ول
مايلىباەۆ نازارباەۆتىڭ جانىندا 2004 جىلدان بەرٸ جٷر. دەل وسى جولى ول مەملەكەت باسشىسى باسپاسٶز قىزمەتٸنٸڭ جەتەكشٸسٸ بولىپ تاعايىندالدى. وسى قىزمەتتە 2008 جىلدىڭ اياعىنا دەيٸن وتىرادى. كەيٸن مەدەنيەت جەنە اقپارات مينيسترلٸگٸنە اۋىسىپ, اقپارات جەنە مۇراعات كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى قىزمەتٸن اتقاردى. بۇل جەردە ۇزاق ايالداعان جوق. ٶستٸ. وسى ۆەدومستۆونىڭ ۆيتسە-مينيسترٸ بولدى.
سوسىن پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸنە قايتا ورالدى. بۇرىنعى قىزمەتٸنە قايتىپ كەلدٸ. 2011 جىلى پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ جەتەكشٸسٸنٸڭ ورىنباسارى بولدى.
تۇتاستاي العاندا, سوڭعى 12 جىل بويى مايلىباەۆ نازارباەۆتىڭ جانىندا جٷردٸ. ونىڭ باياندامالارىن ەزٸرلەدٸ. ەلباسىعا ەلدەگٸ جاعدايدى جەتكٸزٸپ وتىردى. اقپاراتتار مايلىباەۆتىڭ ەلەگٸنەن ٶتتٸ. پرەزيدەنتتٸڭ ەلدەگٸ جاعدايدى باعامداۋى مەن سوعان ساي شەشٸم شىعارۋىنا مايلىباەۆتىڭ ەسەرٸ بولدى.
دەمەك, باسپاسٶز-حاتشىسى قىزمەتٸ بٸز بەن سٸز ويلاعانداي جەڭٸل-جەلپٸ لاۋازىم ەمەس. كەرٸسٸنشە, امال-ايلاسىن تاپسا, وسى ارقىلى باستىعىنىڭ كٶڭٸل-كٷيٸنە ەسەر ەتۋگە, اينالاسى مەن ەلدەگٸ وقيعالارعا قاتىستى كٶزقاراسىن قالىپتاستىرۋعا, تٸپتٸ كەيبٸر اۋىر سالماقتى شەندٸلەردٸڭ ٷستٸنەن كومپرومات جيناۋعا, ونى باستىقتىڭ الدىنا اپارۋعا, تيٸسٸنشە سول ارقىلى ەلگٸ اۋىر سالماقتىڭ ساياساتكەرلەردٸڭ تاعدىرىن شەشۋگە بولادى.
ونىڭ شابۋىلىنا ۇشىراعاندار كٸم?
بايقاساڭىز, پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸندەگٸ مايلىباەۆتىڭ ٷستٸنەن قارايتىن باستىقتار ەر جىلدارى قازاقستانداعى وپپوزيتسييالىق جەنە رەسەيلٸك اقپارات قۇرالدارى تاراپىنان شابۋىلعا ۇشىراعان. مايلىباەۆتىڭ كرەملدەگٸ ىقپالدى ويىنشىلارمەن, ونىڭ ٸشٸندە پۋتين مەن مەدۆەدەۆتٸڭ ەكٸمشٸلٸگٸندەگٸ ەرٸپتەستەرٸمەن تىعىز بايلانىستى بولعانى ەشكٸمگە جاسىرىن ەمەس.
مايلىباەۆ وسى ارقىلى ٶزٸنٸڭ ساياساتتاعى قارسىلاستارىنا (بەلكٸم دۇشپاندارىنا) ٶزگە بٸرەۋدٸڭ شوقپارى ارقىلى سوققى جاساۋى ەبدەن مٷمكٸن. بۇلاردىڭ قاتارىنا مۋسيندٸ, مەسٸموۆ جەنە نىعماتۋليندٸ جاتقىزۋعا بولادى. ەرينە, ولاردىڭ يميدجٸنە نۇقسان كەلتٸرگەن باسقا سەبەپتەر بار. دەگەنمەن, باسپاسٶزدەگٸ سىني ماقالالار دا بۇلاردىڭ ابىروي-بەدەلٸن شاتقاياقتاتىپ كەتكەنٸن جاسىرۋعا بولمايدى. ال مايلىباەۆتىڭ اقپاراتتىق شابۋىلدارىنان زەرەزاپ بولعان نازارباەۆتىڭ اينالاسى وسىنىڭ بەرٸن ۇيىمداستىرىپ وتىرعان ادامعا جىلى قاباق تانىتپاسى بەلگٸلٸ.
ناقتىلايىق. مايلىباەۆ مەسٸموۆتٸڭ باسقا كرەسلوعا اۋىسۋ تۋرالى ٶتٸنٸشٸن نازارباەۆقا جەتكٸزبەي تاستايدى. ەرجان باباقۇماروۆ جەنە ەرلان قاريننٸڭ كٶمەگٸمەن مەسٸموۆ پەن نىعماتۋليننٸڭ ٷستٸنەن قۇشاق-قۇشاق كومپرومات جينايدى.
ودان قورقاتىن
مايلىباەۆ اقپاراتتىق سالا مەن مەملەكەتتٸك اپپاراتتاعى ورىندارعا دا ٶز ادامىن وتىرعىزباق بولعان. وعان ۇناماعاندار جۇمىستان قۋىلاتىن, قۋىلعانى ٶز الدىنا, جاڭا جۇمىسقا قابىلدانۋىنىڭ ٶزٸ قيىنعا سوعاتىن. وسى سەبەپتٸ دە ەشكٸم ونىمەن بەتپە-بەت كەلۋگە باتپايتىن. بۇل ٶز كەزەگٸندە مايلىباەۆتىڭ ىقپالىن ودان ەرٸ ارتتىرىپ, بيلٸگٸن كٷشەيتە تٷستٸ.
بۇدان سىرت ونىڭ «قازاقستان», «حابار», «ەۋرازييا» ارنالارىنىڭ تەلەباعدارلامالارىنا بٶلٸنگەن قىرۋار قارجىنى ٶزٸنٸڭ ىقپالىنداعى پروديۋسەرلٸك ورتالىقتارعا بٶلگٸزگەنٸ تۋرالى بولجام بار. دەمەك, تەلەباعدارلامالار تٷسٸرۋگە بٶلٸنگەن اقشا مايلىباەۆتىڭ قالتاسىندا كەتتٸ دەگەن سٶز. بۇلاي بولسا ول ۇرلادى دەگەن 1,3 ملرد. تەڭگە قولدى بولعان قاراجاتتىڭ شەتٸ عانا...
سونىمەن بٸرگە «ەۋرازييالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى», «قازاقستان ساياساتتانۋشىلار كونگرەسٸنٸڭ» جوبالارىنا بٶلٸنگەن ميللياردتار دا دەل وسى ماقساتقا بٶلٸنگەنٸ كٷمەندٸ.
ونىڭ يدەيالارى
مايلىباەۆتىڭ مەملەكەت باسشىسىنىڭ حالىق الدىنداعى وبرازىن, يدەولوگييالىق كەلبەتٸن قالىپتاستىرۋدا ٷلكەن قاتەلٸكتەر جٸبەرگەنٸن جاسىرۋعا بولمايدى. ول ورتاعا تاستاعان يدەيالاردى حالىق «اقىلعا قونىمسىز» دەپ تانىدى. ال استانانىڭ اتىن نازارباەۆتىڭ اتىمەن اتاۋ يدەياسىن مٷلدە اقتالمادى.
پرەزيدەنتتٸڭ حالىقپەن جٷزدەسۋٸندە قاتاڭ ٸرٸكتەۋ جٷردٸ. ەلباسىمەن كەزدەسكٸسٸ كەلگەن قاتاڭ ٸرٸكتەۋدەن ٶتتٸ. دايىندالدى. ستسەناريي جاتتادى. پىسىقتادى. نازارباەۆ اتىنا ايتىلاتىن تٸلەكتەر, ماقتاۋلار پرەزيدەنت ەكٸمشٸلٸگٸ, ونىڭ ٸشٸندە ٸشكٸ ساياسات مەسەلەلەرٸن قاداعالايتىن ورىنباساردىڭ تاراپىنان تەكسەرٸلدٸ.
نازارباەۆتى پايعامبارعا اينالدىرۋ يدەياسىن قوعام ەۋ-باستان قابىلداعان جوق. ونىڭ وبرازىن وسىلاي كٶرسەتۋ بۇعان جاۋاپتى ادامداردىڭ اقىلسىزدىعىنان نەمەسە ەلباسىعا ەدەيٸ ٸستەۋدەن تۋۋى مٷمكٸن ەدٸ.
ايتالىق, مەملەكەت باسشىنىڭ ەل الدىنداعى ابىرويىن تٷسٸرۋ, ونى ەلەمدەگٸ ەشكٸم امانداسپايتىن ديكتاتورلاردىڭ قاتارىنا قويۋ جەنە ەڭ باستىسى قارىم-قاتىناسى جاقسارىپ كەلە جاتقان باتىس ەلەمٸنەن اجىراتىپ الۋ...
ونىڭ تۇسىندا
مايلىباەۆ ەلدٸڭ ٸشكٸ ساياساتىن بٸر ٶزٸ بيلەپ تٶستەدٸ. ونىڭ تۇسىندا رەسەيلٸك اقپارات قۇرالدارى قازاقستاندىق اقپاراتتىق نارىققا ەنتەلەي ەندٸ.
ونىڭ تۇسىندا مەملەكەتتٸك ارنالارعا رەسەيدەن كەڭەسشٸلەر شاقىرۋ ٷردٸسٸ بەلەڭ الدى. تٸپتٸ, 100 پايىز قازاقشا حابار تاراتاتىن «قازاقستان» تەلەكانالىنىڭ ٶزٸندە رەسەيلٸك كەڭەسشٸ بولعان.
جۋرناليستەردٸڭ ايتۋىنشا, بار بيلٸك كەڭەسشٸنٸڭ قولىندا بولعان. ول بارلىق جيىندارعا قاتىساتىن, ارنانىڭ اقپاراتتىڭ ساياساتى مەن كادرلار مەسەلەسٸنە دە ارالاساتىن. اقشانى قىرىپ تاباتىن, سىياقىسى دا قوماقتى بولاتىن.
جوعارىدا جازىلعان جايتتى تٷيٸندەسەك, مايلىباەۆتى اقپاراتتىق ساتقىندىق جاسادى, اتا زاڭدى ەلسٸرەتٸپ, ٸشتەن ٸرٸتكٸ تۋعىزباق بولدى, اقىلعا سىيمايتىن يدەيالارىمەن ەلەم الدىنداعى ەلدٸڭ يميدجٸنە نۇقسان كەلتٸردٸ, اقپاراتتىق تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ ٸرگەسٸن سٶگٸتٸپ, ٸشكٸ ساياسي پروتسەستەردٸ باقىلاۋعا كەلگەندە بيلٸكتٸ كرەملدٸڭ قولىنا ۇستاتتى دەپ ايىپتاۋعا ەبدەن نەگٸز بار.
P.S. ەزٸرگٸ تەرگەۋ-تەكسەرۋ امالدارى دەل وسى باعىتتا جٷرٸپ جاتىر دەپ ايتا المايمىز. بۇل – قۇپييا. بٸزگە ونى ايتپايدى. دەگەنمەن, مايلىباەۆقا قاتىستى اقپار جيناپ جاتقان ارنايى قىزمەت ماماندارى تەرگەۋ ٸسٸنە كەلگەندە بٸز جازعان جايتتاردى نازارعا الار دەگەن ويدامىز.
دەرەككٶز: Kz.expert سايتى.
اۋدارعان, دۋمان بىقاي
