Freedom Inside '26

ماڭعىستاۋدا كەسٸبٸن جاڭا باستاعان تۇرعىندار 1%-دىق جىلدىق ٷستەمەمەن جەڭٸلدەتٸلگەن نەسيە الا الادى

ماڭعىستاۋدا كەسٸبٸن جاڭا باستاعان تۇرعىندار 1%-دىق جىلدىق ٷستەمەمەن جەڭٸلدەتٸلگەن نەسيە الا الادى
بيىل ماڭعىستاۋ وبلىسىندا شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ دامىتۋ ماقساتىندا «Mangystau business» باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ جوسپارلانعان. ونىڭ اياسىندا ٶز ٸسٸن جاڭا باستاعان جەكە كەسٸپكەرلەر جىلدىق 1%-بەن 50 ملن تەڭگەگە دەيٸن نەسيە الا الادى. ٶڭٸر باسشىسى نۇرلان نوعاەۆ بيزنەس تۋريزم سالاسىنا دەن قويۋى كەرەك ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. سەبەبٸ ٶڭٸردٸڭ تۋريستٸك تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ وبلىستاعى ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق دامۋدىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ بٸرٸ, – دەپ حابارلايدى Dalanews.kz ماڭعىستاۋ وبلىسى ەكٸمٸنٸڭ باسپاسٶز قىزمەتٸنە سٸلتەمە جاساپ.

قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق ساياساتى شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ دامىتۋعا باعىتتالعان. ٸشكٸ نارىقتى وتاندىق تاۋارلار مەن قىزمەتتەرمەن قانىقتىرۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. ماڭعىستاۋدا شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ قولداۋ بويىنشا بٸرنەشە شارالار پاكەتٸ ٸسكە اسىرىلۋدا. مىسالى, 2023 جىلى كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ جٶنٸندەگٸ ۇلتتىق جوبا اياسىندا جاڭا بيزنەس-يدەيالاردى ٸسكە اسىرۋ ٷشٸن 250 ملن تەڭگە بٶلٸنگەن.

بۇل ٶتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 12 ەسە كٶپ.

بۇدان بٶلەك, وبلىستا شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ دامىتۋ ماقساتىندا بيىل «Mangystau business» ٶڭٸرلٸك باعدارلاماسىن ٸسكە اسىرۋ جوسپارلانعان. ونىڭ اياسىندا ٸسٸن جاڭادان باستاعان كەسٸپكەرلەر جىلدىق ٷستەمەمەن 1% جەڭٸلدٸكپەن نەسيە الا الادى. نەسيە مەرزٸمٸ-60 اي. ٶڭٸرلٸك باعدارلامانى ٸسكە اسىرۋ شەڭبەرٸندە 50 جاڭا جوبانى قولداۋ كٶرسەتٸلٸپ, 100-دەن استام جۇمىس ورنىن قۇرۋ جوسپارلانۋدا.

– بٸز مۇناي سالاسىندا جۇمىسقا ورنالاسۋ بەرٸنە مٷمكٸن ەمەس ەكەنٸن بٸرنەشە رەت اشىق ايتتىق. سوندىقتان مەملەكەت تۇرعىندار ٶز كەسٸبٸمەن اينالىسىپ, ٶز ٸسٸن اشۋى ٷشٸن ناقتى شارالاردى ۇسىنادى. ول ٷشٸن مەملەكەت ەسەبٸنەن كەز-كەلگەن ادام تەگٸن بٸلٸم الىپ, بيزنەس-جوسپار جاساقتاي الادى. كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ ٷشٸن جىلدىق 2,5% جەڭٸلدەتٸلگەن نەسيە تٷرٸندەگٸ قولداۋ شاراسىن پايدالانۋعا مٷمكٸندٸگٸ بار.

سونداي-اق, بيىل بٸز «Mangystau business» ايماقتىق باعدارلاماسىن ٸسكە قوسامىز. بۇل باعدارلاما كەز-كەلگەن باستاۋشى كەسٸپكەرگە ٷلكەن مٷمكٸندٸك. جاسقا بايلانىستى شەكتەۋ بولمايدى. تۇرعىندارعا ارنالعان تاعى بٸر مٷمكٸندٸك: ول گرانت, ونى يەلەنۋ ٷشٸن ارنايى كوميسسييا الدىندا ەزٸرلەنگەن بيزنەس-جوسپارىڭىزدى قورعايسىز. ٶتكەن جىلى شاعىن جەنە ورتا بيزنەس  سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ سانى 36,7%-عا ٶستٸ. بۇدان شىعاتىن قورىتىندى, ٶڭٸر ەكونوميكاسىنداعى كەسٸپكەرلٸك سالانىڭ ٷلەسٸ جىل ٶتكەن سايىن ارتىپ كەلەدٸ, – دەدٸ نۇرلان نوعاەۆ.


 

2022 جىلى 3 273 شاعىن جەنە ورتا بيزنەس جوباسى مەملەكەتتٸك قولداۋ تەتٸكتەرٸن پايدالانعان. ونىڭ ٸشٸندە:

- كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋدىڭ ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 46 ملرد. تەڭگە سوماسىنا 3 106 جوباعا قولداۋ كٶرسەتٸلگەن. نەتيجەسٸندە 274 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلىپ, 520 جۇمىس ورنى ساقتالعان;

- جۇمىسپەن قامتۋ جول كارتاسى اياسىندا 1 ملرد. تەڭگەگە 167 جوباعا قولداۋ كٶرسەتٸلگەن.

ٶڭٸر باسشىسى ٶز بيزنەسٸن دامىتقىسى كەلەتٸندەر ٸشكٸ تۋريزمگە نازار اۋدارۋى كەرەك ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.

– شاعىن جەنە ورتا بيزنەس تۋريستٸك يندۋسترييانىڭ دامۋىنا زور ٷلەس قوسادى. شاعىن قوناق ٷيلەر مەن كافەلەردٸڭ يەلەرٸ, ەكسكۋرسوۆودتار, ۇلتتىق كەدەسىيلار مەن جەرگٸلٸكتٸ ازىق-تٷلٸك ٶندٸرۋشٸلەرٸ تۋريستٸڭ ساپاردان قانداي ەسەر الاتىنىنا ىقپال ەتەدٸ. مەن ٶڭٸرٸمٸزدٸڭ ەر اۋىلىندا قولٶنەرمەن اينالىساتىن, كيٸز ٶڭدەپ, ۇلتتىق ستيلدەگٸ قولٶنەر بۇيىمدارىن جاسايتىن ادامدار بار ەكەنٸنە بٸرنەشە رەت نازار اۋداردىم. نەگە وسىنداي ەرەكشە دٷنيەلەرٸمٸزدٸ, جەرگٸلٸكتٸ تۋريزمدٸ ساپالى جاڭا دەڭگەيگە شىعارماسقا, - دەپ اتاپ ٶتتٸ وبلىس ەكٸمٸ.

ٶڭٸر باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, تۋريزم قازاقستان ٷشٸن سالىستىرمالى تٷردە جاڭا سالا. دەگەنمەن, ماڭعىستاۋ وبلىسى كٶپتەگەن كيەلٸ ورىندار مەن تاريحي-مەدەني ەسكەرتكٸشتەرٸ, ٶزٸنٸڭ گەوگرافييالىق ورنالاسۋىنا بايلانىستى تۋريزم سالاسىندا ٷلكەن ەلەۋەتكە يە.

ٶڭٸردٸڭ تۋريستٸك سالاسىن دامىتۋدىڭ ماڭىزى جىل سايىن ارتىپ كەلەدٸ. مۇنى سالاداعى وڭ ديناميكادان دا كٶرۋگە بولادى. 2022 جىلى بۇل سالادا كٶرسەتٸلگەن قىزمەتتەر كٶلەمٸ 11,5 ملرد تەڭگەنٸ قۇراپ, 1,6 ەسەگە ٶسكەن.


جىل باسىنان بەرٸ ايماققا شەتەلدەن جەنە ەلٸمٸزدٸڭ باسقا ٶڭٸرلەرٸنەن 310 مىڭنان استام تۋريست كەلگەن. بۇل ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 6%-عا ارتىق. جىل باسىنان بەرٸ 6 رەيس ٸسكە قوسىلعان. ولار: اقتاۋ-لوندون, اقتاۋ-مينەرالدى سۋلار, اقتاۋ-ەكاتەرينبۋرگ, اقتاۋ-سانكت-پەتەربۋرگ, اقتاۋ-ۋفا, اقتاۋ-سوچي باعىتتارى.

كۋرورتتىق ايماقتى دامىتۋ شەڭبەرٸندە 2022 جىلى جەرگٸلٸكتٸ ينۆەستورلار 4 جوبانى ٸسكە اسىرعان. نەتيجەسٸندە 1,1 ملرد. تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسييا تارتۋمەن 80-نەن استام جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلعان.

جالپى ٶڭٸردە تۋريزم سالاسىندا 2023-2025 جىلدار ارالىعىندا سوماسى 100 ملرد.تەڭگەگە 14 ينۆەستيتسييالىق جوبانى ٸسكە اسىرۋ جوسپارلانعان.

– وسى جوبالاردىڭ بارلىعى ٶڭٸر ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا وڭ مۋلتيپليكاتيۆتٸ سەرپٸن بەرەدٸ. تۋريستٸك سالا قازٸرگٸ قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ جەتەكشٸ سالالارىنىڭ بٸرٸنە اينالۋى مٷمكٸن. ستاتيستيكالىق دەرەكتەرگە قارايتىن بولساق, تابىس كٶلەمٸ بويىنشا تۋريزم ەلەمدٸك ەكونوميكانىڭ جەتەكشٸ سالالارى اراسىندا ٷشٸنشٸ ورىندى يەلەندٸ, – دەپ قورىتىندىلادى نۇرلان نوعاەۆ.