كونستيتۋتسييالىق رەفورما بٸلٸم مەن عىلىمدى قارجىلاندىرۋدى اتا زاڭ دەڭگەيٸندە بەكٸتەدٸ

كونستيتۋتسييالىق رەفورما بٸلٸم مەن عىلىمدى قارجىلاندىرۋدى اتا زاڭ دەڭگەيٸندە بەكٸتەدٸ
فوتو: egemen.kz

15 ناۋرىزدا ٶتەتٸن رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋم ازاماتتارعا جاي عانا زاڭنامالىق تٷزەتۋلەردٸ ۇسىنعالى وتىرعان جوق, مەملەكەتتٸ دامىتۋدىڭ جاڭا فيلوسوفيياسىن كٶرسەتپەك. قۇجاتتاعى نەگٸزگٸ باعىتتاردىڭ بٸرٸ – بٸلٸم مەن عىلىم سالالارىنىڭ باسىمدىعىن قۇقىقتىق تۇرعىدا بەكٸتۋ. ۇسىنىلىپ وتىرعان ٶزگەرٸستەر اتالعان سالالاردى دامىتۋ مەن قارجىلاندىرۋدى كونستيتۋتسييالىق كەپٸلدٸكتەر قاتارىنا ەنگٸزەدٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.

قازاقستان تاريحىندا العاش رەت بٸلٸم, عىلىم جەنە يننوۆاتسييا ۇعىمدارىن كونستيتۋتسييانىڭ پرەامبۋلاسىنا ەنگٸزۋ ۇسىنىلىپ وتىر. بۇل اتالعان سالالاردىڭ مەملەكەتتٸڭ ٸرگەلٸ قاعيداتتارىنا اينالاتىنىن بٸلدٸرەدٸ. ياعني, كەلەشەكتە قابىلداناتىن كەز كەلگەن زاڭ مەن باعدارلامالار وسى باعدارعا ساي بولۋى تيٸس.وسىلايشا ولاردى ۋاقىتشا ەكونوميكالىق قيىندىقتارعا بايلانىستى قايتا قاراۋ مٷمكٸندٸگٸ شەكتەلەدٸ.

رەفورمانىڭ ماڭىزدى جاڭالىعى – ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار نەگٸزگٸ سالالاردى قارجىلاندىرۋدى قىسقارتۋعا جول بەرمەيتٸن تەتٸكتەردٸڭ ەنگٸزٸلۋٸ. جاڭا نورمالارعا سەيكەس, مەملەكەتتٸك ورگاندار پەداگوگتەردٸڭ جالاقىسىن تٶمەندەتۋ نەمەسە عىلىم سالاسىن قارجىلاندىرۋ كٶلەمٸن ازايتۋ تۋرالى باستاما كٶتەرە المايدى. مۇنداي ەرەكەتتەر كونستيتۋتسيياعا تٸكەلەي قايشى دەپ باعالانادى. بۇل ەرەجەلەردٸ جوعارى زاڭدىق دەڭگەيدە بەكٸتۋ بٸلٸم جەنە عىلىم قىزمەتكەرلەرٸنە قاتىستى بيۋدجەتتٸك مٸندەتتەمەلەردٸ نەگٸزسٸز قايتا قاراۋعا بەرٸك توسقاۋىل قويادى.

اۋقىمدى جاڭاشىلدىقتارعا قاراماستان, مەملەكەت نەگٸزگٸ ەلەۋمەتتٸك مٸندەتتەمەلەرٸنە ادال بولىپ قالا بەرەدٸ. جاڭا كونستيتۋتسييادا كەلەسٸدەي كەپٸلدٸكتەر ناقتى ەرٸ ٶزگەرٸسسٸز ساقتالادى:

1.تەگٸن ورتا بٸلٸم الۋ كەپٸلدٸگٸ. ەربٸر بالا مەملەكەت ەسەبٸنەن مەكتەپتە بٸلٸم الۋ قۇقىعىن ساقتايدى.

2.جوعارى بٸلٸمگە قول جەتكٸزۋ. مەملەكەتتٸك گرانتتار جٷيەسٸ مەن كونكۋرستىق نەگٸزدە ديپلوم الۋ كەسٸبي كادرلاردى دايارلاۋدىڭ باستى تەتٸگٸ بولىپ قالادى.

بۇل نورمالاردىڭ اتا زاڭدا بەكٸتٸلۋٸ بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸن سىرتقى فاكتورلار مەن ەكونوميكالىق قۇبىلۋلارعا تٶزٸمدٸ ەتەدٸ.عىلىم مەن بٸلٸمدٸ دامىتۋعا قاتىستى نورمالاردى جاڭا كونستيتۋتسييا مەتٸنٸنە ەنگٸزۋ ەلٸمٸزدٸڭ ادامي كاپيتالىن ينستيتۋتسيونالدىق تۇرعىدا نىعايتۋعا باعىتتالعان. ولاردى كونستيتۋتسييالىق دەڭگەيگە كٶتەرۋ مەملەكەتمٸندەتٸن كٷشەيتٸپ, الداعى ۋاقىتتا قارجىلىق جەنە ەلەۋمەتتٸك كەپٸلدٸكتەردٸ قايتا قاراۋ تەۋەكەلدەرٸن ازايتادى.