مۇناي – ارزان, بەنزين – قىمبات
تٷيٸتكٸلدٸ مەسەلە كٶلٸك پەن جانارمايعا قاتىستى بولىپ وتىر. اقش پەن باتىس ەلدەرٸنٸڭ رەسەيگە جاساعان ەكونوميكالىق شەكتەۋلەرٸنەن كەيٸن رۋبل ەركٸن اينالىمعا جٸبەرٸلدٸ. بۇدان سوڭ قولىندا ازىن-اۋلىق قارجىسى بار قازاقتار رەسەيمەن شەكارالاس ايماقتارىنداعى كٶلٸكتەردٸ شەتٸنەن ساتىپ الا باستادى. و باستا كەدەندٸك وداق شەڭبەرٸندە كٶرشٸلەرٸمٸز ٶزدەرٸنٸڭ اۆتوٶندٸرٸسٸن دامىتۋعا باسا نازار اۋدارىپ, قازاقستان نارىعىنا ٶز كٶلٸكتەرٸن تىقپالادى. ال بۇل جولى قازاقستان ٷكٸمەتٸ وتاندىق قۇراستىرۋشىلاردىڭ مٷددەسٸن قورعاپ, رەسەيدەن كەلەتٸن كٶلٸكتەرگە بٸرقاتار شەكتەۋلەر قويۋ تيٸس. وسىلايشا وتاندىق ٶندٸرٸستٸڭ كەڭ تىنىستاۋىنا مٷمكٸندٸك جاسالىنۋى بەك مٷمكٸن.
ەكٸنشٸ مەسەلە جانارمايعا قاتىستى تۋىنداپ وتىر. ٶتكەن جىلى جالىنا قول تيگٸزبەي قىمباتتاعان بەنزين باعاسى, رەسەي مەن ۋكراينانىڭ اراسىنداعى ساياسي جاعدايلاردان كەيٸن بٸردەن ساباسىنا تٷستٸ. بٷگٸندە مۇناي باعاسى كٷننەن-كٷنگە ارزانداپ, جانارمايدىڭ باعاسىنا ەسەر ەتۋدە. كەزٸندە ەلٸمٸزدە بەنزين قۇنى ٶسكەندە شەنەۋنٸكتەر كٶرشٸ ەلدەگٸ باعانىڭ جوعارى ەكەنٸن العا تارتىپ, جانارماي باعاسىن ارتتىرعانى ەسٸمٸزدە. ەندٸ قر ەنەرگەتيكا مينيسترٸ ۆلاديمير شكولنيك مەجٸلٸس دەپۋتاتتارى الدىندا رەسەيدەن جەتكٸزٸلەتٸن ارزان بەنزين قازاقستانداعى مۇناي ٶڭدەيتٸن زاۋىتتاردىڭ جۇمىسىنا كەسٸرٸن تيگٸزەتٸنٸن العا تارتۋدا. سالا باسشىسى: «قازٸر بٸزدە ەكٸ مەسەلە بار. ەگەر رەسەيدەن ارزان بەنزين قازاقستانعا اعىلسا – بۇل بٸر جاعىنان تيٸمدٸ. وسى جاعداي بولىپ تا جاتىر. بٸز اي-92 ماركالى بەنزينگە شەكتٸ باعانى ليترٸنە 109 تەڭگەگە بەلگٸلەدٸك. ال كەيبٸر ماي قۇيۋ بەكەتتەرٸندە باعا بۇدان دا تٶمەن. الايدا, بۇل ارزان بەنزين بٸزدٸڭ زاۋىتتارىمىزدى توقتاتىپ, جۇمىس ورىندارىن جاۋىپ تاستاۋى ىقتيمال», – دەدٸ مينيستر ۆ.شكولنيك. مينيستردٸڭ پايىمداۋىنشا, بٷگٸنگٸ كٷنٸ رەسەيدەن قازاقستانعا كەلٸپ جاتقان اي-92 ماركالى بەنزين شامامەن 30 پايىزدى قۇراپ وتىر. سونداي-اق, قازاقستانداعى جانار-جاعارماي قويمالارىندا ديزەل وتىن 350 مىڭ توننا جەنە اي-92 ماركالى بەنزين 250 مىڭ تونناعا جيناقتالىپتى. جازعى كەزەڭگە قور جيناۋ جاعدايلارى دا كەزدەسەدٸ.
قالاي دەسەك تە, جانارمايدىڭ ارزانداۋى قاراپايىم حالىقتىڭ وڭ جامباسىنا كەلٸپ تۇرعانى سٶزسٸز. ال بەنزين باعاسىنىڭ بۇلايشا تٶمەندەۋٸ مۇنايمەن اينالىساتىن الپاۋىتتاردىڭ شەكە-باسىن تىرىستىرىپ تۇرعانى داۋسىز. شاماسى, ولار قازاقستان ەكونوميكالىق وداققا مٷشە بولعاننان كەيٸن مۇنايدى قالاۋىمىزشا ٶڭدەپ, ٸشكٸ نارىققا قاجەت دەپ تاپقان باعامىزعا ساتا بەرەمٸز دەپ ويلاعان بولۋى كەرەك. ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق كەڭەيە تٷسكەن سايىپ, الپاۋىتتار ٷشٸن مۇنداي مٷمكٸندٸك تارىلا باستايتىنى انىق. رەسەيدٸڭ مۇناي كومپانييالارىمەن بەسەكەگە تٷسۋ ٷشٸن مۇناي ٶڭدەۋ زاۋىتتارىن جاڭعىرتىپ, بەنزين مەن ديزەل وتىنىنان باسقا وتىن ٶندٸرۋگە كٷش سالۋدىڭ ماڭىزى زور. ەنەگەتيكا مينيسترٸ ۆ.شكولنيكتٸڭ «جانارماي باعاسىنىڭ قۇلدىراۋى الداعى ۋاقىتتا كٷردەلٸ جٶندەۋدەن ٶتٸپ جاتقان زاۋىتتاردىڭ جۇمىسىنا كەسٸرٸن تيگٸزەدٸ», – دەپ شىر-پىر بولعانىنان, بٸزدٸڭ الپاۋىتتار مۇناي-حيمييا سالاسىن ديۆەرسيفيكاتسييالاۋدى ويعا الماعانىن اڭعارامىز. سوندىقتان مۇناي-حيمييا سالاسىن دامىتۋعا ينۆەستيتسييا تارتۋدىڭ ماڭىزى زور.
ن. ەۋبەكٸر.
