الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ مارات سۇلتانعازيەۆ رايىمبەك اۋدانى تۇرعىندارىمەن كەزدەسٸپ, اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ەسەبٸن بەردٸ. جيىندا ٶڭٸردٸڭ ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋى, جىل باسىنان بەرٸ جاسالعان جۇمىستار مەن ولاردىڭ نەتيجەلەرٸ باياندالدى. سونداي-اق رايىمبەك اۋدانىنىڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەرٸ تالقىلانىپ, الداعى نەگٸزگٸ مٸندەتتەر سارالاندى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
رايىمبەك اۋدانى تۇرعىندارىنىڭ نەگٸزگٸ كٷنكٶرٸسٸ اۋىل شارۋاشىلىعىمەن تىعىز بايلانىستى. ونى دامىتۋ ٷشٸن بٸرقاتار ينۆەستيتسييالىق جەنە عىلىمي جوبالار جٷزەگە اسىرىلۋدا. مەسەلەن, قاقپاق اۋىلدىق وكرۋگٸندە 5 مال بورداقىلاۋ الاڭىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. ال, الاتاۋ قالاسىندا سالىنىپ جاتقان «PepsiCo» كومپانيياسىنىڭ يگٸلٸگٸن دە دەل وسى رايىمبەك اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى كٶرەيٸن دەپ تۇر. ٶيتكەنٸ وسى زاۋىتتا ٶندٸرٸلەتٸن قىتىرلاق تٸسكەباسار (چيپسى) دايىندايتىن كارتوپ نارىنقولدا ٶسٸرٸلەدٸ. عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى عالىمدارىنىڭ قولداۋىمەن «تەۋەكەل» شارۋا قوجالىعى 80 گەكتارعا ارپا جەنە 80 گەكتارعا بيدايدىڭ ەليتالى تۇقىمدارىن سەپتٸ. قازاق ۇلتتىق اگرارلىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتٸمەن مال شارۋاشىلىعىن اسىلداندىرۋ بويىنشا مەموراندۋم جاسالىپ, شارۋا قوجالىقتارعا عىلىمي-تەجٸريبەلٸك قولداۋ كٶرسەتٸلۋدە.
سوڭعى جىلدارى اۋداندا تۋريزم سالاسى قارقىندى دامىپ كەلەدٸ. قازٸرگٸ تاڭدا حان تەڭٸرٸنٸڭ ەتەگٸنە 300-دەن استام كيٸز ٷي تٸگٸلٸپ, جاز ايلارىندا شەتەلدٸك جەنە وتاندىق تۋريستەرگە قىزمەت كٶرسەتۋدە. سونىمەن قاتار قوناق قابىلدايتىن ٷيلەر اشۋ بويىنشا 1 جارىم ايلىق وقىتۋ جۇمىسى جٷرگٸزٸلٸپ, نەتيجەسٸندە قاراساز, سارىجاز, جامبىل, قاقپاق اۋىلدارىندا 17 قوناقجاي اشىلدى.
اۋداندا ەلەۋمەتتٸك نىساندار دا بوي كٶتەرۋدە. مەسەلەن, قاينار اۋىلىندا سپورت كەشەنٸنٸڭ قۇرىلىسى قارقىندى جٷرٸپ جاتىر. ال نارىنقولدا 250 ادامدى قابىلداي الاتىن ەمحانا قۇرىلىسى اياقتالدى. قازٸرگٸ تاڭدا مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقپەن قامتاماسىز ەتۋگە ٶتٸنٸم بەرٸلدٸ. سونداي-اق بٷگٸندە اۋداندا 260 تۇرعىن ٷي بوي كٶتەرۋدە. ينفراقۇرىلىم سالاسى بويىنشا رەسپۋبليكالىق «كەگەن – نارىنقول» اۆتوجولى جٶندەلۋدە. جىل سوڭىنا دەيٸن اياقتالادى دەپ جوسپارلانعان.
مارات ەلەۋسٸزۇلى حالىق الدىندا وبلىستىڭ دامۋ قارقىنى تۋرالى دا بايانداما جاسادى. ايتۋىنشا, بيىلعى بٸرٸنشٸ توقساندا ٶڭٸرلٸك ٶنٸم كٶلەمٸ 6,8%-عا ٶسكەن. جىل سوڭىنا دەيٸن بۇل كٶرسەتكٸشتٸ 7,4 ترلن تەڭگەگە جەتكٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونىمەن قاتار بيىل وبلىسقا 664,8 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسييا تارتىلعان. ونىڭ 4,5 ملرد تەڭگەسٸ رايىمبەك اۋدانىنا تيەسٸلٸ. سوعان قاراماستان اۋداننىڭ وبلىستىق ينۆەستيتسيياداعى ٷلەسٸ تٶمەن. مارات ەلەۋسٸزۇلى اۋدان ەكٸمٸنە جاڭا ينۆەستيتسييالار تارتۋ, كەسٸپكەرلٸكتٸ قولداۋ, ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋ جەنە كەسٸبي كادرلاردى دايارلاۋ, سول ارقىلى ٶندٸرٸستٸ ٸلگەرٸلەتۋ مٸندەتٸن جٷكتەدٸ.
الماتى وبلىسى توعىز جولدىڭ تورابىندا تۇر. بۇل ٶڭٸردٸ كٶلٸك-لوگيستيكالىق ورتالىققا اينالدىردى دەۋگە بولادى. مەسەلەن, سوڭعى تٶرت جىلدا لوگيستيكالىق قويمالاردىڭ سانى 43-كە دەيٸن جەتٸپ, ولاردىڭ جالپى اۋماعى 334 مىڭ شارشى مەتردٸ قۇرادى. بۇل - ورتالىق ازيياداعى ەڭ جوعارى كٶرسەتكٸش.
وبلىس ەكٸمٸنٸڭ سٶزٸنشە, ٶڭٸر ەكونوميكاسىن دامىتۋدىڭ نەگٸزگٸ درايۆەرٸ – اگروٶنەركەسٸپتٸك كەشەن, وسى سالادا ٶندٸرٸلگەن جالپى ٶنٸم كٶلەمٸ بويىنشا وبلىس رەسپۋبليكادا ەكٸنشٸ ورىندا تۇر.
بٷگٸندە وبلىستاعى سۋارمالى القاپتاردىڭ 41,2 پايىزىنا سۋ ٷنەمدەۋ تەحنولوگيياسى ەنگٸزٸلگەن. وسى ارقىلى شارۋالار تٸرشٸلٸك نەرٸن 40-50 پايىزعا دەيٸن ٷنەمدەي باستادى.
بيىل وبلىستا 1 ملن 81 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ٷي پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانعان. قازٸرگٸ تاڭدا ونىڭ 909,8 مىڭ شارشى مەترٸ حالىق يگٸلٸگٸنە بەرٸلدٸ. بۇل كٶرسەتكٸش بويىنشا الماتى وبلىسى رەسپۋبليكادا 3-ورىندا.
قازٸرگٸ تاڭدا ٶڭٸردە 7 جاڭا بٸلٸم بەرۋ نىسانىنىڭ قۇرىلىسى جٷرگٸزٸلٸپ, 13 مەكتەپ كٷردەلٸ جٶندەۋدەن ٶتۋدە. ال دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى بويىنشا 3 مەديتسينالىق نىسان سالىنىپ جاتىر.
وبلىس ەكٸمٸ ٶز ەسەبٸندە تۋريزم باعىتىنا ەرەكشە توقتالدى. جىل باسىنان بەرٸ وبلىسقا كەلگەن تۋريستەر سانى 1,8 ملن ادامعا جەتتٸ. ايماق باسشىسى بۇل تۇرعىدا رايىمبەك اۋدانىندا ەكولوگييالىق, ەتنو جەنە اگروتۋريزمدٸ دامىتۋعا مٷمكٸندٸك مول ەكەنٸن ايتتى.
«بۇل باعىت اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تابىسىن ارتتىرۋعا, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋعا جەنە جەرگٸلٸكتٸ ٶنٸمدەردٸ نارىققا شىعارۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ. ەندٸگٸ مٸندەت – وسىنداي جوبالاردىڭ سانىن كٶبەيتٸپ قانا قويماي, ولاردىڭ قىزمەت ساپاسىن ارتتىرۋ», – دەدٸ وبلىس ەكٸمٸ.
كەزدەسۋ بارىسىندا جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندار ٶزدەرٸن تولعاندىرعان ساۋالدارىن قويدى. مەسەلەن, جەرگٸلٸكتٸ كەسٸپكەر قوناقتاردى قابىلدايتىن ٷي-جاي سالعان. تۋريستٸك نىسان بايىنقول شەكارالىق ايماعىندا ورنالاسقان. بەكەتتەن ٶتۋ ٷشٸن شەكارالىق ايماققا كٸرۋ رۇقساتناماسى كەرەك. بٸراق ول ٶتە ۇزاق دايىندالادى. كەيدە تۋريستەر قۇجات الا الماي, كەرٸ قايتۋعا مەجبٷر بولادى. كەسٸپكەر تەكسەرۋ مەرزٸمٸن قىسقارتىپ, بەكەتتەن ٶتۋدٸ جەڭٸلدەتۋدٸ سۇرادى. ايماق باسشىسى تۋريزم باسقارماسى مەن شەكارا قىزمەتٸنە قۇجات دايىنداۋ ۋاقىتىن قىسقارتۋدىڭ جولىن قاراستىرىپ, تۋروپەراتورلارمەن تٸكەلەي جۇمىس ٸستەۋدٸڭ وڭتايلى جولدارىن زەردەلەۋدٸ تاپسىردى.
تاعى بٸر تۇرعىننىڭ ايتۋىنشا, بايىنقول ٶزەنٸنٸڭ سۋى جاز ايلارىندا تاسىپ, لايلانۋىنا بايلانىستى 5300 گا سۋارمالى جەر ەروزيياعا ۇشىراپ, توزىپ بارا جاتىر. وسىعان بايلانىستى قاراتوعان اۋىلى ماڭىنداعى اقكٶل ٶزەنٸنٸڭ سۋىن ٷكٸرشٸ كانالىنا قوسۋدى جەنە توسپا سالۋدى ٶتٸندٸ. ايماق باسشىسى بۇل ۇسىنىسقا قاتىستى جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامانى ەزٸرلەۋدٸ تاپسىردى.
ازاماتتار سونداي-اق گازبەن قامتۋ ەڭ ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸڭ بٸرٸ ەكەنٸن ايتادى. ايماق باسشىسىنىڭ مەلٸمدەۋٸنشە, بۇل تٷيتكٸلدٸڭ شەشٸمٸن تابۋ ماقساتىندا كەگەن جەنە رايىمبەك اۋداندارىن گازداندىرۋ ٷشٸن «شەلەك-كەگەن-نارىنقول» ماگيسترالدىق گاز قۇبىرىن سالۋ جوباسى ەزٸرلەنگەن. جالپى قۇنى – 39,5 ملرد تەڭگە, ۇزىندىعى – 238 شاقىرىم. بٷگٸندە جوبانى قارجىلاندىرۋ مەسەلەسٸ ٷكٸمەت دەڭگەيٸندە قارالۋدا.
مارات ەلەۋسٸزۇلى سونداي-اق ازاماتتاردى جەكە مەسەلەلەرٸ بويىنشا دا قابىلدادى. وندا تۇرعىندار بانك بٶلٸمشەلەرٸ مەن سپورت كەشەنٸن اشىپ بەرۋدٸ ٶتٸندٸ. سونداي-اق گاز, جارىق, بٸلٸم بەرۋ, ەرەكشە قاجەتتٸلٸگٸ بار بالالارعا قولايلى جاعداي جاساۋ بويىنشا تۋىنداعان مەسەلەلەرٸن جەتكٸزدٸ. ايماق باسشىسى ازاماتتاردى مۇقييات تىڭداپ, جاۋاپتى ماماندارعا ناقتى تاپسىرمالار بەردٸ.
