ٶزبەكتەن قالىپ قويدىق
بٷگٸندە وڭتٷستٸك كورەيامەن بٸرلەسٸپ شىعارعان تەمٸر تۇلپارلاردىڭ بٸرشاماسىن ەل ازاماتتارى تاقىمداپ ٷلگەردٸ. سوڭعى ۋاقىتتارى وتاندىق كٶلٸكقۇراستىرۋ سالاسىن دامىتۋ ٷشٸن مەملەكەت تاراپىنان بارىنشا قولداۋ كٶرسەتٸلٸپ كەلەدٸ.
دەگەنمەن, اتالعان سالا قۇلاشىن جازىپ, دامىپ كەتتٸ دەپ ايتا المايسىڭ.
قايتا ماشيناقۇراستىرۋ سالاسىندا ٸرگەدەگٸ كٶرشٸمٸز ٶزبەكتەر بٸزدەن وزدى. قازٸر الا شاپاندى اعايىندار Daewoo Nexia جەنە Daewoo Matiz كٶلٸكتەرٸمەن ەلەمدە اۆتوٶندٸرٸسٸ دامىعان 30 ەلدٸڭ اراسىندا جٷر.
كٶرشٸمٸزدٸڭ تەمٸر تۇلپار شىعارۋدا زور جەتٸستٸككە جەتكەنٸن كٶشەدە جٷيتكٸپ جٷرگەن Nexia مەن Matiz كٶلٸكتەرٸ ايعاقتاي تٷسەتٸنٸ انىق.
ەستۋٸمٸزشە, كەزٸندە كەرٸستەر Daewoo Nexia كٶلٸگٸنٸڭ زاۋىتىن قازاقستاندا سالۋدى ۇسىنعان كٶرٸنەدٸ. بٸراق بٸزدٸكٸلەر Nexia كٶلٸگٸن قوراشسىنىپ, ولاردىڭ ۇسىنىسىن قۇپ الماپتى دەسەدٸ.
ال ٶزبەك اعايىندار Daewoo Nexia كٶلٸگٸن بٸرلەسٸپ شىعارۋعا قۋانا-قۋانا كەلٸسٸپ, قازٸر جەمٸسٸن جەپ وتىرعان جايى بار.
تەۋەلسٸزدٸك جىلدارى قازاقستان دا كٶلٸك شىعارۋعا تالاي رەت تالپىندى. بٸراق ەلٸمٸزدە قۇراستىرىلعان كٶلٸكتەر ٶزبەكتٸڭ Nexia كٶلٸگٸندەي حالىق تاراپىنان سۇرانىسقا يە بولعان جوق.
تٷيەدەن قۇلاۋعا نەگە قۇمارمىز
نەسٸن ايتاسىز, بٸزدەر كەكٷر-شٷكٸر ەمەس, جول تالعامايتىن كٶلٸكتەر قۇراستىرۋعا اڭسارىمىز اۋدى. قازٸر قازاقستاندى ايتپاعان كٷننٸڭ ٶزٸندە, ەلەم جانارمايدى از تۇتىناتىن كٶلٸككە اۋىسىپ مٸنٸپ جاتقاندا, بٸزدەر بەنزيندٸ «شەلەكتەپ ٸشەتٸن» جول تالعامايتىن كٶلٸكتەردٸ قۇراستىرۋعا قۇمارتتىق. قۇلاساق تٷيدەن قۇلايىق دەپ نار تەۋەكەل ٸسكە بەل بۋىپ جاتاتىن بولدىق.
ٸشكٸ ەكونوميكالىق جاعدايىمىزعا تەرەڭ تالداۋ جاسالىنباي, قولعا الىنعان جوبالاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ ورتان جولدا سىر بەردٸ. قازٸر سول جوبالار مەملەكەتتٸڭ قولداۋ قارجىسىنا يەك ارتىپ, سٷيرەتٸلٸپ كەلەدٸ. بۇل – اششى دا بولسا شىندىق.
اناۋ بٸر جىلى حاممەر قۇراستىرامىز دەپ «ٷلكەن» ٸسكە بەل بۋعان ەدٸك. سول كەزدە مۇنداي كٶلٸكتەردٸ ساتىپ الۋعا قاراپايىم حالىقتىڭ قالتاسى كٶتەرمەيتٸنٸن ەشكٸم ويلاپ, باس قاتىرمادى.
ەلباسىنىڭ ٶزٸ جول تالعامايتىن كٶلٸكتەر ٸرٸ قالالاردا كٶلٸك تىعىنىن تۋعىزىپ وتىرعانىن ايتىپ, باي-ماناپتاردى جانارمايعا ٷنەمدٸ كٶلٸكتەرگە مٸنۋ كەرەك ەكەنٸن ايتقانى دا ەسٸمٸزدە. بۇدان كەيٸن قازاقستاندا شەتەلدٸك قىمبات كٶلٸكتەردٸڭ سانى ازايىپ كەتكەن جوق. بٸزدٸڭ سٶزٸمٸزگە كٶز جەتكٸزگٸڭٸز كەلسە, ەكٸمدٸكتەر مەن ۇلتتىق كومپانييالاردىڭ كٶلٸك تۇراعىن شولىپ شىقساڭىز جەتٸپ جاتىر. شەتەلدٸك قىمبات كٶلٸكتەردٸڭ كٶرمەسٸنە تاپ بولعانداي ەسەرگە بٶلەنەسٸز.
كەزٸندە ەسەت يسەكەشەۆ «باسشىلار وتاندىق كٶلٸككە مٸنۋٸ كەرەك» دەپ باستاما كٶتەرگەنٸمەن, ونى ەشكٸم قولدامادى. ەكٸم-قارالار ەلٸمٸزدەگٸ جامان جولداردا جورعاداي جٷيتكٸپ جٷرەتٸن Toyota Land Cruiser-دٸ قوستانايدان شىققان NOMAD پەن SsangYong-عا اۋىستىرۋعا اسىققان جوق. سول كەزدە ولاردىڭ قانشالىقتى پاتريوت ەكەنٸن بايقاپ قالعانداي بولدىق.
قازٸر اۋدان ەكٸمدەرٸنٸڭ باسىم بٶلٸگٸ, مينيسترلٸكتەر مەن وبلىستىق باسقارما باسشىلارى جول تالعامايتىن Toyota Land Cruiser كٶلٸگٸن مٸنەتٸنٸ جاسىرىن ەمەس. ال ولارعا كٷن سايىن قۇيىلاتىن جانارمايدىڭ باعاسىن ايتىپ, جۇرتتىڭ كٶڭٸلٸن تٷسٸرمەي-اق قويالىق.
جالپى, قازاقستاننىڭ كٶلٸكقۇراستىرۋ سالاسى جايىندا تاڭدى تاڭعا ۇرىپ ەڭگٸمە ايتۋعا بولادى. رۋلٸ وڭ جاقتاعى كٶلٸكتەردٸڭ داۋى, قىرعىزدان كەلگەن كٶلٸكتەردٸڭ جاعدايى, كٶلٸكتٸ ۋتيليزاتسييالاۋ, ەۋروپالىق ستاندارتتار ەنگٸزۋ مەسەلەلەرٸنە قاتىستى تەرەڭ تالداۋعا سۇرانىپ تۇر.
بۇل مەسەلەلەر تٶڭٸرەگٸندە الداعى ۋاقىتتا جازا جاتارمىز.
ەلەكتروموبيل قايدا, بٸز قايدا?
ەندٸ باستاپقى ەڭگٸمەمٸزگە قايتا ورالساق, ٷكٸمەت باسشىسى كەرٸم مەسٸموۆ قوستانايعا جاساعان جۇمىس ساپارىندا «سارىارقا اۆتو پروم» قاراماعىنداعى Allur Group كومپانيياسى ديرەكتورلار كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى اندرەي لاۆرەنتەۆ قىتاي كورپوراتسيياسىمەن ىنتىماقتاسىپ, اۆتوكٶلٸك شىعارىپ, شەتەلگە ەكسپورتتاۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن ايتتى. تٸپتٸ ول قىزدى-قىزدىمەن ەلەكتروموبيل شىعارىپ ەكسپورتتايىن ايتىپ قالدى. سوڭعى اپتادا ەلٸمٸزدەگٸ بٸراز اقپارات قۇرالدارى سونى جارىسا جازدى.
قۋات كٶزٸمەن كٶلٸك شىعارۋعا ماماندانعان Tesla كومپانيياسىنىڭ ٶزٸ ەلەكتروموبيل شىعارۋدا بٸراز قيىندىقتارعا تاپ بولعاندا, كٶلٸك شىعارۋدان گٶرٸ, كٶلٸك ساۋداسىنا يكەمدٸ قازاقستاندىق كومپانييانىڭ ەلەكتروموبيل شىعارىپ, ٶزگە ەلگە ەكسپورتتايمىز دەۋٸ اسىرا ايتقاندىق ەمەس پە?
جالپى, بٸزدٸڭ كومپانييالاردىڭ ٸشكٸ نارىقتى قارىق قىلماي جاتىپ, ٶنٸمٸن شەتەلگە ەكسپورتتاۋعا قۇمارتىپ تۇراتىن جامان ەدەتٸ بار.
كينو تٷسٸرٸپ, كٶلٸك قۇراستىرساق, الدىمەن قىزىعىن ٶزگە ەلدٸڭ كٶرۋٸن قالاپ تۇرامىز. ٶز ەلٸندە سۇرانىسقا يە بولماعان كٶلٸك تە, كينو دا ەلەمدٸك نارىقتى باعىندىرادى دەگەنگە كٸم سەنەدٸ. بٸراق اندرەي لاۆرەنتەۆ كەرٸم مەسٸموۆتٸ سەندٸردٸ. ٶز كەزەگٸندە ٷكٸمەت باسشىسى «لاۆرەنتەۆ ٶزٸڭٸزگە كٶپ الىپ قويمادىڭىز با, ەرتەن ۇياتقا قالىپ جٷرمەيٸك?» دەپ سۇراۋى كەرەك ەدٸ.
جاربول كەنتۇلى
