەمبٸمۇنايگازدىڭ قازمۇنايگاز قۇرىلىمىنداعى ورنى ايرىقشا. اتالعان عاسىرلىق مەرزٸمدە 200 ميلليون تونناعا جۋىق مۇناي ٶندٸرگەن كەسٸپورىننىڭ ەلٸ دە قٶپ جىلدار بويى مۇناي بەرە الاتىنى جٶنٸندە بولجام بار. بۇل – عاسىر جاساعان كومپانييانىڭ ەلٸ دە ەل يگٸلٸگٸ جولىندا قىزمەت ەتە بەرەتٸنٸنٸڭ ايعاعى.
