ەۋرازييالىق وداق ەكونوميكالىق ەرٸپتەستٸكتٸڭ شەكاراسىنان شىقپاۋ كەرەك. بۇل جايىندا قازاقستان پرەمەر-مينيسترٸ اسقار مەمين ايتتى دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
الايدا كرەملدٸڭ بۇعان قاتىستى كٶزقاراسى بٸزدٸڭ ەلمەن ٷندەسە بەرمەيدٸ.
كٷنٸ كەشە قازاقستان مەسكەۋدٸڭ ەۋرازييالىق وداقتىڭ اياسىن كەڭەيتۋ تۋرالى كەزەكتٸ ۇسىنىسىنان باس تارتتى.
بٸرقاتار ساراپشىلار "كرەمل وسىناۋ وداقتى ٸرگەدەگٸ كٶرشٸلەرٸن ۋىسىندا ۇستاۋ ٷشٸن قۇردى" دەپ ەسەپتەيدٸ.
پۋتيننٸڭ ۇزاق جىلعى ٷزەڭگٸلەسٸ دميتريي مەدۆەدەۆتىڭ ورنىنا كەلگەن رەسەيدٸڭ جاڭا پرەمەرٸ ميحايل ميشۋستين ەۋرازييالىق وداق اياسىنداعى ەرٸپتەستٸكتٸ كەڭەيتۋگە مٷددەلٸ.
بۇدان بۇرىن ول سپورت, تۋريزم جەنە ەكولوگييا سالالارىن دامىتۋدى وسى وداقتىڭ قۇزٸرەتٸنە كٸرگٸزۋ قاجەتتٸگٸ تۋرالى ۇسىنىس ايتقان.
بۇل ۇسىنىستى رەسەي پرەمەرٸ الماتىدا ٶتكەن ەۋرازييالىق ٷكٸمەتارالىق كەڭەستە تاعى دا قايتالاپ ايتتى. اتالعان شاراعا قازاقستان, رەسەي, ارمەنييا, قىرعىزستان جەنە بەلارۋس ٷكٸمەتٸنٸڭ باسشىلارى قاتىستى.
"سپورت, تۋريزم, ەكولوگييا بۇعان قوسا دەنساۋلىق ساقتاۋ جەنە بٸلٸم سالاسىن ەۋرازييالىق وداقتىڭ جۇمىس جوسپارىنا ەنگٸزگەنٸمٸز جٶن. بٸزدٸڭ وسىنداي ۇسىنىسىمىز بار. ال وداقتاستار بٸزدٸڭ باستامانى قولدايدى دەگەن ٷمٸتتەمٸن", – دەدٸ ول.
الايدا...
ەلٸمٸزدٸڭ ٷكٸمەت باسشىسى اسقار مەمين ميشۋستيننٸڭ ۇسىنىسىن قولداعان جوق, كەرٸسٸنشە وداق اياسىنداعى العاشقى ۋاعدالاستىقتى ساقتاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.
"ەۋرازييالىق وداقتىڭ ەۋەل باستاعى كەلٸسٸمشارتىندا كٶرسەتٸلگەن مٸندەتتەردٸڭ شەكاراسىنان شىقپاۋ ماڭىزدى. بۇل وداق تەك ەكونوميكالىق ەرٸپتەستٸك ماقساتىندا قۇرىلعان", – دەدٸ مەمين.
ەكونوميست مۇرات قاستاەۆتىڭ پٸكٸرٸنشە رەسەي بيلٸگٸ وسى وداقتىڭ اياسىن كەڭەيتۋدٸڭ جولدارىن ٸزدەپ جانتالاسۋدا. ميشۋستين ۇسىنىسى استارىندا مەسكەۋدٸڭ وسى وداقتىڭ ەكونوميكالىق اسپەكتٸسٸن ازسىناتىن استامشىل امبيتسييا جاتىر.
"رەسەيلٸك شەنەۋنٸكتەر ەۋرازييالىق وداق كەڭٸستٸگٸن ەكونوميكالىق ەرٸپتەستٸكپەن شەكتەگەندٸ قۇپتامايدى, ولار وداقتىڭ قۇلاشىن كەڭەيتٸپ ونى ساياسي ۇيىمعا اينالدىرۋدى ارماندايدى.
قازاقستاننىڭ وداققا قاتىستى پوزيتسيياسى ايقىن. بٸزدٸڭ ەل بۇل ۇيىمعا تەك ەكونوميكالىق وداق رەتٸندە قارايدى. ال مەسكەۋدٸڭ مازاسى كەتۋدە. ينتەگراتسييا ولار كٷتكەندەي نەتيجە بەرمەدٸ, كەرٸسٸنشە جٷرٸسٸ باياۋلاپ, شابانداپ قالدى. ۇيىمعا قوسىلعان ٶزگە وداقتاستار دا اسا بەلسەندٸ ەمەس.
رەسەي تەك ٶزٸن, ٶز مٷددەسٸن ويلايدى. ميشۋستيننٸڭ ۇسىنىسى سونىڭ دەلەلٸ. كرەمل ەۋرازييالىق وداق اياسىندا رەسەيدٸڭ سپورت, تۋريزم جەنە ەكولوگييا باعىتىنداعى ماقسات-مٷددەسٸن العا جىلجىتۋدى كٶزدەپ وتىر.
دەل قازٸر مەسكەۋدٸڭ تۇعىرى تۇراقتى ەمەس. رەسەي اۋمالى-تٶكپەلٸ دەۋٸرگە اياق باسقالى وتىر. پۋتيننٸڭ پرەزيدەنتتٸك مەرزٸمٸ اياقتالۋعا تاقاۋ", – دەيدٸ قاستاەۆ.
ايتا كەتەلٸك پۋتيننٸڭ پرەزيدەنتتٸك مەرزٸمٸ 2024 جىلى مەرەسٸنە جەتپەك.
ال ساياساتتانۋشى دوس كٶشٸمنٸڭ ايتۋىنشا مەسكەۋ ەشقاشان ەۋرازييالىق وداققا ەكونوميكالىق ەرٸپتەستٸكتٸ دامىتاتىن قۇرىلىم رەتٸندە قاراعان ەمەس.
"كرەملدٸڭ جوسپارى ەۋەل باستان ايقىن. پۋتيننٸڭ پيعىلى قانداي ەكەنٸن كٶزٸ اشىق, كٶكٸرەگٸ وياۋ ادام جاقسى بٸلەدٸ. ەۋرازييالىق وداق كەلمەسكە كەتكەن قىزىل يمپەرييانى قايتا تٸرٸلتۋدٸڭ ەلەگٸ عانا".
ونىڭ پٸكٸرٸنشە ميشۋستيننٸڭ ۇسىنىسى استارىندا ەككٸ ساياسات جاتىر. بۇدان بۇرىن بٷكٸلەلەمدٸك انتيدوپينگ اگەنتتٸگٸ رەسەي اتلەتتەرٸنٸڭ 2020 جىلعى جازعى وليمپيادا ويىندارىنا قاتىسۋىنا, 2022 جىلعى فۋتبولدان ەلەم چەمپيوناتىنا جەنە دەل سول جىلى ٶتەتٸن قىسقى وليمپيادا ويىندارىنا قاتىسۋىنا تىيىم سالعان.
"رەسەيگە ەكونوميكالىق ينتەگراتسييا ازدىق ەتٸپ وتىر. وداقتاستارى تولىققاندى ٶزٸنە باعىنعاندى قالايدى. وداقتاس ەلدەردٸڭ ەكونوميكادان بٶلەك سپورت, تۋريزم, ەلەۋمەت سالاسى جەنە ەڭ سوڭىنان ساياسي باعىت-باعدارىن اشسا الاقانىندا, جۇمسا جۇدىرىعىندا ۇستاعىسى كەلەدٸ. ميشۋستين الماتىداعى وتىرىسقا پۋتيننٸڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ ٷشٸن كەلدٸ, ولار ينتەگراتسييانى تەرەڭدەتپەي تىنشىمايدى", – دەيدٸ كٶشٸم.
ساياساتتانۋشىنىڭ ايتۋىنشا قازاقستاننىڭ قازٸرگٸ پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ساياسي بەتالىسى مەسكەۋگە ۇناپ وتىرعان جوق.
"دەموكراتييالىق ٶزگەرٸستەر بايقالا باستاعان قازاقستاننىڭ ۇستانىمى بٸزدٸڭ ەلدٸ وسىناۋ وداقتان الشاقتاتا تٷسەدٸ, – دەيدٸ ول.
ەڭ قىمبات قۇندىلىق
ورتا ازييادا رەسەيدٸڭ دەگەنٸنە كٶنبەي وتىرعان, حالقىنىڭ سانى كٶپ, تٸلٸن تۇعىرعا قوندىرعان جەنە ٶزٸنٸڭ ساياسي ۇستانىمى بار ەل – ٶزبەكستان.
"ٶزبەكستان ەۋرازييالىق وداققا قوسىلمايدى". ٶزبەك باسشىسى شاۆكات ميرزيياەۆ تٷنەۋكٷنٸ وسىنداي مەلٸمدەمە جاسادى. ٶزبەكستان وسىناۋ وداقتا باقىلاۋشى ەسەبٸندە عانا بولماق.
– بٸزدٸڭ كٶپتەگەن ازاماتتارىمىز قازاقستەن مەن رەسەيگە بارىپ جۇمىس ٸستەيدٸ. ەرينە, بۇعان بەي-جاي قاراي المايتىنىمىز انىق. بٸراق مەن بٸر جايتتى اشىپ ايتايىن, حالىقتىڭ كٶكەيٸندە كٷمەن-كٷدٸك بولماسىن. بٸزدٸ ەشقانداي ەل ەشقاشان تەۋەلسٸزدٸكتٸ ايىرا المايدى. تەۋەلسٸزدٸك حالىق سەنٸم ارتقان پرەزيدەنتتٸڭ قولىندا. بٸز ەۋرازييالىق ەكونوميكالىق وداققا مٷشە بولمايمىز, – دەگەن بولاتىن شاۆكات ميرزيياەۆ.
[perfectpullquote align="full" bordertop="false" cite="" link="" color="" class="" size=""]
ەكونوميست مۇرات قاستاەۆتىڭ پٸكٸرٸنشە قازاقستان سىرتقى ساياساتتا دەربەس ەرەكەت ەتۋٸ قاجەت. الايدا ەزٸرگٸ كٷنٸ بٸزدٸڭ ەلدٸڭ اۋزى بۋۋلى, سىرتقى ساياساتتا كرەملدٸڭ قاباعىنا قاراپ سٶيلەيمٸز.
[/perfectpullquote]
"ەۋرازييالىق وداق بەسەكەگە قابٸلەتٸ جوق, اتى دا, زاتى دا كٷدٸكتٸ قۇرىلىم. كٷندەردٸڭ كٷنٸ قازاقستان بۇل وداقتان شىعادى", – دەيدٸ قاستاەۆ.
