15 naýryzda ótetin respýblikalyq referendým azamattarǵa jai ǵana zańnamalyq túzetýlerdi usynǵaly otyrǵan joq, memleketti damytýdyń jańa filosofiiasyn kórsetpek. Qujattaǵy negizgi baǵyttardyń biri – bilim men ǵylym salalarynyń basymdyǵyn quqyqtyq turǵyda bekitý. Usynylyp otyrǵan ózgerister atalǵan salalardy damytý men qarjylandyrýdy konstitýtsiialyq kepildikter qataryna engizedi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Qazaqstan tarihynda alǵash ret bilim, ǵylym jáne innovatsiia uǵymdaryn Konstitýtsiianyń preambýlasyna engizý usynylyp otyr. Bul atalǵan salalardyń memlekettiń irgeli qaǵidattaryna ainalatynyn bildiredi. Iaǵni, keleshekte qabyldanatyn kez kelgen zań men baǵdarlamalar osy baǵdarǵa sai bolýy tiis.Osylaisha olardy ýaqytsha ekonomikalyq qiyndyqtarǵa bailanysty qaita qaraý múmkindigi shekteledi.
Reformanyń mańyzdy jańalyǵy – áleýmettik mańyzy bar negizgi salalardy qarjylandyrýdy qysqartýǵa jol bermeitin tetikterdiń engizilýi. Jańa normalarǵa sáikes, memlekettik organdar pedagogterdiń jalaqysyn tómendetý nemese ǵylym salasyn qarjylandyrý kólemin azaitý týraly bastama kótere almaidy. Mundai áreketter Konstitýtsiiaǵa tikelei qaishy dep baǵalanady. Bul erejelerdi joǵary zańdyq deńgeide bekitý bilim jáne ǵylym qyzmetkerlerine qatysty biýdjettik mindettemelerdi negizsiz qaita qaraýǵa berik tosqaýyl qoiady.
Aýqymdy jańashyldyqtarǵa qaramastan, memleket negizgi áleýmettik mindettemelerine adal bolyp qala beredi. Jańa Konstitýtsiiada kelesidei kepildikter naqty ári ózgerissiz saqtalady:
1.Tegin orta bilim alý kepildigi. Árbir bala memleket esebinen mektepte bilim alý quqyǵyn saqtaidy.
2.Joǵary bilimge qol jetkizý. Memlekettik granttar júiesi men konkýrstyq negizde diplom alý kásibi kadrlardy daiarlaýdyń basty tetigi bolyp qalady.
Bul normalardyń Ata zańda bekitilýi bilim berý júiesin syrtqy faktorlar men ekonomikalyq qubylýlarǵa tózimdi etedi.Ǵylym men bilimdi damytýǵa qatysty normalardy jańa Konstitýtsiia mátinine engizý elimizdiń adami kapitalyn institýtsionaldyq turǵyda nyǵaitýǵa baǵyttalǵan. Olardy konstitýtsiialyq deńgeige kóterý memleketmindetin kúsheitip, aldaǵy ýaqytta qarjylyq jáne áleýmettik kepildikterdi qaita qaraý táýekelderin azaitady.
