موبيلدٸ اقشا اۋدارىمى مەسەلەسٸ. ساۋداگەر قاۋىم نە دەۋدە?
ونلاين اقشا قابىلدامايمىز! سوڭعى كٷندەرٸ ەل دٷكەندەرٸندە وسىنداي حابارلامالار كٶبەيٸپ كەتتٸ. ساۋداگەرلەر «قۇزىرلى ورگانداعىلار قوسىمشا سالىق سالادى» دەپ, ەسەپ ايىرىسۋدان موبيلدٸك قوسىمشانى ىسىرىپ قويىپ جاتىر, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
مۇنى ەستٸپ العان قاراپايىم ازاماتتار دا «ٶزگەگە اۋدارعان اقشامىزعا سالىق سالىنادى ما» دەگەن ٷرەيگە بوي الدىرۋدا. سەنات ماقۇلداپ, پرەزيدەنتتٸڭ قول قويۋى عانا قالعان ونلاين اقشا اۋدارىمدارى تۋرالى «ەۋرازييا» بٸرٸنشٸ ارناسى ارنايى سيۋجەت ەزٸرلەدٸ.
استاناداعى ازىق-تٷلٸك ساۋدالايتىن بازارداعى ساتۋشىلار دا تۇتىنۋشىلارىنا قولما-قول اقشامەن ەسەپ ايىرىسۋدى ەسكەرتٸپ باعۋدا.
كٷلەش, ساۋداگەر:
"بٸزدەر ەندٸ قولما-قول دا, موبيلدٸ اۋدارىمدار دا قاتار جٷرە بەرەدٸ. بٸزدٸڭ بەرٸمٸزدە - جك. سالىق تٶلەپ جٷرمٸز. ال انانداي اۋدارىم بولعان سوڭ, ول بٸزدٸڭ جاعدايدى قيىنداتادى".
ديناگٷل, ساۋداگەر:
"بارلىق ساۋدا ورىندارىندا ساۋداگەرلەر زاڭ تٷرٸندە ٸستەگەن جاقسى. مىسالى, بٸز ٷكٸمەتكە سالىق تٶلەپ وتىرامىز. قازٸردە بٸز قۇجات تٸركەتتٸك. جشس, جك ارقىلى تٶلەيمٸز. بٸراق سودان العان سوڭ, بٸزدٸ مازالاماسا دەپ ويلايمىز. قوسىمشا بٸزدەن تاعى ۇستاپ جٷرمەسە بولدى".
ساۋداسى جٷرمەي قالعان بازارداعىلار ٷرەيلٸ.
جالپى, ەلٸمٸزدە وسىنداي 1 ميلليون 200 مىڭ كەسٸپكەر تٸركەلگەن بولسا, سونىڭ 300 مىڭى ونلاين باقىلاۋ قۇرىلعىسىن مٷلدەم قولدانبايدى ەكەن. دەمەك, سالىقتان جالتارىپ جٷر. وسىنىڭ جولىن كەسۋ ٷشٸن دە زاڭ پرەزيدەنتكە جول تارتتى.
ولجاس وتار, قر قارجى مينيسترلٸگٸ مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸ باسقارما باسشىسىنىڭ ورىنباسارى:
"جالپى اۋدارىمدار بولعان. بۇنىڭ ٸشٸندە كەسٸپكەر دە بار, جەكە تۇلعالار دا بار. 35 تريلليون تەڭگە اۋدارعان. بۇل - ۇلتتىق بانكتٸڭ بەرگەن مەلٸمەتٸ. بيىلعى جىلى 43 تريلليون اقشا اۋدارىلعان. كەسٸپكەرلٸك ماقساتتا دا, جەكە مەسەلەدە دە".
دەمەك, قىرۋار قارجى «كٶلەڭكەلٸ بيزنەسكە» كەتتٸ. سوندىقتان ەندٸ ونلاين اقشا بەرۋدٸڭ اراجٸگٸ انىقتالادى.
سٸز ەگەر كەسٸپكەرگە قىزمەتٸ ٷشٸن قارجى اۋدارساڭىز, ول - «تٶلەم» دەپ اتالاتىن بولادى. ال ەگەر تۋىسىڭىزعا كارتوچكاڭىزدان قارجى بٶلسەڭٸز, «اۋدارىم» دەگەن تەتٸكتٸ تاڭداۋىڭىز كەرەك. بٸرٸنشٸ ٷشٸن سالىق بار, ەكٸنشٸسٸنە ول قاراستىرىلمايدى.
ولجاس وتار, قر قارجى مينيسترلٸگٸ مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸ باسقارما باسشىسىنىڭ ورىنباسارى:
"اعايىن-تۋىستاردىڭ اراسىنداعى اقشا اۋدارىمدارىنا ەشقانداي سالىق سالىنبايدى. سونىمەن قاتار, سٸزدٸڭ تويىڭىزعا 200 ادام كەلٸپ, بٸر كٷندە توي اقىسىن موبيلدٸك قوسىمشا ارقىلى جٸبەرسە دە بۇدان سالىق الىنبايدى. سەبەبٸ, بۇل سٸزگە توي اقىسى دەپ بەرٸپ جاتقان اقشا. سونى تٷسٸنۋٸمٸز كەرەك".
سونداي-اق, وسى كٷنٸ بۇل جاڭاشىلدىققا تاكسي قىزمەتٸندەگٸلەر دە نارازى. ادام تاسىمالدايتىندار ونسىز دا «تاپقانىمىزدى مەملەكەتكە بەرگٸمٸز كەلمەيدٸ» دەگەندٸ العا تارتادى. الايدا جەكە كەسٸپ ەتۋشٸلەردٸڭ بارلىعى دا سالىق تٶلەۋٸ مٸندەتتٸ.
ەلٸبەك ەبدٸلوۆ, قر قارجى مينيسترلٸگٸنٸڭ باسپاسٶز حاتشىسى:
تاكسي جٷرگٸزۋشٸلەر پاتەنت نەگٸزٸندەگٸ ارنايى رەجيمدٸ قولدانا الادى. ونىڭ مٶلشەرلەمەسٸ جالپى كٸرٸستٸنٸڭ نەبەرٸ 1 پايىزىن قۇراپ وتىر. مىسالى, تاپقان تابىسى 300 مىڭ تەڭگە بولسا, سالىق نەبەرٸ 3 مىڭ تەڭگە عانا بولادى. بۇل رەتتە كاسسالىق اپپاراتتاردى دا ساتىپ الۋدىڭ قاجەتٸ جوق. ٶيتكەنٸ ونلاين موبيلدٸ قوسىمشالاردىڭ تەگٸن نۇسقالارى بار.
«ارالىق سالىق جٷيەسٸ» دەگەن دە بار ەكەن. وعان ەش قۇجاتسىز جالدامالى جۇمىس ٸستەيتٸندەر كٸرەدٸ. مىسالى, كٷنٸنە بٸرنەشە ساعات بالا باعۋشى, جەكە كۋرستارىن ساتۋشى دەگەندەي. وسىندايلار تاپقان تابىسىنان 2917 تەڭگە نەمەسە بٸر ايلىق ەسەپتٸك كٶرسەتكٸشٸن بٶلسە, مەملەكەت ونى سول ادامنىڭ تابىس سالىعى, زەينەتاقى قورى, مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا بٶلەدٸ.
ياعني, مۇنداي ادامدار كەيٸن ٷكٸمەتتەن بٶلٸنەتٸن جان-جاقتى كٶمەككە ٷمٸتتٸ بولا الادى.
https://www.youtube.com/watch?v=YSE7RMW9stU
