بٷگٸندە مەكتەپكە جۇمىسقا تۇرۋدىڭ ٶزٸ قىپ-قىزىل ساۋداعا اينالعان. ال مەكتەپتٸ مۇعالٸمدەرگە ساعات بٶلۋ ەدٸل جٷرەدٸ دەپ ايتۋدىڭ ٶزٸ قيىن. مۇعالٸمدەردٸڭ ايلىعى كٶتەرٸلگەلٸ بەر اقشا جيناۋ, پاراقورلىق تٸپتٸ ٷدەپ بارادى. ۇستازدار قاۋىمنىڭ كٶتەرٸلگەن ايلىعى جەمقورلىقتى ەسەلەپ, ٶسٸرۋدە.
مۇعالٸمدەردەن اقشا جيناۋ ٸسٸن مەكتەپكە ەر مەكەمەدەن باراتىن كوميسسييالار تٸپتٸ ٷدەتٸپ جٸبەرگەنٸن جاسىرماي ايتۋىمىز كەرەك.
اۋدان, وبلىستان ەنە-مٸنە كوميسسييا كەلەدٸ دەگەن حابار جەتكەن سەتتەن باستاپ, مەكتەپ ديرەكتورلارى مۇعالٸمدەردٸ شىرىلداتىپ اقشا جيناي باستادى.
ەگەر وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ مەكتەپتەگٸ جەمقورلىقتى جويعىسى كەلسە, ەر نەرسەنٸ جەلەۋ ەتٸپ, مەكتەپكە قاراي ۇشا جٶنەلەتٸن كوميسسييانى توقتاتۋ كەرەك.
بٷگٸندە مەكتەپ ديرەكتورى كوميسسييا كٷتٸپ, شىعارىپ سالۋ ٷشٸن (قالتاسىنا اقشا دا سالاتىنى انىق) ەر مۇعالٸمنەن 10-15 مىڭ تەڭگەدەن جينايتىنى جاسىرىن ەمەس.
بٸر مەكتەپتە 70-80 قىزمەتكەر بار دەسەك, سولاردان ورتا ەسەپپەن 10 مىڭ تەڭگەدەن جيناعاندا, بٸر كوميسسييانىڭ اپتىعىن باسۋ ٷشٸن مۇعالٸمدەر 700-800 مىڭ تەڭگە شىعىنداۋىنا تۋرا كەلەدٸ.
ال 15 مىڭ تەڭگەدەن جيناسا, كوميسسييانىڭ بەتٸن قايتارۋ وپەراتسيياسى 1, 2 ملن تەڭگەگە شىعىپ كەتەدٸ. وسىدان-اق, مەكتەپكە كوميسسييانىڭ نەگە كەلگٸشتەي بەرەتٸنٸن تٷسٸنۋگە بولادى.
ال وسىنداي كوميسسييالار مەكتەپكە جىلىنا 4-5 رەت كەلەتٸنٸن ەسكەرسەك, مۇعالٸمدەر كوميسسييا ٷشٸن جىلىنا ورتا ەسەپپەن 4-5 ملن تەڭگەنٸڭ ارالىعىندا اقشا جينايتىنىن بايقاۋعا بولادى.
بۇدان باسقا اقشا جيناۋدى ەدەتكە اينالدىرعان مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ جىلىنا بٸر رەت اينالىپ كەلەتٸن تۋعان كٷنٸن قوسساڭىز, مۇعالٸمدەردەن جينالاتىن اقشا تاعى 1 ملن تەڭگە ارتادى.
بۇدان باسقا جارىقتىڭ شامىن, كٶرنەكٸلٸك قۇرالدار, تاعى بٸز بٸلە بەرمەيتٸن زاتتاردى الامىز دەپ تاعى دا قىراۋار اقشا جينالادى. بۇلاردىڭ بەرٸن ەسەپتەسەڭٸز, مۇعالٸمدەردەن جينالاتىن جىلۋ جىلىنا 10-15 ملن تەڭگەگە جەتٸپ جىعىلادى.
بۇدان باسقا مەكتەپ ديرەكتورلارى مۇعالٸمدەرگە بەرەتٸن ساعاتتارىن ساعىزشا سوزىپ تاراتقاندا تاعى دا اقشا دەمەتەتٸنٸ جاسىرىن ەمەس.
ەڭ باستىسى قازٸر مەكتەپتەگٸ جەمقورلىقتىڭ ٶرٸستەۋٸنە اۋداندىق, وبلىستىق بٸلٸم بٶلٸمدەرٸنەن كەلەتٸن كوميسسييالار كاتاليزاتور بولىپ تۇرعانىن جاسىرىن ەمەس.
ەگەر وقۋ-اعارتۋ مينيسترٸ عاني بەيسەمباەۆ مەكتەپتەگٸ جەمقورلىقپەن شىنداپ كٷرەسكٸسٸ كەلسە, مەكتەپكە باراتىن كوميسسيياعا موروتوريي جارييالاۋى كەرەك. مەملەكەت كەسٸپكەرلەرگە قىدىڭداپ اي سايىن كەلٸپ تۇراتىن تەكسەرۋشٸلەرگە (ولاردىڭ دا مەكتەپكە باراتىن كوميسسييادان ايىرماسى شامالى) موروتريي جارييالاعاننان كەيٸن كەسٸپكەرلەر بٸرازعا دەيٸن كەڭ تىنىستاپ قالعانىن بٸلەمٸز?
سوندىقتان مەكتەپتٸ قاجەتٸ جوق كوميسسييالاردان اراشالاپ الاتىن كەز كەلدٸ.
بۇل – كوميسسييا دەگەنٸڭٸز مەكتەپتٸ جەمقورلىقتىڭ باتپاعىنا باتىرىپ بٸتتٸ. وسىنىڭ كەسٸرٸنەن مەكتەپ ديرەكتورلارى قارنى جۋان مەسقارىن جەمقورعا اينالىپ جاتىر.
