Almaty oblysynyń ákimi Marat Sultanǵaziev Raiymbek aýdany turǵyndarymen kezdesip, atqarylǵan jumystardyń esebin berdi. Jiynda óńirdiń áleýmettik-ekonomikalyq damýy, jyl basynan beri jasalǵan jumystar men olardyń nátijeleri baiandaldy. Sondai-aq Raiymbek aýdanynyń ózekti máseleleri talqylanyp, aldaǵy negizgi mindetter saralandy, dep habarlaidy dalanews.kz.
Raiymbek aýdany turǵyndarynyń negizgi kúnkórisi aýyl sharýashylyǵymen tyǵyz bailanysty. Ony damytý úshin birqatar investitsiialyq jáne ǵylymi jobalar júzege asyrylýda. Máselen, Qaqpaq aýyldyq okrýginde 5 mal bordaqylaý alańynyń qurylysy bastaldy. Al, Alataý qalasynda salynyp jatqan «PepsiCo» kompaniiasynyń igiligin de dál osy Raiymbek aýdanynyń turǵyndary kóreiin dep tur. Óitkeni osy zaýytta óndiriletin qytyrlaq tiskebasar (chipsy) daiyndaityn kartop Narynqolda ósiriledi. Ǵylymi-zertteý institýty ǵalymdarynyń qoldaýymen «Táýekel» sharýa qojalyǵy 80 gektarǵa arpa jáne 80 gektarǵa bidaidyń elitaly tuqymdaryn septi. Qazaq ulttyq agrarlyq zertteý ýniversitetimen mal sharýashylyǵyn asyldandyrý boiynsha memorandým jasalyp, sharýa qojalyqtarǵa ǵylymi-tájiribelik qoldaý kórsetilýde.
Sońǵy jyldary aýdanda týrizm salasy qarqyndy damyp keledi. Qazirgi tańda Han Táńiriniń etegine 300-den astam kiiz úi tigilip, jaz ailarynda sheteldik jáne otandyq týristerge qyzmet kórsetýde. Sonymen qatar qonaq qabyldaityn úiler ashý boiynsha 1 jarym ailyq oqytý jumysy júrgizilip, nátijesinde Qarasaz, Saryjaz, Jambyl, Qaqpaq aýyldarynda 17 qonaqjai ashyldy.
Aýdanda áleýmettik nysandar da boi kóterýde. Máselen, Qainar aýylynda sport kesheniniń qurylysy qarqyndy júrip jatyr. Al Narynqolda 250 adamdy qabyldai alatyn emhana qurylysy aiaqtaldy. Qazirgi tańda meditsinalyq qural-jabdyqpen qamtamasyz etýge ótinim berildi. Sondai-aq búginde aýdanda 260 turǵyn úi boi kóterýde. Infraqurylym salasy boiynsha respýblikalyq «Kegen – Narynqol» avtojoly jóndelýde. Jyl sońyna deiin aiaqtalady dep josparlanǵan.
Marat Eleýsizuly halyq aldynda oblystyń damý qarqyny týraly da baiandama jasady. Aitýynsha, biylǵy birinshi toqsanda óńirlik ónim kólemi 6,8%-ǵa ósken. Jyl sońyna deiin bul kórsetkishti 7,4 trln teńgege jetkizý josparlanyp otyr. Sonymen qatar biyl oblysqa 664,8 mlrd teńge investitsiia tartylǵan. Onyń 4,5 mlrd teńgesi Raiymbek aýdanyna tiesili. Soǵan qaramastan aýdannyń oblystyq investitsiiadaǵy úlesi tómen. Marat Eleýsizuly aýdan ákimine jańa investitsiialar tartý, kásipkerlikti qoldaý, infraqurylymdy jaqsartý jáne kásibi kadrlardy daiarlaý, sol arqyly óndiristi ilgeriletý mindetin júktedi.
Almaty oblysy toǵyz joldyń torabynda tur. Bul óńirdi kólik-logistikalyq ortalyqqa ainaldyrdy deýge bolady. Máselen, sońǵy tórt jylda logistikalyq qoimalardyń sany 43-ke deiin jetip, olardyń jalpy aýmaǵy 334 myń sharshy metrdi qurady. Bul - Ortalyq Aziiadaǵy eń joǵary kórsetkish.
Oblys ákiminiń sózinshe, óńir ekonomikasyn damytýdyń negizgi draiveri – agroónerkásiptik keshen, osy salada óndirilgen jalpy ónim kólemi boiynsha oblys respýblikada ekinshi orynda tur.
Búginde oblystaǵy sýarmaly alqaptardyń 41,2 paiyzyna sý únemdeý tehnologiiasy engizilgen. Osy arqyly sharýalar tirshilik nárin 40-50 paiyzǵa deiin únemdei bastady.
Biyl oblysta 1 mln 81 myń sharshy metr turǵyn úi paidalanýǵa berý josparlanǵan. Qazirgi tańda onyń 909,8 myń sharshy metri halyq igiligine berildi. Bul kórsetkish boiynsha Almaty oblysy respýblikada 3-orynda.
Qazirgi tańda óńirde 7 jańa bilim berý nysanynyń qurylysy júrgizilip, 13 mektep kúrdeli jóndeýden ótýde. Al densaýlyq saqtaý salasy boiynsha 3 meditsinalyq nysan salynyp jatyr.
Oblys ákimi óz esebinde týrizm baǵytyna erekshe toqtaldy. Jyl basynan beri oblysqa kelgen týrister sany 1,8 mln adamǵa jetti. Aimaq basshysy bul turǵyda Raiymbek aýdanynda ekologiialyq, etno jáne agrotýrizmdi damytýǵa múmkindik mol ekenin aitty.
«Bul baǵyt aýyl turǵyndarynyń tabysyn arttyrýǵa, jańa jumys oryndaryn ashýǵa jáne jergilikti ónimderdi naryqqa shyǵarýǵa múmkindik beredi. Endigi mindet – osyndai jobalardyń sanyn kóbeitip qana qoimai, olardyń qyzmet sapasyn arttyrý», – dedi oblys ákimi.
Kezdesý barysynda jergilikti turǵyndar ózderin tolǵandyrǵan saýaldaryn qoidy. Máselen, jergilikti kásipker qonaqtardy qabyldaityn úi-jai salǵan. Týristik nysan Baiynqol shekaralyq aimaǵynda ornalasqan. Beketten ótý úshin shekaralyq aimaqqa kirý ruqsatnamasy kerek. Biraq ol óte uzaq daiyndalady. Keide týrister qujat ala almai, keri qaitýǵa májbúr bolady. Kásipker tekserý merzimin qysqartyp, beketten ótýdi jeńildetýdi surady. Aimaq basshysy Týrizm basqarmasy men Shekara qyzmetine qujat daiyndaý ýaqytyn qysqartýdyń jolyn qarastyryp, týroperatorlarmen tikelei jumys isteýdiń ońtaily joldaryn zerdeleýdi tapsyrdy.
Taǵy bir turǵynnyń aitýynsha, Baiynqol ózeniniń sýy jaz ailarynda tasyp, lailanýyna bailanysty 5300 ga sýarmaly jer eroziiaǵa ushyrap, tozyp bara jatyr. Osyǵan bailanysty Qaratoǵan aýyly mańyndaǵy Aqkól ózeniniń sýyn Úkirshi kanalyna qosýdy jáne tospa salýdy ótindi. Aimaq basshysy bul usynysqa qatysty jobalyq-smetalyq qujattamany ázirleýdi tapsyrdy.
Azamattar sondai-aq gazben qamtý eń ózekti máselelerdiń biri ekenin aitady. Aimaq basshysynyń málimdeýinshe, bul túitkildiń sheshimin tabý maqsatynda Kegen jáne Raiymbek aýdandaryn gazdandyrý úshin «Shelek-Kegen-Narynqol» magistraldyq gaz qubyryn salý jobasy ázirlengen. Jalpy quny – 39,5 mlrd teńge, uzyndyǵy – 238 shaqyrym. Búginde jobany qarjylandyrý máselesi Úkimet deńgeiinde qaralýda.
Marat Eleýsizuly sondai-aq azamattardy jeke máseleleri boiynsha da qabyldady. Onda turǵyndar bank bólimsheleri men sport keshenin ashyp berýdi ótindi. Sondai-aq gaz, jaryq, bilim berý, erekshe qajettiligi bar balalarǵa qolaily jaǵdai jasaý boiynsha týyndaǵan máselelerin jetkizdi. Aimaq basshysy azamattardy muqiiat tyńdap, jaýapty mamandarǵa naqty tapsyrmalar berdi.
