بۇل نەنٸ بٸلدٸرەدٸ? بۇل بەلارۋستاردىڭ 90 جىلدارعا قايتىپ ورالعانىنىڭ بەلگٸسٸ, باسقا ەشتەڭە ەمەس. الەكساندر لۋكاشەنكو بيلٸك قۇرعالى دوللاردىڭ «مىسىن» باسقىسى كەلٸپ جٷر, بٸراق بۇل جولى ول انىق ۇتىلعانىن مويىنداۋى كەرەك.
حالىققا كٷنكٶرٸس قاجەت. كٷنكٶرۋ ٷشٸن تابىس كەرەك. لۋكاشەنكو مۇنى بٸلمەيدٸ ەمەس, بٸلەدٸ. بٸراق, حالىقتىڭ اس-اۋقات ٸشەتٸنٸ پرەزيدەنتتٸڭ ەسٸنە تەك سايلاۋ كەزٸندە تٷسەدٸ. ونىڭ يدەولوگيياسى وسىنداي.
2001 جىلعى سايلاۋدا لۋكاشەنكو حالىقتىڭ جالاقاسىنا 100 دوللار قوستى. 2006 جىلى – 250, ال 2010 جىلى باقانداي 500 دوللار قوسقان. نەگٸزٸ جامان ەمەس. بٸراق, بۇل باقاي ەسەپ بولاتىن. ونىڭ حالىقتىڭ جالاقىسىنا قوسقان ٷستەمەسٸ تٷككە تۇرمايدى نەگٸزٸ. ونىڭ اتىن, تاعىن, بيلٸگٸن ماداقتايتىن مەملەكەتتٸك اقپارات قۇرالدارىنا بٶلدٸرەتٸن قارجىنىڭ مٶلشەرٸن بٸلسەڭٸز, شالقاڭىزدان تٷسەر ەدٸڭٸز.
مىسالعا, قازٸر داعدارىس. سوعان قاراماي مەملەكەتتٸڭ سٶزٸن سٶيلەيتٸن اقپارات قۇرالدارىنا بٶلٸنەتٸن اقشا ازايعان جوق.
بٷگٸنگٸ جاعدايعا بەلارۋستەر دە كٶندٸگٸپ العان. كٶنۋگە مەجبٷر بولعان...نەگە? قالاي دەيسٸز بە?
بيلٸككە كەلگەننەن كەيٸن لۋكاشەنكو حالىقتىڭ اۋزىن اشتىرماي تاستادى. الاڭعا شىققىسى كەلەتٸندەردٸڭ قولىنا كٸسەن سالدى. بٷكٸل كەسٸپوداقتاردى قولىنا قاراتتى. وپپوزيتسييانى بٸر بۇرىشقا تۇرعىزىپ قويدى, بالا سيياقتى...
ٶزٸڭنٸڭ ساياسي نەمەسە ەكونوميكالىق قۇقىڭدى قورعاۋ – بۇل ەلدە ٶتە قاۋٸپتٸ. ٶمٸرٸڭمەن قوش ايتىسۋىڭ مٷمكٸن. سودان شىعار, بەلارۋستەردٸڭ كٶندٸككەنٸ. امالسىزدىقتان.
رەسەيگە سانكتسييا سالىنىپ, ٶزٸنٸڭ ەڭ نەگٸزگٸ وداقتاسى ەكونوميكالىق قۋاتىنان ايىرىلعالى بەرٸ بەلارۋسسييادان دا كٷي كەتتٸ. شىندىعىندا, ەلدەگٸ شاعىن كەسٸپكەرلەر ەرەڭ وتىر. ولار بٸر كەزدەگٸ سيياقتى الاڭعا شىعىپ, وسى ۋاقىتقا دەيٸن ويىندا بٷككەندٸ بيلٸكتٸڭ بەتٸنە «بىلش» ەتكٸزٸپ ايتقىسى كەلەدٸ. بٸراق, قورقادى. ايتتىق قوي, بۇلاي جاساعان ادام باسىن بەيگەگە تٸگەدٸ. ول بٷگٸن بار, ەرتەڭ جوق...
لۋكاشەنكو حالىقتى تەمٸردەي تەرتٸپپەن ۇستاسا, نەتيجە شىعارىنا سەنٸمدٸ. بٸراق, ول ەلدٸ قازٸرگٸ داعدارىستان قالاي الىپ شىعۋ كەرەكتٸگٸن بٸلمەيدٸ. سەبەبٸ, ول ٶمٸر بويى رەسەيدەن العان سۋبسيدييامەن كٷن كٶرٸپ كەلدٸ. «بەلارۋستٸڭ دامۋ جولى» دەگەن ەڭگٸمە شىلعاي ٶتٸرٸك, كٶز الداۋ بولاتىن.
لۋكاشەنكو باتىستىڭ قۇندىلىقتارىن تٷسٸنبەيدٸ. انىعى, تٷسٸنگٸسٸ كەلمەيدٸ. نەگە? ەلدٸڭ ساياساتى مەن ەكونوميكاسىن باتىس نەمەسە اقش-تىڭ ٷلگٸسٸندە قۇرسا, بۇل ونىڭ ٶزٸ قۇرعان جٷيەنٸ «جەرلەگەنٸ», بىلايشا ايتقاندا بيلٸكتٸ ٶز قولىنان بەرگەنٸ بولار ەدٸ...
بٸر نەرسەنٸ بٸلە جٷرٸڭٸزدەر. باقىتتى بولاشاق بولمايدى. ەلٸ بٸراز قينالامىز. تٸپتٸ, ٸرگەدەگٸ پولشانىڭ دەڭگەيٸنە جەتۋ ٷشٸن بٸز ەلٸ بٸراز كەدەرگٸدەن ٶتۋ كەرەكپٸز. بيلٸكتٸڭ ٶزٸ قۇرعان كەدەرگٸدەن.
«باۋىرلاستار ينتەگراتسيياسى». بىلشىل سٶز. «رەسەيمەن رەنجٸسپەسەك, مۇناي مەن گازىنا قارىق بولامىز» دەپ ويلادى لۋكاشەنكو.
رەسەيدٸڭ قولتىعىنا كٸرگەننەن نە ۇتتىق? 1996 جىلى مەسكەۋ بەلارۋستىڭ گازعا تٶلەي الماي قالعان 1 ملرد دوللارىن كەشٸردٸ. جاي جٸبەرە سالعان جوق. مۇنىڭ ورنىنا بەلارۋس ەكٸ ەسكەري وبەكتٸسٸن 25 جىلعا جالعا بەرۋگە مەجبٷر بولدى. كٶردٸڭٸز بە, قالاي?!
ەسٸمٸزدە, سول جولى لۋكاشەنكو ەرەكشە قۋانعان. قارىزدى تٶلەمەي-اق, وڭاي قۇتىلدىق دەپ ويلاعان ول.
بٸراق, بٸراز ۋاقىتتان كەيٸن ەل تاعى قارىزعا كٸردٸ. لۋكاشەنكو ونى دا قايتارا المايدى. ال مەسكەۋ بۇرىنعى ەدٸسكە سالماق.
ەلدٸڭ سٶزٸنە قاراعاندا, كرەمل بوبرۋيسكٸدەگٸ ەسكەري بازانى جالعا الماق ەكەن...بۇدان كەيٸن باتىس بٸزدەن تٸپتٸ الىستايدى.
لۋكاشەنكو بەلارۋس قۇبىرجەلٸسٸن «گازپرومعا» ساتا سالدى. ەسەسٸنە, گاز ارزان بولادى دەپ ويلادى. قازٸرگٸ كٷنٸ گاز ونسىزدا ارزان. ەڭ قىزىعى, مەسكەۋ «مٸنەز» تانىتىپ وتىر. ٶزٸنٸڭ ەڭ جاقىن وداقتاسىنا «كٶگٸلدٸر وتىندى» تىم قۇرىماعاندا 10 پايىز جەڭٸلدٸكپەن ساتقىسى جوق.
مەسكەۋدٸڭ ٶزٸ سانكتسييادان سانسىراپ قالدى. بيلٸك بۇدان بۇرىن: «وداقتاسىمىز بەلارۋس اەس-ٸنٸڭ قۇرىلىسىن قارجىلاندىرادى» دەپ داۋرىققان-تۇعىن. بۇل جوبانىڭ قۇنى 10 ملرد دوللار. بيلٸك بۇل اقشانى نەسيەگە الادى. سىرتتان. بٸراق, ونى قالاي قايتارماق?
قىسقاسى, جاعداي اۋىرلاماسا, جەڭٸلدەمەيدٸ. «باۋىرلاس ينتەگراتسييادان» تٷك شىققان جوق. ال لۋكاشەنكو «بٸز دۇرىس باعىتتامىز» دەيدٸ. بٸزدٸڭ باعىتىمىز بار ما ٶزٸ?
الەكساندر كلاسكوۆسكيي
